K. Πορφύρης: Πρωτοπόρος της αριστερής διανόησης

Ο νέος τόμος της πολύτιμης ζακυνθινής επιθεώρησης είναι σχεδόν ολόκληρος (342
σελίδες) αφιερωμένος στη ζωή και το έργο του αριστερού διανοούμενου K.
Πορφύρη (1910-1967), λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Πορφύρη Κονίδη από το
Σκουλικάδο Ζακύνθου. H ψυχή των «Επτανησιακών Φύλλων», ο Διονύσης
Σέρρας, μ’ αυτό το αφιέρωμα αναδεικνύει μία μορφή που όπως σημειώνει ο
Φίλιππος Δρακονταειδής πρέπει «να του δοθεί η κορυφαία θέση που δεν
διεκδίκησε, αλλά τον διεκδικεί».

Έχοντας περάσει από τα κολαστήρια της μετεμφυλιακής Δεξιάς (Ακροναυπλία,
Μακρόνησος, Αβέρωφ) ο K. Πορφύρης εγκαθίσταται στην Αθήνα το 1954 και την ίδια
χρονιά μια ομάδα ανήσυχων αριστερών διανοουμένων ετοιμάζουν την έκδοση του
περιοδικού – τομή στον προοδευτικό χώρο, την «Επιθεώρηση Τέχνης».
Ανάμεσά τους ο K. Πορφύρης. Οι υπόλοιποι: Γιάννης Χαΐνης, Τίτος Πατρίκιος,
Κώστας Κουλουφάκος, Δημήτρης Ραφτόπουλος, Τάσος Λειβαδίτης, Γιώργος
Παπαλεονάρδος. Ίσως μόνο όσοι έζησαν την πορεία του περιοδικού, μπορούν να
κατανοήσουν τι σήμαινε αυτή η έκδοση (μέσα στις συμπληγάδες της
αστυνομοκρατίας αλλά και του κομματικού δογματισμού) για τις Τέχνες και τη
Σκέψη.

Ο K. Πορφύρης γράφει (για τον Κάλβο, τον Λασκαράτο κ.ά.) και με δική του
πρωτοβουλία, το 1965, προετοιμάζεται η περίφημη Διεθνής Συνάντηση Μεσαιωνικού
και Λαϊκού Θεάτρου.

Από τα πολλά μελετήματα του τεύχους για τον Πορφύρη, να επισημάνω δύο: 1)
Την ανέκδοτη εργασία του για τους Ριζοσπάστες της Επτανήσου, που
παρουσιάζει ο Σέρρας.

2) Τη μελέτη μιας άλλης αγωνιστικής και πνευματικής μορφής, του
Δημήτρη Ραφτόπουλου, με τίτλο «Ο Πορφύρης στον καθρέφτη των ζακυνθινών
“συγγραμμάτων” του – Σελιδοδείκτες πνευματικού ήθους και πάθους».

Αναζητήστε το τεύχος.

TV και λαϊκό τραγούδι

Το περιοδικό του Γιώργου Κοντογιάννη «Λαϊκό Τραγούδι» έφθασε στο 12ο
τεύχος και ακολουθεί τη γραμμή που χάραξε από το πρώτο τεύχος: Μανική αγάπη
για το λαϊκό και το δημοτικό τραγούδι, έρευνες και συνεντεύξεις που φωτίζουν
αθέατες πλευρές ανθρώπων και καταστάσεων, προσεγμένες βιογραφίες και
δισκογραφίες.

Σ’ αυτό το τεύχος αφιέρωμα σ’ ένα θέμα που πολύ συζητιέται: H σχέση της
τηλεόρασης με το λαϊκό τραγούδι και με τον παρουσιαστή της εκπομπής «Στην
υγειά μας» Σπύρο Παπαδόπουλο να δηλώνει ότι η εκπομπή του είναι «μια
ανάγκη, ένα παράθυρο για πολλούς ανθρώπους να ξεφεύγουν, να ξεσκάνε λίγο,
επειδή για κάποιους λόγους δεν μπορούν να βγουν έξω…». Ακολουθεί καταγραφή
των 71 (!) εκπομπών που περιελάμβανε η φετινή τηλεοπτική σεζόν και τρία ακόμα
κείμενα, ολίγον σχολαστικά, ολίγον φευγάτα…

Εξαιρετική η παρουσίαση του συνθέτη, μπουζουξή και τραγουδιστή Γιώργου
Λαύκα (1924-1972), που εμπλουτίζεται από λεπτομερή δισκογραφία και
απολαυστική συνέντευξη του γιου του Τάκη.

