Στο στόχαστρο ο Δαρβίνος

H αμερικανική χριστιανική Δεξιά εντείνει την επίθεσή της στην επιστήμη.
Μετά τις έρευνες με βλαστοκύτταρα, την αλλαγή του κλίματος και την εξερεύνηση
του Διαστήματος, έβαλε στο στόχαστρο τη διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης
στα σχολεία.

Δαρβίνος… μαϊμού. H χριστιανική Δεξιά κάνει την επίθεσή της στη θεωρία της εξέλιξης

Εν όψει της νέας σχολικής χρονιάς οι χριστιανοί φονταμενταλιστές επιδιώκουν να
αλλάξουν τα σχολικά προγράμματα ώστε τα παιδιά να διδάσκονται τη θεολογική
κριτική εναντίον της θεωρίας της εξέλιξης. Περιγράφουν τη θεωρία του Δαρβίνου
περί της καταγωγής των ειδών ως «αμφιλεγόμενη και βασισμένη σε συμπεράσματα
από έμμεσα ή περιστασιακά στοιχεία». Αποφεύγουν να μιλούν για Αδάμ και Εύα και
υποστηρίζουν την άποψη του «ευφυούς σχεδιασμού». H προσέγγισή τους θέλει να
μοιάζει επιστημονική: η θεωρία της φυσικής επιλογής, λένε, δεν μπορεί να
εξηγήσει την πολυπλοκότητα της ζωής.

Οι μάχες

Πασταφαριανισμός. Το άγγιγμα του… μακαρονιού

Το πιο πιθανό λοιπόν είναι να σχεδίασε τη ζωή κάποια ανώτερη δύναμη, εξωγήινη
ή ιερή. H νέα Βίβλος των φονταμενταλιστών φέρει τον τίτλο «Περί Ανθρώπων και
Πάντα» (Of Panda and People), ένα βιβλίο που έγραψαν οι Πέρσιβαλ Ντέιβις και
Ντιν Κένιον. Στην προσπάθειά τους πρωτοστατεί ένα ίδρυμα με έδρα το Σιάτλ, το
Discovery Institute. Χρηματοδοτείται τόσο από τη χριστιανική Δεξιά όσο και από
μη θρησκευτικά ιδρύματα, όπως εκείνο του Μπιλ Γκέιτς, και χρηματοδοτεί με τη
σειρά του έρευνες, εκδίδει βιβλία και γυρίζει ντοκιμαντέρ, με αποτέλεσμα οι
οπαδοί του «ευφυούς σχεδιασμού» να επαίρονται για… «ανοιχτό επιστημονικό
πνεύμα».

Μόνο που η «επιστημονική» σύγκρουση δεν διεξάγεται σε Πανεπιστήμια, όπου οι
επιστήμονες στη συντριπτική τους πλειονότητα απορρίπτουν κατηγορηματικά τη
θέση του «ευφυούς σχεδιασμού», αλλά στα νομοθετικά σώματα και στα εκπαιδευτικά
συμβούλια Πολιτειών, στα οποία δεν μετέχουν επιστήμονες, αλλά πολιτικοί.

Άνθρωποι όπως η Κόνι Μόρις, η οποία έπαιρνε LSD στην εφηβεία της και πόζαρε ως
γυμνό μοντέλο μέχρι που βρήκε τον Θεό (και τη χριστιανική Δεξιά) και τώρα
είναι εκλεγμένο μέλος του Πολιτειακού Εκπαιδευτικού Συμβουλίου του Κάνσας.
Στην Πολιτεία αυτή οι αντίπαλοι του Δαρβίνου ελπίζουν ότι θα καταγάγουν την
πρώτη μεγάλη νίκη τους.

Το Συμβούλιο, που πρόσκειται στους Ρεπουμπλικάνους, εξετάζει το ενδεχόμενο να
περιλάβει από φέτος τον «ευφυή σχεδιασμό» στη διδακτέα ύλη των επιστημονικών
μαθημάτων. «Είναι γελοίο» λέει η δρ Μέρι Βίβερος, διευθύντρια της Ακαδημίας
Σάμνερ του Κάνσας Σίτι, το οποίο το «Νιούζγουκ» έχει κατατάξει στα 100
καλύτερα Λύκεια της Αμερικής. «Ο ευφυής σχεδιασμός θα μπορούσε ίσως να
ενταχθεί στα μαθήματα περί θεωριών της γνώσης, αλλά όχι και στα επιστημονικά μαθήματα».

