Oδηγόs ΜΒΑ H πιο κρίσιμη απόφαση για μια πετυχημένη καριέρα

H παγκοσμιοποίηση της οικονομίας δεν επηρεάζει μόνον τις αγορές κεφαλαίου ή
τις αγορές προϊόντων. Σταδιακά επηρεάζει και τις αγορές ανθρώπινου δυναμικού
και ειδικότερα των στελεχών επιχειρήσεων και των εργαζόμενων της γνώσης. Στην
περιοχή αυτή, που θεωρείται παραδοσιακό προπύργιο της Δύσης και του δυτικού
εκπαιδευτικού συστήματος, οι μεταβολές στα αμέσως επόμενα χρόνια θα είναι
ραγδαίες, και μπορεί να αποβούν καταλυτικές για την παγκόσμια οικονομία.

Με το παραπάνω σχόλιο δεν εννοούμε μόνο την αυξανόμενη ροή φοιτητών από τις
λιγότερο αναπτυγμένες χώρες στα πανεπιστήμια της B. Αμερικής και της Ευρώπης,
κάτι που ήδη συμβαίνει εδώ και πολλές δεκαετίες. Ο λόγος είναι πλέον για τα
ίδια τα πανεπιστήμια σε αυτές τις χώρες. Το Πανεπιστήμιο του Πεκίνου
κατατάσσεται 17ο στον κατάλογο των καλύτερων πανεπιστημίων στον κόσμο,
υψηλότερα από το Columbia και το University of California, San Francisco.
Ισχυρά πανεπιστημιακά ιδρύματα όπως το INSEAD ανοίγουν νέα Campus σε ασιατικές
χώρες όπως η Σιγκαπούρη.

Ο αριθμός των διδακτορικών που εκπονούνται σε Κίνα και Ινδία είναι
πολλαπλάσιος αυτών που εκπονούνται στις ΗΠΑ και την Ευρώπη. H διασπορά της
γνώσης και η δυνατότητα πρόσβασης σε αυτήν αλλά και η παραγωγή της, δεν
αποτελούν πλέον δυτικό προνόμιο. Ισχυρότατοι ενισχυτικοί παράγοντες που
βοηθούν τα μέγιστα προς αυτήν την κατεύθυνση είναι η ανάπτυξη της τεχνολογίας
και η παγκόσμια πλέον πρόσβαση στο Internet, η αυξανόμενη τάση των μεγάλων
επιχειρήσεων (από ΝΙΚΕ έως MICROSOFT) να αναζητούν εκπαιδευμένα στελέχη σε
ασιατικές χώρες, καθώς και το συστηματικά βελτιούμενο επίπεδο διαβίωσης.

Αυτή η αύξηση των ευκαιριών εκπαίδευσης δεν δείχνει να επηρεάζει τα μεγάλα και
παραδοσιακά εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ευρώπης και των ΗΠΑ, που συνεχίζουν να
δέχονται πολλαπλάσιες αιτήσεις υποψηφίων από όσες θέσεις διαθέτουν. Το πρώτο
λοιπόν συμπέρασμα που αμέσως συνάγεται είναι ότι η προσφορά ανθρώπινου
δυναμικού με σοβαρές πανεπιστημιακές και μεταπτυχιακές σπουδές αναμένεται να
αυξηθεί εκθετικά στα επόμενα χρόνια.

Αύξηση της ζήτησης;

Οι ανάγκες των επιχειρήσεων και των οργανισμών σε στελεχικό δυναμικό
μεταβάλλονται, σύμφωνα με τις απαιτήσεις που γεννά το νέο ανταγωνιστικό
περιβάλλον. Δύο είναι οι κύριοι παράγοντες που διαμορφώνουν τις νέες
απαιτήσεις:

* η μεταβολή των συνθηκών και η αύξηση του ανταγωνισμού στις αγορές στις
οποίες απευθύνονται οι επιχειρήσεις,

* η ανάπτυξη της τεχνολογίας.

