Aγώνας δρόμου για το… οικογεγειακό τραπέζι

Πριν από δύο, τρεις ημέρες τηλεφώνησα μεσημέρι στο σπίτι τού σεφ Γιάννη
Μπαξεβάνη για να συζητήσουμε κάποιο θέμα σχετικό με τη δουλειά. H φωνή του
ακουγόταν πιεσμένη, στο βάθος άκουγα παιδιά και τον ήχο από πιάτα να ακουμπάνε
στο τραπέζι. «Πήρα σε ακατάλληλη στιγμή μήπως», ρώτησα. «Τρώτε;» Υπήρχε μια
παύση δευτερολέπτου και κατάλαβα ότι δίσταζε να μου πει ότι πήρα την ώρα, ίσως
τη μοναδική, που περνάει κάθε μέρα με την οικογένειά του. Σήμερα, όλοι
τρέχουμε 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Μήπως ήλθε η ώρα
να αλλάξουμε;

H ώρα του γεύματος στο δικό μου σπίτι είναι χαρακτηριστική της
σύγχρονης ζωής. Καταρχάς, η ώρα που τρώμε δεν είναι στάνταρτ και ούτε είναι
σίγουρο ότι θα προλάβουμε να φάμε όλοι μαζί. Τρία βράδια την εβδομάδα η κόρη
μου έχει διάφορες δραστηριότητες, δύο απογεύματα ο μικρός πάει για κολύμπι,
ενδιάμεσα έρχονται δάσκαλοι, πολλές φορές δουλεύω μέχρι αργά ή δεν έχω
προλάβει να μαγειρέψω κάτι της προκοπής και τα παιδιά τα βγάζουν πέρα με
τορτελίνια ή με αυγά τηγανητά. Ο άνδρας μου είναι χορτοφάγος, εγώ προσπαθώ να
μην τρώω πολύ ή καθόλου το βράδυ. Το γεύμα μας δηλαδή επηρεάζεται από χίλια
δυο εμπόδια.

Όλοι στο ίδιο τρελοκομείο είμαστε; Απ’ ό,τι φαίνεται, ναι! Τουλάχιστον από το
ανεπίσημο γκάλοπ που έκανα ρωτώντας διάφορους φίλους.

«Ο γιος μου έρχεται από το σχολείο και κάθεται με ένα πιάτο φαγητό
μπροστά στην τηλεόραση ώσπου να αρχίσει το διάβασμα», μου έλεγε η Λιζάνα
Μητροπούλου-Κουρούδη, φίλη και γειτόνισσα, η οποία σταμάτησε τη δουλειά της
πριν από πέντε χρόνια για να περνάει περισσότερο χρόνο με τα παιδιά. Ο άνδρας
της δεν τρώει κρέας, ούτε αλάτι, άρα φροντίζει να μαγειρεύει κάτι ξεχωριστό
γι’ αυτόν κάθε μέρα. Το μόνο καθημερινό γεύμα που τρώνε μαζί ως ζευγάρι είναι
το πρωινό. «Δουλεύει πολλές ώρες και είναι η μόνη ώρα που βλεπόμαστε. Ο
καθένας έχει άλλες ώρες. Συνήθως τρώω ή με τον έναν ή με τον άλλον», λέει
μιλώντας για τα παιδιά της. «Τα καλύτερα “λαβράκια” βγαίνουν την ώρα του
φαγητού. Τότε μαθαίνεις τι σκέφτονται τα παιδιά».

Αυτοί που έχουν ιδιαίτερη σχέση με το φαγητό προσπαθούν να περάσουν την
αγάπη τους για το θέμα και στα παιδιά τους, συνήθως όμως έχουν δύσκολο ωράριο
στη δουλειά και ο χρόνος για την οικογένεια είναι λίγος. Ο Λευτέρης Λαζάρου,
για παράδειγμα, τρέχει με την ψυχή στο στόμα κάθε μεσημέρι στο σπίτι για να
προλάβει να μαγειρέψει και να φάει με τις κόρες του. «Θέλω να γίνεται αυτή η
διαδικασία στο σπίτι. Κλείνουμε τα κινητά, δεν σηκώνουμε τηλέφωνα». H γυναίκα
του είναι γιατρός κι έτσι το μεσημέρι δεν είναι ποτέ στο σπίτι. Όλοι μαζί
είναι τα Σάββατα και συνήθως τις Κυριακές, οι δύο ημέρες που φαίνεται να έχουν
κρατήσει οι Έλληνες για τα οικογενειακά γεύματα. «Οι φίλοι μου που δουλεύουν
και οι δύο, συνήθως βγαίνουν τα βράδια για να συναντηθούν κάπου έξω ως
ζευγάρι. H οικιακή βοηθός μαγειρεύει ένα φαγητό για τα παιδιά. Αυτό βλέπω
στους περισσότερους πια. Και φυσικά το ντελίβερι. Πώς επιζούν τόσα
κοτοπουλάδικα;», λέει ο κ. Λαζάρου.

