H δικαίωση ήρθε με το Nόμπελ Eιρήνης

Κατά τη διάρκεια της θητείας του «μεταμόρφωσε» τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής
Ενέργειας από μία άχρωμη, άοσμη και άνευ οποιασδήποτε ισχύος γραφειοκρατία, σε
πανίσχυρο οργανισμό που βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο των προσπαθειών
αφοπλισμού επικίνδυνων για την παγκόσμια ασφάλεια καθεστώτων και εκτόνωσης
διεθνών κρίσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε πόλεμο.

Ο Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι έχει διακριθεί για την αποφασιστική γραμμή του, καθώς οδήγησε την IAEA μέσα από τις πιο σοβαρές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Είναι ο Μοχάμεντ ελ Μπαραντέι, ο χαμηλών τόνων και πολύ εργατικός Αιγύπτιος
νομικός, επικεφαλής της IAEA, στον οποίο χθες δόθηκε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης
για το 2005.

Ως μία αναγνώριση της σημαντικής προσφοράς της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής
Ενέργειας στην παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια χαιρετίστηκε από τη διεθνή
κοινότητα η χθεσινή απόφαση της Επιτροπής Νόμπελ να απονείμει το Βραβείο
Νόμπελ για την Ειρήνη στην υπηρεσία του ΟΗΕ και τον διακεκριμένο Αιγύπτιο
επικεφαλής της, αναγνωρίζοντας «τις προσπάθειές τους να αποφευχθεί η χρήση της
πυρηνικής ενέργειας για στρατιωτικούς σκοπούς και να διασφαλιστεί η όσο το
δυνατόν ασφαλέστερη χρήση της πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς».

Ο ελ Μπαραντέι έχει διακριθεί για την αποφασιστική γραμμή του, καθώς οδήγησε
την IAEA μέσα από τις πιο σοβαρές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει μετά το
τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Τον Δεκέμβριο του 2002, παραδείγματος χάριν,
κατηγόρησε τη Βόρεια Κορέα ότι «παίζει στο όριο του πυρηνικού πολέμου», αφού η
Πιονγκ Γιάνγκ έδιωξε δυο επιθεωρητές που ήλεγχαν ένα παλαιό πυρηνικό
εργοστάσιο στη χώρα, το οποίο η Πιονγκ Γιάνγκ έλεγε ότι έπρεπε να
ξαναλειτουργήσει για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιέσεις για το Ιράκ. Στις αρχές του 2003 ο ελ Μπαραντέι και η Διεθνής
Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας βρέθηκαν και πάλι στο επίκεντρο μιας διεθνούς
κρίσης: οι ΗΠΑ και η Βρετανία πίεζαν τον ΟΗΕ να εγκρίνει τη λήψη στρατιωτικών
μέτρων κατά του Ιράκ που, όπως ισχυρίζονταν, διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής.
Τότε ο αυστηρός και μεθοδικός διπλωμάτης τάχθηκε στο πλευρό του τότε
επικεφαλής των επιθεωρητών του ΟΗΕ, Χανς Μπλιξ, επιμένοντας ότι δεν πρέπει να
γίνει πόλεμος και οι επιθεωρητές του ΟΗΕ πρέπει να ολοκληρώσουν το έργο τους
στο Ιράκ, ερχόμενος έτσι σε σφοδρή αντίθεση με τις ΗΠΑ. Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ
ήρθε εκ νέου ο ελ Μπαραντέι και αργότερα, αυτή τη φορά αναφορικά με το
πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Γι’ αυτό και αρχικά η Ουάσιγκτον προσπάθησε να μπλοκάρει φέτος την επανεκλογή
του Αιγύπτιου στην ηγεσία της IAEA. Αργότερα όμως, ακολουθώντας πιο ψύχραιμη
στάση και λαμβάνοντας υπόψη τη στενή συνεργασία και αγαστή αρμονία που υπάρχει
μεταξύ του ελ Μπαραντέι και των Ευρωπαίων (Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας) στην
περίπτωση του Ιράν, αποφάσισε να υποχωρήσει ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για να
κερδίσει ο ελ Μπαραντέι μία τρίτη θητεία στην ηγεσία της Διεθνούς Υπηρεσίας
Ατομικής Ενέργειας.

«Είμαστε περήφανοι»

ΠΑΝΗΓΥΡΙΣΜΟΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

Με την απονομή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης άρχισαν οι πανηγυρισμοί στη Διεθνή
Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, το προσωπικό της οποίας ένιωσε ότι κατ’ αυτόν τον
τρόπο δικαιώνονται οι πολυετείς προσπάθειες που καταβάλλει για την εκτόνωση
των διεθνών κρίσεων, φροντίζοντας παράλληλα να είναι ο κόσμος ασφαλής από τα
πυρηνικά, και για την προώθηση της χρήσης της πυρηνικής τεχνολογίας για
ειρηνικούς σκοπούς. Στη Βιέννη, όπου βρίσκεται η έδρα της Υπηρεσίας, η
εκπρόσωπος της IAEA, Μελίσα Φλέμινγκ, δήλωσε: «Ποτέ σε ολόκληρη την καριέρα
μου δεν έχω αισθανθεί τόση περηφάνια, όσο σήμερα. Ποτέ δεν περίμενα ότι θα
ερχόταν αυτή η μέρα για τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας. Είμαστε
περήφανοι, άναυδοι και γεμάτοι τρελή χαρά. Για μία οργάνωση όπως είμαστε
εμείς, δεν υπάρχει μεγαλύτερο βραβείο».

Γεγονός είναι ότι, ακριβώς εξαιτίας αυτών των προσπαθειών που καταβάλλει η
Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, αλλά και ειδικότερα ο Ελ Μπαραντέι, έχουν
έρθει συχνά σε σφοδρή σύγκρουση με πολλές χώρες, είτε επειδή τις πίεζαν να
εγκαταλείψουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα – όπως συμβαίνει π.χ. με το Ιράν –
είτε επειδή πρακτικά τις εμπόδιζαν από το να πάρουν «δραστικά» κατασταλτικά
μέτρα εναντίον των χωρών που αποτελούν πυρηνική απειλή – όπως συνέβη με τις
ΗΠΑ στην περίπτωση του Ιράκ και σήμερα, στην περίπτωση του Ιράν.