Mε… τρυπάνι στο κέντρο της Γης

Το ταξίδι αυτό στα έγκατα της Γης δεν έχει προηγούμενο, παρά μόνο στον
γοητευτικό κόσμο του Ιουλίου Βερν. Ιάπωνες επιστήμονες, εξοπλισμένοι με
υπερσύγχρονο τεχνολογικό υλικό και ένα «πλωτό τρυπάνι», φιλοδοξούν να φτάσουν
ακριβώς εκεί όπου κανείς δεν έφτασε: στον μανδύα του γήινου κόσμου μας και τα
μυστικά του.

Το ιαπωνικό πλοίο «Chikyu» (στα ιαπωνικά σημαίνει Γη), με το οποίο θα πραγματοποιηθεί η αποστολή είναι στην ουσία ένα «πλωτό τρυπάνι», μήκους 210 μέτρων και βάρους 57.500 τόνων και αξιοποιείται σε διεθνείς αποστολές. Είναι χωρητικότητας 150 ατόμων και κοστίζει 582 εκατομμύρια δολάρια

Στο «Ταξίδι στο Κέντρο της Γης», ο Ιούλιος Βερν δεν διέθετε παρά μόνον τα
πενιχρά επιστημονικά όργανα της τότε εποχής και μερικά σχοινιά. Ό,τι έλειπε
όμως σε εξοπλισμό, το αναπλήρωσαν η φαντασία του, η «δίψα» για περιπέτεια αλλά
και για επιστημονική γνώση. Ο προορισμός στο ταξίδι που ετοιμάζονται να
πραγματοποιήσουν οι Ιάπωνες επιστήμονες είναι ο ίδιος: ο μανδύας της Γης και
τα βαθιά κρυμμένα μυστικά του. Οι επιστήμονες ελπίζουν να «αντλήσουν»
πληροφορίες για την εξέλιξη του πλανήτη, τη βιολογική ζωή, αλλά και να
διαπιστώσουν αν είναι δυνατόν να υπάρχει ζωή στις ιδιαίτερα θερμές συνθήκες
που επικρατούν κοντά στον μανδύα – σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις η θερμοκρασία
φτάνει τους 300 βαθμούς Κελσίου.

Υπερτριπλασιάζεται το ρεκόρ

Ασφαλώς, για μια μεγαλόπνοη αποστολή σαν κι αυτή, μερικά μόνο σχοινιά δεν
αρκούν. Το ιαπωνικό πλοίο «Chikyu» (στα ιαπωνικά σημαίνει Γη ), με το οποίο θα
πραγματοποιηθεί η αποστολή είναι στην ουσία ένα πλωτό τρυπάνι, μήκους 210
μέτρων και βάρους 57.500 τόνων και αξιοποιείται σε διεθνείς αποστολές, με τη
συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων χωρών. Διαθέτει ελικοδρόμιο αλλά
και ένα τετραώροφο εργαστήριο, όπου οι επιστήμονες μπορούν να επεξεργάζονται
αμέσως τα στοιχεία και τα δείγματα που αντλούν κατά την εξερεύνηση. Το μεγάλο
του πλεονέκτημα όμως είναι ότι δανείστηκε τεχνολογία από την πετρελαϊκή
βιομηχανία και την υλικοτεχνική υποδομή που χρησιμοποιείται στις γεωτρήσεις.
Οι δυνατότητες αυτές – επισημαίνει το περιοδικό «Newsweek – του επιτρέπουν να
κάνει γεώτρηση σε βάθος 7.000 μέτρων κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, κάτι
που θα βοηθήσει τους επιστήμονες να φτάσουν και στον μανδύα της Γης. Έτσι, θα
υπερτριπλασιαστεί και το προηγούμενο ρεκόρ γεώτρησης που ήταν τα 2.111 μέτρα
κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, ένα απλό… «γρατζούνισμα» δηλαδή μπροστά
στην απόσταση των 6.400 χιλιομέτρων που πιστεύεται ότι χωρίζει τον πυθμένα της
θάλασσας από τον πυρήνα της Γης.

Επιστημονικά κίνητρα

«Καιρός να κοιτάξουμε πού στεκόμαστε και να μελετήσουμε, όχι τον ουρανό, αλλά
αυτό που βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας», υποστηρίζει ο Σινίχι Κουραμότο,
επικεφαλής των επιστημονικών ερευνών στο ιαπωνικό κέντρο εξερεύνησης του
εσωτερικού της Γης (CDEX), το οποίο διέθεσε το «Chikyu». Πράγματι, τα κίνητρα
αυτού τού – χωρίς προηγούμενο – ταξιδιού είναι αμειγώς επιστημονικά και οι
λόγοι γίνονται κατανοητοί.

Στις τεκτονικές πλάκες

H Ιαπωνία είναι μια ιδιαίτερα σεισμογενής χώρα και οι επιστήμονες ελπίζουν να
βελτιώσουν τις προγνωστικές τους μεθόδους σε σχέση με τους σεισμούς,
πραγματοποιώντας την εν λόγω γεώτρηση ακριβώς στο σημείο όπου συναντώνται οι
τεκτονικές πλάκες και εγκαθιστώντας μηχανισμούς παρακολούθησης. Δεν
αποκλείεται το «πλωτό τρυπάνι» να δώσει περισσότερα στοιχεία και για το φονικό
τσουνάμι του Δεκεμβρίου, στη Νοτιοανατολική Ασία.

Αναζητούν ίχνη ζωής!

TO ΣΚΑΦΟΣ εγκατέλειψε πριν από λίγες ημέρες το Ναγκασάκι κι ετοιμάζεται
για τις πρώτες δοκιμές. Αν όλα πάνε καλά, το ταξίδι για τον μανδύα της Γης θ’
αρχίσει το 2006. Οι γεωτρήσεις όμως στα μεγαλύτερα βάθη δεν αναμένεται να
πραγματοποιηθούν πριν από το φθινόπωρο του 2007. «Θα είναι η πρώτη φορά που θα
δούμε τους βράχους στα έγκατα της Γης», λέει ο Χιντερόνι Κουμαγκάι, γεωχημικός
στην Ιαπωνική Υπηρεσία για την Επιστήμη και την Τεχνολογία της Θάλασσας και
της Γης (JAMSTEC).

«Αν μελετήσουμε το παρελθόν της Γης, αυτό θα μας βοηθήσει να προβλέψουμε και
το μέλλον», προσθέτει ο Νανάκο Ογκάβα, παλαιοντολόγος που συμμετέχει στην
αποστολή. Άλλοι συνάδελφοί του ελπίζουν να μάθουν περισσότερα για τη βιολογική
ζωή του πλανήτη αλλά και για το αν υπάρχουν βακτήρια ή άλλα ίχνη ζωής σε βάθος
7.000 μέτρων, όπου η θερμοκρασία πιστεύεται ότι κυμαίνεται στους 300 βαθμούς
Κελσίου. «Πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρχει ζωή εκεί και είναι σαν να ψάχνουμε
για ζωή στον Άρη», τόνισε πρόσφατα ο διευθυντής του CDEX, ενισχύοντας με αυτόν
τον τρόπο τις ελπίδες των επιστημόνων για κοσμογονικά ευρήματα.