Πολλοί αλλά μικροί οι αστακοί!

«Το μυστήριο του… αστακού». Έτσι θα μπορούσε να ονομαστεί το φαινόμενο
που καταγράφουν τα τελευταία δύο χρόνια οι θαλάσσιοι βιολόγοι στα ερευνητικά
κέντρα και Πανεπιστήμια της Ελλάδας.

Οι αστακοκαραβίδες και οι αστακοί πολλαπλασιάζονται εντυπωσιακά, υπάρχουν
πλέον σε αφθονία στον ελληνικό βυθό και εμφανίζονται ακόμα και σε περιοχές
όπου αυτά τα είδη ήταν σχεδόν εξαφανισμένα. Κι αυτό παρά το εντατικό ψάρεμα
των τελευταίων ετών και την επέκταση της αλιευτικής περιόδου κατά έναν μήνα –
ας όψεται η… αστακομακαρονάδα που σερβίρουν όλο και περισσότερα εστιατόρια.
Ωστόσο, οι ελληνικοί αστακοί μικραίνουν, αφού η υπεραλίευση δεν τους αφήνει να
μεγαλώνουν τόσο όσο στο παρελθόν.

Πριν από δυο χρόνια, οι επιστήμονες του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών
(ΕΛΚΕΘΕ) ήταν εκείνοι που μελετούσαν τρόπους για να ενισχύσουν τον πληθυσμό
τους – είχαν σκεφτεί ακόμα και να δοκιμάσουν… διασταυρώσεις της ευρωπαϊκής
αστακοκαραβίδας με την αμερικανική! Τα καλά νέα για το θαλάσσιο καρκινοειδές
έρχονται τόσο από τη Διεύθυνση Αλιείας του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας όσο
και από επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ.

Φθάνουν και περισσεύουν!

Όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι του YEN, οι έρευνες και οι αναφορές που έρχονται στο
γραφείο επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές: «Είναι τόσες πολλές οι Homarus
gammarus (αυτή είναι η επιστημονική ονομασία της αστακοκαραβίδας) που σηκώνουν
με τους κιούρτους ή τα δίχτυα τους οι ψαράδες το τελευταίο διάστημα, που
καλύπτουν τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς και μπορούν να κάνουν ακόμα και
εξαγωγές στην Ιταλία». Μόνο που οι αστακοκαραβίδες και οι αστακοί είναι πλέον
μικρότεροι σε μέγεθος και ελαφρύτεροι σε βάρος… Διαφορά επίσης υπάρχει και
στο ότι πριν από μερικά χρόνια, οι Έλληνες ψαράδες έβρισκαν με μεγάλη ευκολία
πληθώρα από ευρωπαϊκές αστακοκαραβίδες, σε όποια νερά κι αν ψάρευαν: στο
Βόρειο Αιγαίο, τη Σκύρο, στις Κυκλάδες. Τώρα, ο υπερπληθυσμός τους
παρατηρείται στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου – Καστελόριζου, αλλά και Ρόδου
– Κύπρου, στις Σποράδες και (λιγότερο) στα νερά του Βόρειου Αιγαίου. «Είναι
περιοχές με μεγάλο βάθος – και αυτή είναι ίσως η απάντηση στα ερωτηματικά που
προκαλούνται», αναφέρει ο βιολόγος του ΕΛΚΕΘΕ, μαθηματικός, κ. Γιώργος
Τριανταφύλλου.

«H υπεραλίευση έδιωξε τις καραβίδες και τους αστακούς από τα ρηχά νερά. Όμως,
τα είδη αυτά προσαρμόστηκαν, “μετανάστευσαν” σε βαθύτερα νερά, έως και 60
μέτρα. Λειτούργησε ο μηχανισμός άμυνάς τους. Έτσι, τώρα ζουν σε περιοχές με
μεγάλο βάθος, όπου η αλιεία είναι δυσκολότερη.

Πάντως, οι αστακοκαραβίδες μίκρυναν σε μέγεθος – και αυτό αποτελεί άλλη μια
πτυχή του… μυστηρίου. Ενώ στο παρελθόν υπήρχαν αναφορές ακόμα και για
συγκεκριμένα είδη μήκους ενός μέτρου, στις μέρες μας δεν ξεπερνάνε τα 40
εκατοστά.

Τι προβλέπει η νομοθεσία

ΑΠΟ TO 1996, έχουν ορισθεί ως ελάχιστο επιτρεπόμενο μέγεθος αλιείας
στην Ελλάδα τα 24 εκατοστά. Αυτό δεν εμπόδισε τις αρχές να επιτρέπουν την
αλιεία και τον Αύγουστο – απαγορεύεται μόνο από τον Σεπτέμβριο έως τον
Δεκέμβριο. Ανάμεσα στις 25 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ιρλανδία, η
νομοθεσία για την προστασία της είναι η πιο αυστηρή. Απαγορεύεται η κατοχή
αστακοκαραβίδας μήκους θώρακα μικρότερου από 85 χιλιοστά και βάρους κάτω των
350 γραμμαρίων, ενώ τα θηλυκά που έχουν αυγά σημαδεύονται και οι ψαράδες που
σηκώνουν στα δίχτυα τους αυτές τις μαρκαρισμένες αστακοκαραβίδες,
αποζημιώνονται και οφείλουν να τις απελευθερώσουν.