Πρόσωπα Ο έρωτας ως ψυχική νόσος

«Ο έρωτας είναι η ευκαιρία μας να φλερτάρουμε με την τρέλα»

Λαχάνιασμα, ταχυκαρδία, ανορεξία. Εμμονές, άγχος για το μέλλον, απότομες
αλλαγές της διάθεσης. Τα συμπτώματα είναι μιας αρρώστιας που κάποια στιγμή
πλήττει όλους μας. Ερωτικό πάθος την αποκαλούσαν οι γιατροί έως τον 17ο αιώνα,
όταν ερωτευμένοι προσέτρεχαν στις υπηρεσίες τους. Αλλά η σύγχρονη ιατρική δεν
ασχολείται. Τόσο η ιατρική όσο και η ψυχολογία μοιάζει να έχουν παραιτηθεί από
την προσπάθεια να απαντήσουν στην ερώτηση «τι εστί έρως». Ο Φρανκ Τάλις, ένας
Βρετανός κλινικός ψυχολόγος που έχει διδάξει κλινική ψυχολογία και νευρολογία
στο Βασιλικό Κολέγιο του Λονδίνου, προσπαθεί να επαναφέρει το ερωτικό πάθος
στο ιατρικό λεξιλόγιο. Και στο νέο του βιβλίο, με τίτλο «Love Sick» (Εκδ.
Arrow Books) προτείνει μια θέση παράδοξη και προκλητική: Ο έρωτας – λέει –
είναι μια μορφή ψυχικής ασθένειας. Αλλά μιας ασθένειας απαραίτητης, για την
οποία δεν χρειαζόμαστε θεραπεία.

«Επειδή ο όρος “ερωτικό πάθος” δεν υπάρχει στα ιατρικά εγχειρίδια, η διάγνωση
σε πολλούς ασθενείς που πάσχουν από αυτό είναι ότι υποφέρουν από κατάθλιψη ή
από άγχος», εξηγεί ο Τάλις στο ιταλικό περιοδικό «Λ’ Εσπρέσο». «Στην
πραγματικότητα, όμως, η αδιαθεσία τους οφείλεται στην εμπειρία του έρωτα. Κάτι
τόσο θεμελιώδες όσο ο έρωτας αξίζει σίγουρα επιστημονικής μελέτης, αλλά η
ψυχολογία ουδέποτε ήταν σε θέση να τον εξηγήσει – ούτε τις βιοχημικές ούτε τις
συναισθηματικές πλευρές του. Είναι εντυπωσιακό το πόσο η ιατρική και η
ψυχολογία ασχολούνται τόσο πολύ με το σεξ, αλλά σχεδόν καθόλου με τον έρωτα. Ο
έρωτας αλλάζει βαθιά τους ανθρώπους, επηρεάζει τον τρόπο που σκέφτονται και
συμπεριφέρονται και, όταν είναι ανικανοποίητος, προκαλεί πραγματική σωματική
αδιαθεσία».

Πέρα από τα σωματικά συμπτώματα, η εμπειρία του έρωτα είναι «η ευκαιρία μας να
φλερτάρουμε με την τρέλα», λέει ακόμη ο Τάλις, για τον οποίο «ίσως να μην
υπάρχει καμιά πραγματική διαφορά ανάμεσα στην εμμονή για το αγαπημένο πρόσωπο
και στην εμμονή ως ψυχική ασθένεια». Είναι ωστόσο μια ψυχική ασθένεια χρήσιμη
για το είδος, αφού μας ωθεί σε πράγματα παράλογα – όπως η αναπαραγωγή, που
εξασφαλίζει τη διαιώνιση του είδους. Τα παιδιά γεννιούνται πολύ ευάλωτα και
αδύναμα, χρειάζονται διαρκή φροντίδα από τους γονείς τους και, καθώς οι
άνθρωποι έχουμε έναν πολύ ανεπτυγμένο εγκέφαλο, θα μπορούσαμε να
επαναστατήσουμε στα αναπαραγωγικά μας ένστικτα και να αρνηθούμε τη σκληρή
δουλειά της ανατροφής των παιδιών. Όμως συνεχίζουμε να κάνουμε παιδιά – λόγω
της ψυχασθένειας του έρωτα, που άλλωστε διαρκεί δύο ή τρία χρόνια, όσο
χρειάζεται για να έρθει στον κόσμο και να απογαλακτιστεί ένα παιδί. Μια
ψυχασθένεια η οποία μας κάνει να παίρνουμε μια απόφαση που δεν είναι προς το
δικό μας συμφέρον, αλλά προς το συμφέρον του είδους.