O Xάρι Πότερ μαγεύει με τρικ… επιστημονικά

Σε χρόνο-ρεκόρ εξαφανίστηκε πριν από λίγες εβδομάδες από τα ράφια των
βιβλιοπωλείων το έκτο βιβλίο του Χάρι Πότερ. «Ως διά μαγείας», σαν τον μικρό
ήρωα όταν φορά τον αόρατο μανδύα του. Τέτοια μαγικά κόλπα είναι που κινούν το
ενδιαφέρον εκατομμυρίων αναγνωστών και τους παρασύρουν σε ένα παράλληλο
σύμπαν, εκεί όπου οι μάγοι και οι μάγισσες ξέρουν πώς να εκμεταλλευτούν
δυνατότητες άγνωστες στους κοινούς θνητούς.

Αυτό όμως που δεν ξέρουν πολλοί αναγνώστες των βιβλίων της Τζ. K. Ρόουλινγκ
είναι ότι πολλά από τα μαγικά τρικ δεν απέχουν πολύ από την πραγματικότητα και
τις δυνατότητες της επιστήμης.

Υπάρχουν. Ο αόρατος μανδύας, οι ζωντανές φωτογραφίες και ο χάρτης του
περιηγητή υπάρχουν και στον δικό μας κόσμο. Κάποια μόνο σε μορφή πρωτότυπου,
όπως ο μανδύας, ένα ρούχο που μας κάνει αόρατους, αλλά τα υπόλοιπα
χρησιμοποιούνται από εκατομμύρια ανθρώπους κάθε ημέρα. Όσο για το ταξίδι στον
χρόνο, οι επιστήμονες έχουν βρει πώς μπορεί να γίνει θεωρητικά, αλλά οι
δυνατότητές μας δεν έχουν φτάσει ακόμα στο σημείο που να είναι δυνατή η
υλοποίησή του.

Εφαρμογές. Τον τελευταίο αιώνα και ιδίως τα τελευταία 35 χρόνια, οι
επιστήμονες έχουν καταφέρει να υλοποιήσουν τεχνολογίες κι εφαρμογές που
συναντούσαμε μόνο σε βιβλία επιστημονικής φαντασίας. Όπως για παράδειγμα, το
τηλέφωνο, ο ηλεκτρισμός, τα αεροπλάνα, τα διαστημόπλοια, ο περίπατος των
ανθρώπων στο φεγγάρι, η αποστολή ρομπότ στον Άρη, τα πλαστικά, οι υπολογιστές,
η νανοτεχνολογία, η πρόοδος στην ιατρική, το Ίντερνετ. Κι όσο περισσότερα
πραγματοποιούνται, τόσο οργιάζει η φαντασία των συγγραφέων. Και με τη σειρά
της αυτή των επιστημόνων.

Στις τσέπες μας. Αν μπορούσαμε να δείξουμε τα δεδομένα της
καθημερινότητάς μας στους καλύτερους επιστήμονες πριν από 150 χρόνια, θα
γελούσαν λέγοντας ότι είναι αδύνατον να συμβούν όλα αυτά στην πραγματικότητα.
Κι αν τους φέρναμε στη σημερινή εποχή να τα δουν με τα μάτια τους, θα νόμιζαν
ότι βρίσκονται σε έναν κόσμο μαγικό. Όπως σωστά παρατήρησε ο Άρθουρ Κλαρκ,
«οποιαδήποτε προηγμένη τεχνολογία δεν διαφέρει από τη μαγεία». Κι αυτό που
σήμερα και αύριο μάς φαίνεται μαγικό, θα φτάσει κάποια ημέρα στα σπίτια μας,
τα γραφεία ή τις τσέπες μας.