H μεταβολή των συνθηκών στις αγορές, στους περισσότερους κλάδους μπορεί να
χαρακτηριστεί δραματική, αυξάνοντας εκθετικά την ανταγωνιστικότητα και
σηκώνοντας υψηλά τον πήχυ των απαιτήσεων για την αποδοτικότητα και την
ανάπτυξή τους. Παράλληλα, η ανάπτυξη και η διάχυση της τεχνολογίας μετακινεί
το κέντρο βάρους από την μέχρι χθες ζητούμενη εξειδίκευση και αποθήκευση
γνώσης, στην ικανότητα γρήγορης και αποτελεσματικής αναζήτησης και διαχείρισης
της γνώσης. Τα παραπάνω έχουν άμεσο και ισχυρό αντίκρυσμα στις ανάγκες των
επιχειρήσεων για εργαζομένους και στελέχη. Άλλωστε, όπως είχε πει σε μια
συνέντευξή του ένας από τους πλέον γνωστούς Headhunters στις Ηνωμένες
Πολιτείες, «σε περιόδους οικονομικής κρίσης και έντονου ανταγωνισμού, η αξία
του εξαιρετικού στελέχους πενταπλασιάζεται για την επιχείρηση, ενώ η αξία του
μέτριου ή απλά καλού στελέχους μειώνεται».

Ως απόρροια των ανωτέρω, τα ζητούμενα χαρακτηριστικά από τα νέα στελέχη
διαφέρουν σημαντικά από τις απαιτήσεις του χθες. Ολοένα και περισσότερο
αναζητούνται απόφοιτοι πανεπιστημίων και μεταπτυχιακών σπουδών με
χαρακτηριστικά όπως η δημιουργικότητα, η ευελιξία, η συνθετική σκέψη, η
ικανότητα σύνδεσης γνώσεων που προέρχονται από διαφορετικά επιστημονικά πεδία,
η δυνατότητα διαχείρισης ομάδων συνεργατών, η καλή κρίση, η ικανότητα
επικοινωνίας, η ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων συχνά με περιορισμένο αριθμό
δεδομένων. Τα παραπάνω πρέπει να διαφανούν και να τεκμηριωθούν από ένα
βιογραφικό και μια γρήγορη συνέντευξη, πολλές φορές μεταξύ εκατοντάδων
υποψηφίων για την ίδια θέση.

Σημαντικό εφόδιο

H κατοχή πανεπιστημιακών σπουδών υψηλού επιπέδου αποτελεί ένα από τα
πρωταρχικά κριτήρια επιλογής. H κατοχή τίτλου σπουδών MBA, ενώ δεν είναι από
μόνη της πλέον αρκετή για να ξεχωρίσει έναν υποψήφιο από τους ανταγωνιστές
του, μπορεί υπό προϋποθέσεις να αποτελέσει σημαντικό πρόσθετο εφόδιο.

Πώς μπορεί να είναι σημαντικός ο κάτοχος MBA για την επιχείρηση; Σίγουρα όχι
για κάποια υποτιθέμενη εξειδίκευση. Το πραγματικό εφόδιο που δίνει ένα MBA
είναι ότι σε ένα χρονικό διάστημα 10-24 μηνών οι φοιτητές των καλών και
αναγνωρισμένων MBA υποβάλλονται σε εξαιρετικά επίπονη δοκιμασία
υπερτροφοδότησης με γνώσεις, συναγωνιζόμενοι με εξαιρετικά ικανούς συμφοιτητές
κάτω από έντονα πιεστικές συνθήκες, προσπαθώντας να ανταποκριθούν με τον
καλύτερο δυνατό τρόπο, αγγίζοντας ή ξεπερνώντας τα όρια των δυνατοτήτων τους.
Μέσα από τη δοκιμασία αυτή, οι υποψήφιοι κάτοχοι MBA ανακαλύπτουν όχι μόνον τα
όρια της αντοχής τους, αλλά και ατομικές ιδιότητες και ταλέντα των οποίων την
ύπαρξη ενδεχομένως αγνοούσαν.

Τελικά, το MBA προσδίδει πρόσθετη επαγγελματική ασφάλεια και δημιουργεί νέες
ευκαιρίες. Όμως, με κανένα τρόπο δεν υποκαθιστά την ανάγκη ουσιαστικών και
υψηλής ποιότητας σπουδών που οδηγούν στο πρώτο δίπλωμα ή πτυχίο. Μάλιστα οι
σπουδές αυτές, σύμφωνα με τις σύγχρονες απαιτήσεις, δεν πρέπει να δίνουν βάρος
στην εξειδίκευση, αλλά στην απόκτηση δεξιοτήτων, ικανότητας δομημένης σκέψης,
βασικής γνώσης και μεθόδων επίλυσης προβλημάτων στον μέγιστο δυνατό βαθμό.

