Eίδαν το… τέρας που τρόμαξε τον Kάπτεν Nέμο!

Τέσσερις ώρες πάλευε να απελευθερωθεί από το αγκίστρι. Τελικά τα κατάφερε,
άφησε όμως πίσω του ένα πλοκάμι μήκους 5,5 μέτρων και… ένα πλατύ χαμόγελο
στο πρόσωπο της Επιστήμης. Το γιγάντιο καλαμάρι, το «ιερό δισκοπότηρο της
αβύσσου», το «φρικτό τέρας» που τρομοκράτησε 135 χρόνια πριν τον πλοίαρχο
Νέμο, απαθανατίστηκε επιτέλους σε (550) φωτογραφίες!

Δευτέρα, 20 Σεπτεμβρίου του 2004, ώρα 9.15 π.μ. Τρία χρόνια περίμενε ο
Τσουνέμι Κουμποντέρα και η ομάδα του από το Εθνικό Μουσείο Επιστημών της
Ιαπωνίας αυτή τη στιγμή. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή ακολουθούσε τις φάλαινες
φυσητήρες ανοιχτά των νήσων Ογκασαβάρα, στον Βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό, με την
ελπίδα πως τα κήτη θα τον οδηγούσαν στον στόχο του: οι φυσητήρες θεωρούνται οι
πιο επιδέξιοι κυνηγοί γιγάντιων καλαμαριών. Όπως αποδείχθηκε όμως, για τους
Ιάπωνες ερευνητές πιο χρήσιμες και από τις φάλαινες φάνηκαν οι… γαρίδες.

H καθετή που έριξε ο Κουμποντέρα στο νερό ήταν εξοπλισμένη με κάμερα,
προβολέα, δύο αγκίστρια με δόλωμα ισάριθμες ιαπωνικές γαρίδες και μια σακούλα
με πολτοποιημένες γαρίδες -για τη μυρωδιά. Περίπου 900 μέτρα κάτω από την
επιφάνεια, στα κρύα, σκοτεινά νερά του ωκεανού, ένα γιγάντιο καλαμάρι μήκους
περίπου οκτώ μέτρων, πιθανότατα θηλυκό, έπεσε στην παγίδα. Τύλιξε τα δύο
μακριά πλοκάμια του γύρω από τη λεία του -«σχεδόν όπως κάνουν και τα γιγάντια
φίδια με το σώμα τους». Το ένα πλοκάμι όμως πιάστηκε στο αγκίστρι. Το γιγάντιο
καλαμάρι άρχισε να τεντώνει και να μαζεύει τους βραχίονές του, να τους τινάζει
και να τους διπλώνει προσπαθώντας να απελευθερωθεί. Λίγα μέτρα πιο πάνω, η
κάμερα είχε πάρει… φωτιά.

Ζωντανό πλοκάμι

Τσουνέμι Κουμποντέρα. Περίμενε τρία χρόνια, αλλά τελικά συνάντησε το γιγάντιο καλαμάρι

Τέσσερις ώρες και 13 λεπτά αργότερα, το γιγάντιο καλαμάρι τράβηξε τόσο δυνατά,
που το παγιδευμένο μέλος του αποκόπηκε. Όταν οι Ιάπωνες ερευνητές το τράβηξαν
στο σκάφος τους, δεν πίστευαν στα μάτια τους: το άσπρο πλοκάμι ήταν ακόμα
ζωντανό, οι βεντούζες του κόλλησαν πάνω στο κατάστρωμα και στα δάχτυλα του
Κουμποντέρα και «δεν αποκολλήθηκαν εύκολα». Ο Ιάπωνας ερευνητής περίμενε
δώδεκα μήνες μέχρι να δημοσιεύσει τις φωτογραφίες στην επιθεώρηση «Proceedings
of the Royal Society Β». Είχε όλο τον χρόνο να τις μελετήσει και να βγάλει τα
συμπεράσματά του: το γιγάντιο καλαμάρι, ένα από τα πιο μυστηριώδη πλάσματα που
ζουν στα βάθη των ωκεανών, είναι περισσότερο δραστήριο από ό,τι θεωρούσαν οι
επιστήμονες μέχρι πρότινος, με βάση τις μελέτες νεκρών ή ημιθανών γιγάντιων
καλαμαριών. «Ζει σε βάθος 900 έως 1.000 μέτρων, αλλά τη νύχτα ανεβαίνει στα
400-500 μέτρα». Μήπως για να παρασύρει στον βυθό σκάφη και να καταβροχθίσει το
πλήρωμά τους, σύμφωνα με τους νορβηγικούς μεσαιωνικούς μύθους -αλλά και τον
Ιούλιο Βερν; «Δεν μπορώ να φανταστώ το καλαμάρι που φωτογραφίσαμε να κάνει
κάτι τέτοιο. Όσον αφορά τον ωκεανό όμως, υπάρχουν ακόμα πολλά που δεν
ξέρουμε».