Ωστόσο, κάποιοι έχουν καταφέρει να κρατήσουν τις παλιές αρχές όσον
αφορά την ώρα του οικογενειακού δείπνου. Οι αρχιτέκτονες Μαίρη Δαλκαφούκη και
Στρατής Παπαδόπουλος τρώνε μαζί με τα παιδιά τους κάθε πρωί και κάθε βράδυ.
«Τη μεγάλη πίεση της δουλειάς την έχει ο Στρατής», λέει η κ. Δαλκαφούκη. «Εγώ
γυρίζω τα απογεύματα και μαγειρεύω. Κάθε βράδυ φροντίζω να τρώμε όλοι μαζί,
έστω και για μισή ώρα, στο τραπέζι. Είναι η μόνη ώρα που συζητάμε. Δεν θέλω να
τη χάσω». Τα φαγητά που ετοιμάζει είναι απλά, λόγω πίεσης χρόνου δεν πηγαίνει
συστηματικά στη λαϊκή και τα χρονοβόρα φαγητά, όπως παστίτσιο ή χορτόπιτα, τα
φτιάχνει η γυναίκα που καθαρίζει το σπίτι.

H σύγχρονη ζωή θέλει οργάνωση, φαίνεται. Χμμ… Πάω να βάλω ένα κοτόπουλο στον
φούρνο, μπας και προλάβω να το φάω το βράδυ με τα παιδιά μου.

H δημοκρατία στη διατροφή

Είναι ή δεν είναι καλό να δίνουμε αμέτρητες επιλογές στα παιδιά όσον αφορά τη
διατροφή τους; H εμπειρία μου λέει ότι η απόλυτη δημοκρατία στην οικογένεια
χαλάει τη διατροφή.

Με το που το είπα αυτό, βέβαια, μου τηλεφώνησε η κόρη μου στο γραφείο για να
μου πει ότι δεν θέλει να φάει τα φασολάκια που υπάρχουν στο ψυγείο, ούτε τα
μακαρόνια (ολικής αλέσεως) με κρέμα. Αυτά όντως δεν πέτυχαν… «Έλα ρε μαμά,
άσε με να κάνω μια κρέπα με τυρί. Please».

Δάσκαλε που δίδασκες και νόμους δεν εκράτεις!

Στο σπίτι εφαρμόζω εβδομαδιαίο μενού από δοκιμασμένα, θρεπτικά, απλά φαγητά,
που περιλαμβάνει όσπρια, ψάρι, κρέας και λαχανικά. Περίπου μια φορά, το πολύ
δύο, τον μήνα θα παραγγείλουμε πίτσα, συνήθως Παρασκευή βράδυ. Επειδή όμως
εργάζομαι, δεν βλέπω πάντα τις «μαμουνιές» των παιδιών μου. Πόσες φορές την
ημέρα, για παράδειγμα, τρέφονται με κορνφλέικς ενώ υπάρχει μαγειρεμένο φαγητό,
πόσες φορές φτιάχνουν τοστ αντί να τρώνε τη φασολάδα. Οι εργαζόμενες μητέρες
χάνουν τον έλεγχο σε μεγάλο βαθμό.

Όταν ήμουν παιδί – ασφαλώς έτσι ήταν για τους περισσότερους φίλους μου – ήθελα
δεν ήθελα έπρεπε να τελειώσω όλο το φαγητό από το πιάτο μου. Πόσες φορές έμενα
στο τραπέζι μόνη μου, κλαίγοντας και γκρινιάζοντας, ενώ είχαν σηκωθεί οι
υπόλοιποι… Πώς απέκτησα τέτοια σχέση αγάπης με την κουζίνα δεν ξέρω! Ένα
βάσανο ήταν το φαγητό όταν ήμουν μικρή.

Ίσως η επιμονή των γονιών σχετικά με το θέμα του φαγητού είναι το ίδιο εξτρέμ
με την απόλυτη δημοκρατία στα χέρια των παιδιών. Οι ψυχολόγοι λένε ότι πρέπει
να υπάρχουν περιορισμένες επιλογές, για παράδειγμα, αρακάς και σπανάκι! Όχι
όμως να γίνουμε οι γονείς «λαπάδες» και να μας φάνε οι απαιτήσεις των παιδιών
μας. Με λίγα λόγια, πάω επάνω για να επιμείνω στην κόρη μου ότι πρέπει να φάει
και τα φασολάκια της!