Οπότε προκύπτει το ερώτημα: ποιο MBA;

Δύο χρυσοί κανόνες

H απόφαση απόκτησης ενός MBA αποτελεί υψηλή επένδυση χρόνου, προσπάθειας και
χρημάτων. Άρα είναι μία ξεχωριστή απόφαση. Απαιτεί λοιπόν μια προσεκτική
προετοιμασία και επιλογή, ώστε να εφοδιάσει καλύτερα τον απόφοιτο, να
τον/την διαφοροποιήσει από τους υπόλοιπους υποψήφιους για μια θέση, και
να μεγιστοποιήσει την απόδοση των σπουδών αυτών στην επένδυση χρόνου
και χρημάτων που κάνει ο απόφοιτος και η οικογένειά του. Κατά τη δική μας
εμπειρία, υπάρχουν δύο βασικοί κανόνες που πρέπει να ακολουθηθούν:

Κανόνας 1: Επιλογή του καλύτερου δυνατού ΜΒΑ με βάση την ακαδημαϊκή
και οικονομική δυνατότητα του υποψηφίου. H προσφορά MBAs από πλήθος
πανεπιστημίων είναι υψηλή. Για να είμαστε όμως απολύτως κυνικοί, η διαφορά
αναγνωρισιμότητας και ποιότητας μεταξύ των σχολείων που τα προσφέρουν είναι
τεράστια, και δεν υπάρχει κανένας λόγος για την απόκτηση ενός MBA που δεν
ανήκει στην «πρώτη κατηγορία» και διαφοροποιεί τον υποψήφιο. Σε όποια
οικονομική και ακαδημαϊκή κατάσταση και αν βρίσκεται ο υποψήφιος, αξίζει να
προσπαθήσει για το καλύτερο δυνατό πτυχίο που του επιτρέπουν οι δυνατότητές
του και να μην συμβιβαστεί με ένα υποδεέστερο ΜΒΑ.

Κανόνας 2: Απόκτηση εργασιακής εμπειρίας – έστω και χαμηλόμισθης –
ώστε να εκμεταλλευτεί καλύτερα το ΜΒΑ. Τα περισσότερα καλά ΜΒΑ απαιτούν
εργασιακή εμπειρία τουλάχιστον 2 ετών προτού φοιτήσει κανείς στο πρόγραμμά
τους. Ο κανόνας αυτός είναι εξαιρετικά δικαιολογημένος για το καλό των
φοιτητών. H εμπειρία έχει δείξει ότι η απορρόφηση των γνώσεων που μεταδίδει
ένα ΜΒΑ είναι εξαιρετικά πιο επιτυχημένη όταν ο φοιτητής έχει προσλαμβάνουσες
παραστάσεις από αληθινές συνθήκες δουλειάς, παρά όταν πηγαίνει κατευθείαν μετά
τις πρώτες σπουδές του.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν εγγυάται την επιτυχία ενός υποψηφίου στην
εξαιρετικά ανταγωνιστική αγορά εργασίας που έχει διαμορφωθεί. Είναι όμως
αναγκαίες συνθήκες για τη διαφοροποίηση και την απόκτηση συγκριτικού
πλεονεκτήματος, που τελικά, όπως σε όλες τις ανταγωνιστικές αγορές, ενισχύει
σημαντικά την πιθανότητα επιτυχίας.

Tips

H προσφορά…

…ανθρώπινου δυναμικού με σοβαρές πανεπιστημιακές και μεταπτυχιακές
σπουδές αναμένεται να αυξηθεί εκθετικά στα επόμενα χρόνια. Ποιο όμως είναι το
μέλλον της ζήτησης.

Ο Κώστας Καστρινάκης είναι αντιπρόεδρος της KANTOR

Ο Γιάννης Σπυρόπουλος είναι διευθυντής, υπεύθυνος του ιδιωτικού τομέα
της KANTOR