(Το περιοδικό προσφέρει και CD με τον τίτλο «Ο Γιώργος Λαύκας σε καταραμένες
στράτες»).

Να σημειώσω ακόμα τον αποχαιρετισμό του Λάμπρου Λιάβα στον Μιχάλη Γενίτσαρη
και τη δισκογραφία του γνήσιου ρεμπέτη καθώς και το πολύ ενδιαφέρον κείμενο
(προδημοσίευση από βιβλίο) του Νέαρχου Γεωργιάδη για την ιστορία της Σύρου σε
τραγούδια του Μάρκου Βαμβακάρη.

Τέλος, κείμενα από καρδιάς των Γ. Κοντογιάννη, N. Τσαγκρή και M. N. Μανιάτη
για τον αγαπημένο μας Πάνο Γεραμάνη.

ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ήταν ανήσυχος, ωραίος άνθρωπος ο Χρήστος
Βακαλόπουλος κι είχε πολλά να δώσει στον πολιτισμό και ιδιαίτερα στον
κινηματογράφο αν δεν πέθαινε τόσο νέος (1956-1993). Το περιοδικό
«Manifesto» αφιερώνει το νέο τεύχος στον Χρήστο με εύστοχα
κείμενα που αναδεικνύουν και το έργο και την προσωπικότητά του. Κάποιο
διάστημα συνταξιδεύαμε στα ερτζιανά («Νύχτα είναι, θα περάσει») και
προσυπογράφω τα λόγια του Δημήτρη Κοσμόπουλου:

«Δεν διατυμπάνιζε ούτε σάλπιζε. Φανερώνονταν στα παραμικρά του λόγια ή στις
απλούστερες των κινήσεων· στην ειρωνεία του, στην αναστάτωσή του, στην παρέα
και στη δουλειά του κυρίως. H ειρωνεία του γίνονταν εξουθενωτική για τον ίδιο
του τον εαυτό πάνω απ’ όλα».

* ΤΡΟΜΟΣ. «… Ο εκ της μεταφυσικής τρόμος, ως γέννημα φαντασιώσεων,
καθηλώνει το ολοένα αυξανόμενο όσο και πολύχρωμο κοινό, ανεξαρτήτως ηλικίας,
μόρφωσης και τάξης». M’ αυτά τα λόγια εισάγει ο Μάκης Αποστολάτος το
αφιέρωμα του περιοδικού «Ομπρέλα» που διευθύνει, στον τρόμο και
τη μεταφυσική. Να επισημάνω από τα κείμενα του αφιερώματος: 1) «Το τρομερό
στις λαϊκές παραδόσεις» του M. Γ. Μερακλή και το απόσπασμα από
τη μελέτη του Δημήτρη Σαπρανίδη «Βρυκόλακες στην κλασική λογοτεχνία».
Πρέπει να θεωρηθεί ατεκμηρίωτο ένα, μόλις δισέλιδο (!) κείμενο της φιλολόγου
Ευσταθίας Δήμου με τον πομπώδη τίτλο «Το στοιχείο του τρόμου στη σολωμική
ποίηση ­ H περίπτωση του “Λάμπρου” και “Της γυναίκας της Ζάκυνθος”». Αντίθετα,
έχει ενδιαφέρον η ανθολόγηση κειμένων του Χόφμαν, του Κάφκα, του Πόε, του
Μπλοχ, του Μωπασάν, του Γκωτιέ, του Πολυλά, του Παπαδιαμάντη, του Κονδυλάκη,
του Νιρβάνα, του Βουτυρά, του Καχτίτση, της Δαμιανάκου και του Σφακιανάκη.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ: Υφαντουργείων 37, Ζάκυνθος – 29100, τηλ.
26950-45.120.

ΛΑΪΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ: Εϋντού 3A, Αθήνα – 11636, τηλ. 210-7568.887.

MANIFESTO: Σισμανογλείου 10 και Τροίας, Αθήνα – 152 35. Τηλ.
6932-214.189.

ΟΜΠΡΕΛΑ: Θεμιστοκλέους 43-45, Αθήνα – 10683, τηλ. 210-3800.913.