Μοσχαράκι γεμιστό

Για 8 μερίδες

* 2/3 του φλιτζανιού ψίχα από λευκό ψωμί

* 2/3 του φλιτζανιού γάλα

* 125 γραμμ. ζαμπόν βραστό

* 125 γραμμ. χοιρινό κιμά

* 2 αυγά

* 2/3 του φλιτζανιού παρμεζάνα τριμμένη

* Αλάτι και μαύρο πιπέρι

* Μοσχοκάρυδο ολόκληρο

* 1 κιλό μοσχαράκι για σνίτσελ (εσκαλόπ), σε 8 κομμάτια, ελαφρώς χτυπημένα

* Οδοντογλυφίδες

* 2 κ.τ.σ. βούτυρο

* 1 κ.τ.σ. ελαιόλαδο

* 1 φλιτζάνι ζωμό κρέατος, κότας ή λαχανικών

1. Ανακατεύουμε την ψίχα με το γάλα λειώνοντάς τα, για να γίνουν σαν
κρέμα. Αδειάζουμε όσο γάλα περισσεύει.

2. Προσθέτουμε το ζαμπόν, τον κιμά, το αυγό, την παρμεζάνα, το
αλατοπίπερο και το μοσχοκάρυδο στο μείγμα με την ψίχα και ανακατεύουμε καλά.
Γεμίζουμε τα σνίτσελ με το μείγμα αυτό κατά μήκος και κλείνουμε με
οδοντογλυφίδες.

3. Αλευρώνουμε τα ρολάκια. Ζεσταίνουμε το βούτυρο και το λάδι σε ένα
μεγάλο τηγάνι (θα χρειαστεί 2 δόσεις για να χωράνε σε μια στρώση) και
δυναμώνουμε τη φωτιά. Σοτάρουμε το κρέας μέχρι να πάρει βαθύ χρυσαφένιο χρώμα
και τότε σβήνουμε με το κρασί. Μόλις βράσει, αλατίζουμε ελαφρώς, σκεπάζουμε το
τηγάνι και χαμηλώνουμε τη φωτιά. Το κρέας χρειάζεται περίπου 20 λεπτά για να
γίνει. Το σερβίρουμε περιχυμένο με τον ζωμό του.

Παστίτσιο με σπανάκι και ανθότυρο

Για 6-8 άτομα

* 3 κ.τ.σ. βούτυρο

* 3 κ.τ.σ. αλεύρι

* 3 φλιτζάνια γάλα, ζεσταμένο αλλά όχι βρασμένο

* Αλάτι, πιπέρι, μοσχοκάρυδο

* 500 γραμμ. πλακέ ζυμαρικό για παστίτσιο

* ½ φλιτζάνι ελαιόλαδο

* 2 μεγάλα κρεμμύδια, ψιλοκομμένα

* 2 κοτσάνια σέλερι, ψιλοκομμένα

* 1 κιλό σπανάκι, καθαρισμένο και χοντροκομμένο

* 1 φλιτζάνι άνηθο, ψιλοκομμένο

* ½ φλιτζάνι φρέσκο δυόσμο

* 500 γραμμ. ανθότυρο

* 500 γραμμ. φέτα, τριμμένη

* 1 φλιτζάνι τριμμένη κεφαλογραβιέρα

* 2 αυγά, ελαφρώς χτυπημένα

* Αλάτι και πιπέρι

* ½ κ.τ.γ. μοσχοκάρυδο τριμμένο

1. Φτιάχνουμε την μπεσαμέλ: Λειώνουμε το βούτυρο και προσθέτουμε το
αλεύρι. Προσθέτουμε το γάλα και ανακατεύουμε μέχρι να πήξει.

2. Βράζουμε τα ζυμαρικά σε μπόλικο αλατισμένο νερό και τα βγάζουμε όταν
είναι αλ ντέντε. Τα σουρώνουμε και τα βάζουμε σε ένα μπολ.

3. Ζεσταίνουμε το μισό λάδι και σοτάρουμε το κρεμμύδι και το σέλινο.
Στο μεταξύ βάζουμε το σπανάκι σε μια κατσαρόλα, χωρίς καθόλου νερό, με λάδι.

4. Ανακατεύουμε το σπανάκι με τα κρεμμύδια και το σέλινο. Ρίχνουμε τα
μυρωδικά, το ανθότυρο, τη φέτα και τη μισή κεφαλογραβιέρα. Προσθέτουμε τα
αυγά, το αλατοπίπερο, το λάδι και 3-4 κουταλιές από την μπεσαμέλ.

5. Λαδώνουμε ένα μεγάλο ταψί. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180
βαθμούς. Βγάζουμε από το νερό ένα ένα τα ζυμαρικά, τα στεγνώνουμε λίγο με
πετσέτα κουζίνας και απλώνουμε την πρώτη στρώση με το ένα τρίτο από αυτά στο
ταψί. Από πάνω ρίχνουμε το μισό του μείγματος με το σπανάκι. Στρώνουμε ένα
δεύτερο επίπεδο από ζυμαρικά, απλώνουμε το υπόλοιπο μείγμα με το σπανάκι και
τελειώνουμε με μία στρώση ζυμαρικών. Από πάνω περιχύνουμε την μπεσαμέλ και
πασπαλίζουμε με το υπόλοιπο τριμμένο τυρί. Ψήνουμε περίπου για 45 λεπτά.