ANOIXTO ΜΒΑ Οι χρεώστες και οι πελάτες

Πελάτες μιας επιχείρησης χαρακτηρίζονται όλοι όσοι έχουν αγοράσει εμπόρευμα ή
υπηρεσία, ενώ χρεώστες χαρακτηρίζονται από το Ελληνικό Γενικό Λογιστικό Σχέδιο
όλες αυτές οι απαιτήσεις που δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθούν στον λογαριασμό
30, δηλαδή τον λογαριασμό που παρακολουθεί τους πελάτες, αλλά παρακολουθούνται
από τον λογαριασμό 33 (χρεώστες διάφοροι).

Στον λογαριασμό 33 καταχωρούνται γεγονότα όπως οι αναλήψεις που κάνουν οι
εταίροι ή οι μέτοχοι έναντι των κερδών της επιχείρησης, τα δάνεια που μπορεί
να χορηγήσει η επιχείρηση στο προσωπικό της και χαρακτηρίζονται ως χρηματικές
διευκολύνσεις προσωπικού, φόροι προς το Ελληνικό Δημόσιο που έχουν
προκαταβληθεί και παρακρατηθεί, και τυχόν άλλες απαιτήσεις που αφορούν το
Δημόσιο, όπως ειδικές επιχορηγήσεις, πριμ παραγωγικότητας κ.λπ. Ένα παράδειγμα
«πριμ παραγωγικότητας» είναι αυτό που δόθηκε σε όσες από τις κατασκευαστικές
εταιρείες, που είχαν αναλάβει την κατασκευή έργων για τη διοργάνωση των
Ολυμπιακών Έργων του 2004, κατάφεραν να παραδώσουν τα έργα αυτά πριν από το
χρονικό όριο το οποίο προέβλεπε η σύμβαση που είχαν υπογράψει με το Ελληνικό
Δημόσιο.

TA ΧΡΕΟΓΡΑΦΑ

Τα χρεόγραφα μιας επιχείρησης, που παρακολουθούνται από τον λογαριασμό 34,
είναι τα χρεόγραφα τα οποία πρόκειται να διατηρηθούν προσωρινά και που κύριος
σκοπός τους είναι η μεταπώληση ή η μεταβίβαση. Συμμετοχές που έχει η
επιχείρηση σε άλλες επιχειρήσεις (δηλαδή μετοχές που έχει στην κατοχή της με
σκοπό να τις διατηρήσει για μακρύ χρονικό διάστημα και όχι να τις μεταπωλήσει
σύντομα), δεν καταχωρούνται στον λογαριασμό 34, αλλά στον λογαριασμό 18
(συμμετοχές σε άλλες επιχειρήσεις – επενδύσεις), όπως είχαμε αναλύσει στο
προηγούμενο τεύχος της Λογιστικής. Αντίθετα, η κατοχή μετοχών που βρίσκονται
ευκαιριακά στα χέρια της επιχείρησης και προορίζονται για μεταπώληση
καταχωρούνται στον λογαριασμό 34.

ΟΙ ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΕΣ

Τα χρηματικά ποσά που προκαταβάλλει η επιχείρηση, είτε στο προσωπικό της είτε
σε συνεργάτες της για την πραγματοποίηση κάποιου έργου, παρακολουθούνται από
τον λογαριασμό 35. Για παράδειγμα, το ποσό που προκαταβάλλει η επιχείρηση σε
έναν πωλητή της, με σκοπό αυτός να ταξιδέψει εκτός έδρας, ώστε να κλείσει
συμφωνίες και να πάρει παραγγελίες από πελάτες, καταχωρείται στον λογαριασμό
35. Κατά την επιστροφή του, ο πωλητής πρέπει να αποδώσει λογαριασμό στο
λογιστήριο της επιχείρησης και να αιτιολογήσει τα έξοδά του.

ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ

Οι μεταβατικοί λογαριασμοί Ενεργητικού ανοίγονται στο τέλος κάθε χρήσεως, με
σκοπό να τακτοποιήσουν τα έξοδα που έχουν ήδη πληρωθεί στη χρήση αυτή, αλλά
και τα έσοδα που, είτε δεν έχουν εισπραχθεί είτε δεν μπορούν να καταχωρηθούν,
ουσιαστικά ανήκουν στην επόμενη χρήση. Αυτό, άλλωστε, υπαγορεύουν και οι αρχές
της αυτοτέλειας της χρήσεως και της αντιπαραθέσεως εσόδων και εξόδων. H χρήση
των μεταβατικών λογαριασμών διευκολύνει την τακτοποίηση των λογαριασμών του
Ισολογισμού, με τις πραγματικές αξίες, για ποσά που έχουν κινηθεί κατά τη
διάρκεια της χρήσης.

Ας θεωρήσουμε ότι η επιχείρησή μας παρήγγειλε εμπόρευμα (π.χ. 100 κιλά
γραβιέρα από τη Μυτιλήνη) και ότι, ενώ ο προμηθευτής έστειλε το τιμολόγιο, η
επιχείρηση δεν έχει παραλάβει ακόμη τα 100 κιλά τυρί. Πώς θα καταχωρηθεί η
αγορά σε αυτή την περίπτωση; H αγορά θα χαρακτηριστεί «αγορά υπό παραλαβή» και
θα χρεωθεί στους μεταβατικούς λογαριασμούς του Ενεργητικού, στον δευτεροβάθμιο
36.02 (αγορά υπό παραλαβή με το ποσό της αξίας του τυριού). Ταυτόχρονα, θα
πιστωθούν οι προμηθευτές Μυτιλήνης στον τριτοβάθμιο λογαριασμό 50.00.00
(προμηθευτές Μυτιλήνης). Στην επόμενη χρήση, όταν θα παραλάβουμε τα 100 κιλά
γραβιέρα, θα χρεώσουμε τα εμπορεύματα με την αξία των τυριών στον
δευτεροβάθμιο λογαριασμό 20.01 (αγορές χρήσεως) και θα πιστώσουμε τον
μεταβατικό λογαριασμό Ενεργητικού, τον δευτεροβάθμιο 36.02 (αγορές υπό
παραλαβή). Με τη χρέωση και την πίστωση του μεταβατικού λογαριασμού
Ενεργητικού, ο λογαριασμός θα «κλείσει», αφού θα έχει χρεωθεί και πιστωθεί με
το ίδιο ποσό.

ΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

Με τον λογαριασμό 38, μία επιχείρηση παρακολουθεί τα χρηματικά της διαθέσιμα.
Σε περίπτωση που η επιχείρηση έχει στη διάθεσή της πολλά κέντρα συναλλαγών
(υποκαταστήματα), είτε σε διαφορετικές πόλεις είτε στην ίδια πόλη, και δεν
τηρεί ανεξάρτητη λογιστική μονάδα για καθένα από αυτά, πρέπει να αναπτύξει τον
δευτεροβάθμιο λογαριασμό 38.00 (ταμείο σε υπολογαριασμούς ανά κέντρο ευθύνης),
όχι μόνο για να είναι δυνατή η καταμέτρηση των περιουσιακών στοιχείων της
επιχείρησης, αλλά και για να υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου και καταλογισμού
ευθυνών σε περίπτωση λάθους.

Tips

H χρήση…

… των μεταβατικών λογαριασμών διευκολύνει την τακτοποίηση των λογαριασμών
του Ισολογισμού, με τις πραγματικές αξίες, για ποσά που έχουν κινηθεί κατά τη
διάρκεια της χρήσης