ΓPHΓΟPHΣ ΓPHΓΟPIΟY Έφυγε ο πατέρας του ελληνικού νεορεαλισμού

Και στην τηλεόραση άφησε το στίγμα του ο Γρηγόρης Γρηγορίου: εκτός από 22 έργα για το θρυλικό «Θέατρο της Δευτέρας» είχε σκηνοθετήσει και τη «Λωξάντρα», βασισμένη στο βιβλίο της Μαρίας Ιορδανίδου

Έτος 1951 κι όλη την ελληνική κοινωνία τη σκέπαζε η εθνική τραγωδία του
εμφυλίου πολέμου… Στο ελληνικό σινεμά όλα ήταν συμβατικά και σε πρωτολειακή
μορφή, για να φανεί από το… πουθενά ένα μελόδραμα που ξέφευγε από τα
συνηθισμένα αλλά, πέρασε σχεδόν απαρατήρητο…

Ο λόγος για το «Πικρό ψωμί» του Γρηγόρη Γρηγορίου, που έκοψε στην πρώτη
προβολή του μόνο 34.000 εισιτήρια, αλλά τα επόμενα χρόνια αναγνωρίστηκε από
ανθρώπους της διανόησης στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό ως η πρώτη
νεορεαλιστική ελληνική ταινία στην ιστορία του εγχώριου κινηματογράφου. Μια
ταινία που δεν αντέγραφε τον νεορεαλισμό του ιταλικού κινηματογράφου όπου
άλλωστε γεννήθηκε και μεγαλούργησε αυτό το «είδος», αλλά «έδενε» με τον
ελληνικό κοινωνικό χώρο και ασκούσε κριτική στην εξουσία (έμμεσα, φυσικά,
γιατί σε εκείνα τα πέτρινα χρόνια κάτι τέτοιο ισοδυναμούσε με εξορία ή…
φυλάκιση, στην καλύτερη περίπτωση)!

Ο Γρηγόρης Γρηγορίου είχε γεννηθεί στην Αθήνα το 1919 και, νεοσύλλεκτος ακόμα,
έλαβε μέρος στη μάχη της Κρήτης. Αιχμαλωτίστηκε από τους Γερμανούς, κατόρθωσε
όμως να δραπετεύσει και πέρασε στην Εθνική Αντίσταση (ΕΑΜ). Το 1948 γράφει το
σενάριο και σκηνοθετεί την πρώτη του ταινία, «Ο Κόκκινος Βράχος». Μέχρι το
1971, οπότε και σταμάτησε την κινηματογραφική του δραστηριότητα, γύρισε
τριάντα μεγάλου μήκους ταινίες.

Παράλληλα, υπήρξε συνιδρυτής και διευθυντής σπουδών της Κινηματογραφικής
Σχολής του Λυκούργου Σταυράκου από το 1948 μέχρι το 1958, ενώ από το 1960
μέχρι το 1985 δίδαξε στη Δραματική Σχολή Αθηνών του Γιώργου Θεοδοσιάδη.

Επίσης, διετέλεσε γενικός γραμματέας της Ένωσης Τεχνικών Ελληνικού
Κινηματογράφου (σημερινή ΕΤΕΚΤ, 1960 – ’70), πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων
Σκηνοθετών (1973 – ’81) και αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου
(1981 – ’89).

Το 1964 κέρδισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου
Θεσσαλονίκης για την ταινία του «Διωγμός» και, το 1966, το Κρατικό Βραβείο
Σκηνοθεσίας για την ταινία του «Όχι,… κύριε Τζόνσον». Ο Γρηγόρης Γρηγορίου
ασχολήθηκε με όλα τα «είδη» του κινηματογράφου (μελόδραμα, κωμωδία, μιούζικαλ,
εποχής, αστυνομικό, ρομάντζο κ.ά)

Σκηνοθέτησε 60 θεατρικά έργα

Σημαντική υπήρξε η παρουσία του Γρηγόρη Γρηγορίου και στο ραδιόφωνο και την
τηλεόραση. Έτσι, από το 1949 μέχρι το 1978 πραγματοποίησε τη ραδιοσκηνοθεσία
38 ελληνικών και ξένων θεατρικών έργων. Για τα κανάλια της ελληνικής
τηλεόρασης και, κυρίως, στην εκπομπή «Το θέατρο της Δευτέρας» σκηνοθέτησε 22
θεατρικά έργα, αλλά και τηλεοπτικές σειρές, δύο τηλεταινίες, ενώ από το 1984
μέχρι το 1990 «κράτησε» την εβδομαδιαία ενημερωτική εκπομπή με τον τίτλο:
«Στον χώρο του ελληνικού κινηματογράφου». Έχουν εκδοθεί μεταφράσεις του από το
αρχαίο ελληνικό και ξένο – σύγχρονο και κλασικό – θέατρο, ενώ σημαντική είναι
η και συμβολή του στην τεκμηρίωση της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου
των δύο αυτοβιογραφικών τόμων, με τον τίτλο: «Μνήμες σε Άσπρο και σε Μαύρο»
(Εκδόσεις Αιγόκερως).