Ο αόρατος μανδύας

Όταν ο Χάρι φορά τον μανδύα, γίνεται αόρατος και ταξιδεύει σε απρόσιτα μέρη
της Σχολής των Χόγκουαρτς ανακαλύπτοντας σημαντικά μυστικά. Ένα παρόμοιο ρούχο
έχει φτιάξει ο Ιάπωνας Σουσούμου Τάτσι, καθηγητής Φυσικής της Πληροφορίας και
των Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο, τελειοποιώντας μία τεχνολογία που
εμφανίστηκε τη δεκαετία του ’60. «Ο δικός μου αόρατος μανδύας του οπτικού
καμουφλάζ αποτελείται από υλικό ανάδρομης ανάκλασης έτσι ώστε το φως που
πέφτει πάνω του να ανακλάται προς την ίδια κατεύθυνση από όπου προέρχεται.
Στην επιφάνεια του τζάκετ βρίσκονται μικροσκοπικές χάντρες οι οποίες προκαλούν
αυτό το φαινόμενο. Με ένα σύστημα προβολέα και καθρέφτη, ο παρατηρητής μπορεί
να δει “μέσα” από το ύφασμα το σκηνικό που βρίσκεται πίσω από τον άνθρωπο που
το φορά».

Οι ζωντανές φωτογραφίες

Στις οικογενειακές φωτογραφίες του Χάρι, οι άνθρωποι ζωντανεύουν, ακόμα κι
όταν οι εικόνες διπλώνονται και μπαίνουν στην τσέπη του. Στο εμπόριο
κυκλοφορούν ήδη «κινούμενες» εικόνες, τις οποίες μπορούμε να προβάλλουμε σε
επιτραπέζιες ψηφιακές κορνίζες, οθόνες υψηλής ευκρίνειας και πλάσματος ή
συσκευές τσέπης.

Μπορεί να μη διπλώνουν ακόμα, όμως η τεχνολογία υπάρχει. Το 1999, η εταιρεία
Ε-Ink εγκατέστησε πιλοτικά κομψές εύκαμπτες πινακίδες σε πολυκαταστήματα της
Αμερικής. Πιο πρόσφατα, η Fujitsu παρουσίασε εύκαμπτες λεπτές οθόνες που δεν
χάνουν τα χαρακτηριστικά τους ούτε όταν λυγίζουν. Άλλη εταιρεία έχει αναπτύξει
ένα ηλεκτρονικό χαρτί, που αποτελείται από «ηλεκτρονική υγρή σκόνη» και
προορίζεται για αρχική χρήση στα ράφια των καταστημάτων όπου θα αναγράφονται
οι τιμές των προϊόντων.

Ο χάρτης του περιηγητή

Άλλο ένα μαγικό παιχνίδι του Χάρι Πότερ είναι ο χάρτης του περιηγητή, που
χρησιμοποιεί για να δει πού βρίσκεται ο ίδιος αλλά και οι υπόλοιποι ένοικοι
της σχολής σε πραγματικό χρόνο.

Το θαυμαστό αυτό εργαλείο δεν είναι άλλο από τη συσκευή εντοπισμού θέσης,
γνωστή ως GPS.

Χρησιμοποιείται από εκατομμύρια χρήστες κάθε μέρα κι εντοπίζει ανθρώπους κι
αντικείμενα σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη. Κυκλοφορεί σε μοντέλα για
αυτοκίνητα, σκάφη, συσκευές χειρός, ρολόγια, κινητά τηλέφωνα και άλλες μορφές.

Προς το παρόν, ο χάρτης του Χάρι έχει ένα πλεονέκτημα. «Βλέπει» και μέσα από
κτίρια, κάτι που το GPS δεν μπορεί να κάνει. Ήδη όμως, δοκιμάζεται ένα νέο
σύστημα πανίσχυρων δορυφόρων, που εκπέμπουν σήμα το οποίο θα έχει τη
δυνατότητα να διαπερνά τους τοίχους. Οι δορυφόροι προορίζονται για στρατιωτική
χρήση, το ίδιο όμως έγινε και με το αρχικό σύστημα GPS για μερικά χρόνια πριν
γίνει διαθέσιμο για εμπορική χρήση.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου