ANOIXTO ΜΒΑ H ακτινογραφία της επιχείρησης

Είναι γνωστό ότι η Λογιστική είναι ο επιστημονικός κλάδος που ασχολείται με τη
συστηματική συγκέντρωση, την επεξεργασία και την καταγραφή των οικονομικών
πληροφοριών που αφορούν τις επιχειρήσεις. Οι άνω πληροφορίες ενδιαφέρουν άμεσα
τόσο τα στελέχη στα διάφορα επίπεδα της διοικητικής λειτουργίας της
επιχείρησης όσο και τρίτους. Στην έννοια των τρίτων, που επιθυμούν να έχουν
πληροφορίες σχετικά με τη δράση και γενικότερα την οικονομική κατάσταση της
επιχείρησης περιλαμβάνονται οι μέτοχοι-επενδύτες, οι πελάτες, οι προμηθευτές,
οι τράπεζες, οι φορολογικές και ασφαλιστικές αρχές. H παροχή των άνω
οικονομικών πληροφοριών γίνεται μέσω της κατάρτισης και δημοσίευσης
οικονομικών καταστάσεων (ισολογισμός, κατάσταση αποτελεσμάτων χρήσεως,
κατάσταση ταμειακών ροών, κατάσταση μεταβολών ίδιων κεφαλαίων, σημειώσεις και
λοιπές επεξηγηματικές καταστάσεις). Παράλληλα, η Λογιστική αποσκοπεί στην
ανάλυση των άνω οικονομικών καταστάσεων ώστε να βοηθήσει τόσο τη διοίκηση της
επιχείρησης όσο και το κύκλωμα που συναλλάσσεται με αυτήν, να διενεργούν
αντικειμενικές εκτιμήσεις και να λαμβάνουν ορθές επιχειρηματικές αποφάσεις.

Συνεπώς, ο ρόλος της Λογιστικής επιστήμης από τεχνικής απόψεως ολοκληρώνεται
με την κατάρτιση και τη δημοσίευση των λογιστικών καταστάσεων. Ύστερα, από την
κατάρτισή τους αρχίζει ένας άλλος εξίσου σημαντικός ρόλος που αναφέρεται στη
διερεύνηση, την ερμηνεία, τη συσχέτιση και την αξιολόγηση των πληροφοριών που
παρέχονται με τις άνω οικονομικές καταστάσεις. Σε αυτό το σημείο πρέπει να
τονιστεί ότι για να μπορέσουν οι ενδιαφερόμενοι να αναλύσουν ορθά και
αξιόπιστα τις οικονομικές πληροφορίες που παρέχουν οι λογιστικές καταστάσεις
θα πρέπει να έχουν επαρκείς γνώσεις σχετικά με τις λογιστικές πρακτικές και
έννοιες που επηρεάζουν την κατάρτισή τους.

Πρωταρχικός σκοπός της Ανάλυσης Λογιστικών Καταστάσεων (Financial Statement
Analysis) είναι η αξιολόγηση της οικονομικής κατάστασης μιας επιχείρησης με
βάση συγκεκριμένους χρηματοοικονομικούς δείκτες (ρευστότητα, δραστηριότητα,
κερδοφορία, κεφαλαιακή διάρθρωση κ.ά.) και σημαντικά λογιστικά μεγέθη
(πωλήσεις, κέρδη, ενεργητικό, ίδια κεφαλαία, υποχρεώσεις κ.ά.), καθώς και η
εκτίμηση της θέσης της στον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται. Με αυτόν τον
τρόπο, η διοίκηση της επιχείρησης μπορεί να εντοπίσει τα δυνατά και αδύνατα
σημεία της και να προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες ώστε να βελτιώσει τη
χρηματοοικονομική της κατάσταση. Αντίστοιχα, οι επενδύτες μπορούν να
εκτιμήσουν τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει μελλοντικά κέρδη, να διανείμει
μερίσματα και να λάβουν ορθές αποφάσεις ώστε να μεγιστοποιήσουν τις αποδόσεις
τους. Τέλος, η ανάλυση λογιστικών καταστάσεων χρησιμεύει στις τράπεζες, στους
προμηθευτές και στους λοιπούς πιστωτές μιας επιχείρησης κατά τον προσδιορισμό
της ικανότητας να αποπληρώσει τις υποχρεώσεις της όταν αυτές καταστούν
ληξιπρόθεσμες.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Από όλα τα παραπάνω γίνεται κατανοητό το έντονο ενδιαφέρον της «αγοράς» για τη
Λογιστική και την ανάπτυξή της. Τούτο όμως δεν σημαίνει ότι η Λογιστική ως
επιστήμη δεν έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Συγκεκριμένα, αρκετές έρευνες ασχολήθηκαν με την ανάπτυξη υποδειγμάτων
εκτίμησης κινδύνου πτώχευσης ή καθυστέρησης πληρωμών και αξιολόγησης
πιστοληπτικής ικανότητας με βάση λογιστικά μεγέθη και χρηματοοικονομικούς
δείκτες. H πρώτη σχετική μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Beaver (1966), ενώ
ακολούθησαν και πολλές άλλες με κυριότερες αυτές των Altman (1968,1975),
Ohlson (1980) και Zmijewski(1984).

ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ & ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑ

Παράλληλα, πολλοί ακαδημαϊκοί ερευνητές εξέτασαν την επεξηγηματική και
προβλεπτική ικανότητα των λογιστικών μεταβλητών και χρηματοοικονομικών δεικτών
που παρέχουν οι λογιστικές καταστάσεις των επιχειρήσεων σχετικά με τη
μελλοντική τους κερδοφορία. Οι Ou and Penman (1989) ανέπτυξαν ένα στατιστικό
υπόδειγμα πρόβλεψης των μελλοντικών ετήσιων αλλαγών στα κέρδη με βάση
χρηματοοικονομικούς αριθμοδείκτες. H Ou (1990) έδειξε ότι χρησιμοποιώντας
διάφορα λογιστικά μεγέθη, εκτός των κερδών, μπορούν να προβλεφθούν οι
μελλοντικές ετήσιες αλλαγές στον αριθμοδείκτη κερδών ανά μετοχή (earnings per
share ratio). Τα αποτελέσματα των παραπάνω μελετών επιβεβαιώθηκαν από τους
Abarbanell και Bushee (1997). Οι Fairfield and Yohn (2001) κατέληξαν στο
συμπέρασμα ότι οι μεταβολές του δείκτη ταχύτητας κυκλοφορίας ενεργητικού
(asset turnover ratio) και οι μεταβολές του δείκτη καθαρού περιθωρίου κέρδους
(profit margin ratio) προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες κατά τον προσδιορισμό
των μελλοντικών ετήσιων μεταβολών στον δείκτη αποδοτικότητας ενεργητικού
(return on assets ratio). Πολύ σημαντική συνεισφορά στη βιβλιογραφία πρόσφερε
η μελέτη της Dechow (1994), η οποία υποστήριξε ότι τρέχοντα κέρδη έχουν
μεγαλύτερη επεξηγηματική και προβλεπτική ικανότητα από τις τρέχουσες ταμειακές
ροές (cash flows) σχετικά με τις μελλοντικές ταμειακές ροές και τα μελλοντικά
κέρδη των επιχειρήσεων, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό οφείλεται στο
τμήμα των κερδών που δεν προκαλούν ταμιακές ροές στην επιχείρηση (accruals).

Είναι προφανές πως η Λογιστική δεν προάγει μόνο την επιχειρηματικότητα με την
παροχή οικονομικών πληροφοριών στους χρηστές των λογιστικών καταστάσεων, αλλά
συμμετέχει ενεργά στον προώθηση της επιστημονικής γνώσης. Για αυτόν τον λόγο,
η Λογιστική θα πρέπει να προσεγγίζεται τόσο από τη θεωρητική όσο και από την
τεχνική πλευρά και να αποφεύγεται η μονομερής προσέγγισή της ως πρακτικό
αντικείμενο.

Tips

Πρωταρχικός…

σκοπός της Ανάλυσης Λογιστικών Καταστάσεων είναι η αξιολόγηση της
οικονομικής κατάστασης μιας επιχείρησης με βάση συγκεκριμένους
χρηματοοικονομικούς δείκτες και λογιστικά μεγέθη

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

* Ou J., «The information content of nonearnings accounting numbers as
earnings predictors», Journal of Accounting Research, (1990), vol. 28, pp.
144-163.

* Xie Η., «The Mispricing of Abnormal Accruals», Accounting Review,
(2001), vol. 76, pp. 357-373.

* Zmijewski M.E., «Methodological issues related to the estimation of
financial distress prediction models», Journal of Accounting Research, (1984),
vol. 22, pp.59-86.