Σκληροί κατόπιν… εορτής

Σε σκλήρυνση της στάσης της στην εξωτερική πολιτική συνολικά
προσανατολίζεται η κυβέρνηση, μετά τις αρνητικές γι’ αυτήν εντυπώσεις στα δυο
σημαντικότερα «γήπεδα» – των ευρωτουρκικών σχέσεων και της ονομασίας των
Σκοπίων.

H σκλήρυνση στην εξωτερική πολιτική έχει αρχίσει να γίνεται ήδη φανερή, καθώς
για πρώτη φορά η χθεσινή ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών αφήνει
σαφέστατες αιχμές κατά του ειδικού διαμεσολαβητή του γενικού γραμματέα του
ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς, ενώ συνεργάτες του κ. Μολυβιάτη μιλούσαν αρνητικά και για
τον ρόλο των Αμερικανών στην όλη υπόθεση. Παράλληλα, ανώτερη διπλωματική πηγή,
που είναι όμως σε θέση να γνωρίζει τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης,
τόνιζε ότι η Ελλάδα θα παρακολουθεί «με εξαιρετική αυστηρότητα το κάθε βήμα
της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή της πορεία, θα το κρίνει και θα ζητεί κυρώσεις
εφόσον έτσι πρέπει».

Σκληρός… κουμπάρος

H στροφή της Αθήνας που, από την πολιτική της… κουμπαριάς των κ.κ. Καραμανλή
και Ερντογάν, έφθασε τώρα να αποκλείει ακόμη και την πιθανότητα επίσκεψης του
Πρωθυπουργού στην Άγκυρα «μέχρι νεωτέρας», έχει υπαγορευθεί – λένε
διπλωματικοί κύκλοι – από δυο δεδομένα: το ένα είναι οι αρνητικές εντυπώσεις
της κοινής γνώμης για τους όρους υπό τους οποίους συμφωνήθηκε η έναρξη των
ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας – η δυσφορία των πολιτών έχει φθάσει
στον κ. Καραμανλή, χάριν στις έρευνες κοινής γνώμης που πραγματοποιούνται σε
καθημερινή βάση με την ευθύνη του επικοινωνιολόγου κ. Λούλη. Ο δεύτερος λόγος
για την «τεχνητή όξυνση» που επιχειρεί η Αθήνα είναι η ανάγκη που νιώθει το
Μέγαρο Μαξίμου να στρέψει την προσοχή κάπου αλλού, πέραν των αλλεπάλληλων
σκανδάλων που πλήττουν την κυβέρνηση.

Σκόπια: «Ναι» στον Νίμιτς

Χθες ύστερα από πολύωρη σύσκεψη σε ανώτερο επίπεδο στα Σκόπια, ο Πρωθυπουργός
της ΠΓΔΜ Βλάντο Μπούτσκοφσκι ανακοίνωσε ότι η χώρα του αποδέχεται τη νέα
πρόταση Νίμιτς ως βάση για διαπραγμάτευση – μια απάντηση που είχε δώσει η
ελληνική πλευρά τον περασμένο Απρίλιο όταν ο κ. Νίμιτς είχε προτείνει το
Δημοκρατία της Μακεδονίας – Σκόπια.

Λίγα λεπτά αργότερα δόθηκε στη δημοσιότητα εκτενής ανακοίνωση του υπουργείου
Εξωτερικών στην Αθήνα. Σε αυτήν επισημαίνεται ότι «η νέα απόπειρα του κ.
Νίμιτς ισοδυναμεί ουσιαστικά με αποδοχή των θέσεων της μιας πλευράς, πράγμα
που δεν συνάδει με την έννοια της μεσολάβησης, αποστολή της οποίας είναι η
αναζήτηση συμβιβασμού στη βάση αμοιβαίων αποδεκτών προτάσεων». Πρόκειται για
την πρώτη φορά που ο Μάθιου Νίμιτς αμφισβητείται από ένα από τα δυο μέρη – κι
αυτό την ίδια στιγμή που αρμόδιες διπλωματικές πηγές παραδέχονται πως ο
ειδικός διαμεσολαβητής «κάνει τη δουλειά του όσο μπορεί καλύτερα, εάν λάβουμε
υπόψη τις πιέσεις που υφίσταται από τους Αμερικανούς».