Ο Θεός ήταν… μακαρονάδα

ΣΤΟ ΟΡΕΓΚΟΝ, ένας φοιτητής της Φυσικής, ο Μπόμπι Χέντερσον, αποφάσισε
να πολεμήσει τους οπαδούς του «ευφυούς σχεδιασμού» με τα δικά τους όπλα. Με
επιστολή του προς το Εκπαιδευτικό Συμβούλιο του Κάνσας, ζητεί να διδάσκονται
στους μαθητές όχι μόνον η θεωρία της εξέλιξης και ο «ευφυής σχεδιασμός», αλλά
και η θεωρία του «πασταφαριανισμού», σύμφωνα με την οποία ο κόσμος
δημιουργήθηκε από ένα ιπτάμενο τέρας φτιαγμένο από μακαρόνια! H πρωτοβουλία
του βρήκε μιμητές: τελευταία το Συμβούλιο βομβαρδίζεται από e-mail
πασταφαριανιστών…

Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα σπάνιο ατύχημα

Ο ΝΤΑΝΙΕΛ Ντένετ, καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Ταφτς,
καταρρίπτει -στην «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν» -το αγαπημένο παράδειγμα
των αντιπάλων του Δαρβίνου. Πώς γίνεται, λένε, το μάτι, ένα θαύμα της
μηχανικής, να έχει δημιουργηθεί από μια σειρά μικρών αλλαγών, μη
προγραμματισμένων και χωρίς τελικό στόχο; Μόνον ένας ευφυής σχεδιαστής θα
μπορούσε να το δημιουργήσει.

Καθώς όμως μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για την ιστορία και τη λειτουργία
των γονιδίων που μετέχουν στη διαμόρφωση του ματιού -ως τα γονίδια προγόνους
τους στα τυφλά βακτηρίδια -μπορούμε να αρχίσουμε να αφηγούμαστε το πώς
φωτοευαίσθητα σημεία μετατράπηκαν σταδιακά σε κρατήρες που εντόπιζαν την
κατεύθυνση από την οποία ερχόταν το φως και μετά σταδιακά απέκτησαν τους
φακούς τους, βελτιώνοντας ταυτόχρονα την ικανότητά τους να συγκεντρώνουν
πληροφορίες. Το μόνο που χρειάζεται είναι ένα σπάνιο ατύχημα που θα προκαλέσει
σ’ ένα τυχερό ζώο μια μετάλλαξη, η οποία θα βελτιώσει την όρασή του σε σχέση
με εκείνη των αδελφών του. Αν αυτό βοηθήσει το ζώο να έχει περισσότερους
απογόνους από τους ανταγωνιστές του, η εξέλιξη έχει την ευκαιρία να ανεβάσει
τον πήχυ. Και εφόσον αυτές οι τυχερές βελτιώσεις συσσωρεύονται -αυτό είναι που
κατανόησε ο Δαρβίνος -, τα μάτια γίνονται αυτομάτως όλο και καλύτερα, χωρίς
κανέναν ευφυή σχεδιαστή.

Επιπλέον, όσο λαμπρός κι αν είναι ο σχεδιασμός του ματιού, προδίδει την
καταγωγή του χάρη σ’ ένα ενδεικτικό ελάττωμα: ο αμφιβληστροειδής είναι
ανάποδος. Οι νευρικές ίνες που μεταφέρουν τα σήματα από τα φωτοευαίσθητα
σωμάτια και κωνία του (που αισθάνονται το φως και το χρώμα) βρίσκονται από
πάνω τους και πρέπει να περάσουν από μια μεγάλη τρύπα στην ίριδα για να
φτάσουν στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το τυφλό σημείο. Κανένας
ευφυής σχεδιαστής δεν θα διαμόρφωνε τόσο αδέξια μια κάμερα…