Για το επίμαχο ζήτημα του τι μέλλει γενέσθαι με την ευρωπαϊκή προοπτική των
Σκοπίων, που θα κριθεί στις αρχές Νοεμβρίου, η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ αναφέρει
απλώς ότι «η ελληνική κυβέρνηση κι ο ελληνικός λαός διατηρούν στο ακέραιο το
δικαίωμα και τη δυνατότητα που παρέχει η διμερής συμφωνία του 1995. Δηλαδή, να
μη συμφωνήσει η Ελλάδα στη συμμετοχή της χώρας αυτής σε οποιονδήποτε διεθνή
οργανισμό, εάν αυτό επιχειρηθεί να γίνει με άλλο όνομα πέραν του “Πρώην
Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”».

H τελευταία αποστροφή περιέχει αισθητή διαφοροποίηση από πρόσφατη δημόσια
δήλωση του Κώστα Καραμανλή, ότι όσο η άλλη πλευρά τηρεί αδιάλλακτη στάση η
Ελλάδα δεν μπορεί να συναινέσει στην ευρωπαϊκή της πορεία. Έβαλε, δηλαδή, το
«φρένο» και νωρίτερα – πριν συζητηθεί το ζήτημα της ένταξης, αλλά της έναρξης
διαπραγματεύσεων – και χωρίς να το εξαρτήσει από την ονομασία που θα φέρει η
άλλη πλευρά. Πρόκειται για μια ακόμη ελαφρά διαφοροποίηση μεταξύ
πρωθυπουργικού και υπουργικού γραφείου.

Διπλωματικές πηγές, πάντως, έλεγαν ότι η δήλωση του κ. Καραμανλή παραμένει εν
ισχύι – κα, άρα η προοπτική του βέτο για τα Σκόπια δε θα πρέπει να
αποκλεισθεί, κυρίως στην περίπτωση που η έκθεση (avis) της Κομισιόν για την
πορεία της ΠΓΔΜ δεν είναι και τόσο θετική. Μάλιστα, ορισμένοι ερμήνευαν την
ανακοίνωση του ΥΠΕΞ – και, κυρίως, την αναφορά στην «ελληνική κυβέρνηση και
τον ελληνικό λαό» ως έμμεση απειλή για διεξαγωγή δημοψηφίσματος στην Ελλάδα
αναφορικά με το Σκοπιανό.

Επίθεση από ΠΑΣΟΚ

Τους «τακτικισμούς» της κυβέρνησης επέκρινε με δριμύτητα ο αρμόδιος για την
εξωτερική πολιτική του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ Χρήστος Παπουτσής.
Τόνισε πως «όλες αυτές οι εξελίξεις εκείνο το οποίο επιβεβαιώνουν είναι
πρώτον: ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσχερή θέση με αποκλειστική ευθύνη της
κυβέρνησης του κ. Καραμανλή και δεύτερον: ότι υπάρχει μια κινητικότητα γύρω
από το θέμα των Σκοπίων στην οποία κινητικότητα προφανώς υπάρχει άμεση ή
έμμεση ανάμειξη των ΗΠΑ. Όπου ξανά και εδώ επιβεβαιώνεται ότι αυτή η ανάμειξη
των ΗΠΑ δεν είναι υπέρ των συμφερόντων της χώρας μας, όπως θα περιμέναμε μετά
από εκείνες τις περίφημες δηλώσεις ότι η Ελλάδα αποτελεί τον στρατηγικό εταίρο
των ΗΠΑ στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Τα τρία ονόματα της πρότασης Νίμιτς

H NEA πρόταση Νίμιτς, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εξωτερικών,
περιέχει τρεις βασικές παραλλαγές ονομασίας για τα Σκόπια:

α) Republicae Macedonija – Skopje

β) Republicae Macedonija

γ) Republic of Macedonia.

Παράλληλα, η πρόταση περιέχει προβλέψεις που έχουν να κάνουν με τη χρονική
περίοδο χρήσης, ποιος θα κάνει την χρήση, τη δυνατότητα υποσημειώσεων και τη
δυνατότητα επανεξέτασης του θέματος σε ευθετότερο χρόνο – ακόμη και σε 15
χρόνια. Σύμφωνα με τα σκοπιανά μέσα ενημέρωσης, πάντως, η πρόταση Νίμιτς
προτείνει και πολλαπλές ονομασίες για την ελληνική Μακεδονία όπως π.χ
«Ελληνική Επαρχία της Μακεδονίας». Ελληνικές διπλωματικές πηγές, πάντως, που
είχαν γνώση της πρότασης Νίμιτς διέψευδαν ως ανακριβή την πληροφορία αυτή.