APHΣ ΠATPINΟΣ «Eτοιμάζουμε επανάσταση με τεχνητό DΝΑ»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
Με τη δημιουργία τεχνητής ζωής οι ειδικοί θα αποκτούσαν νέα ισχυρά εργαλεία |
«Πριν από το τέλος της δεκαετίας, οι επιστήμονες θα έχουν δημιουργήσει τεχνητή
ζωή στο εργαστήριο». Πατώντας στο κατόρθωμα της αποκωδικοποίησης του
ανθρώπινου DNA που ήδη συμπληρώνει πέντε χρόνια, ερευνητές στην Αμερική – και
αφού έχουν διαβάσει πολλούς ακόμη ζωντανούς οργανισμούς – έχουν βάλει στο
στόχαστρο την ίδια τη ζωή.
H βασική δουλειά γίνεται στα Πανεπιστήμια του Χάρβαρντ και του Μπέρκλεϊ της
Καλιφόρνιας και στο Ινστιτούτο του Κρεγκ Βέντερ, πρωτεργάτη στην
αποκωδικοποίηση του ανθρώπινου DNA. Ο Άρης Πατρινός, διευθυντής του Γραφείου
Περιβαλλοντικών και Βιολογικών Ερευνών του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας,
χρηματοδοτεί και τα τρία προγράμματα, κυρίως τον Τζορτζ Τσερτς στο Χάρβαρντ
και τον Βέντερ. «H επιστήμη της συνθετικής γονιδιωματικής είναι η λογική
συνέχεια όσων έχουμε καταφέρει έως τώρα. Σήμερα, βέβαια, είμαστε πολύ πιο
επιδέξιοι στον χειρισμό του DNA κι έτσι οι φιλοδοξίες μας για τη δημιουργία
τεχνητού γονιδιώματος είναι πολύ μεγαλύτερες», λέει στα «NEA». «Θυμηθείτε τα
λόγια μου. Κάνουμε επανάσταση».
Οι προσπάθειες των επιστημόνων να δημιουργήσουν τεχνητή ζωή είναι
εντυπωσιακές. Το λογικό ερώτημα όμως κάποιου μη ειδικού είναι σε τι θα
χρησιμεύσει και πώς θα βοηθήσει την ανθρωπότητα. «Από τη δική μου οπτική
γωνία, δύο είναι οι βασικοί λόγοι: Πρώτα θέλουμε να φτιάξουμε αυτό που λέμε
μινιμαλιστικό μικροβιακό DNA, δηλαδή το γονιδίωμα που θα έχει το απολύτως
ελάχιστο σετ γονιδίων, το οποίο θα είναι ικανό να συντηρεί τον οργανισμό ακόμη
και κάτω από ακραίες εργαστηριακές συνθήκες».
Το μυκόπλασμα genitalium στο οποίο έχουν επικεντρώσει οι επιστήμονες
την προσπάθειά τους, παρά τον μικρό αριθμό γονιδίων, δεν παύει να είναι ένα
απίστευτα πολύπλοκο βιολογικό σύστημα. Αν καταφέρουν να απομακρύνουν τα
γονίδια που δεν είναι απολύτως απαραίτητα για την ύπαρξη του μικροβίου, ίσως
φθάσουν σε ένα επίπεδο όπου θα μπορούν να το αναπαράγουν στους ισχυρότερους
υπερυπολογιστές. «Αν πετύχουμε, ίσως ρίξουμε τις πρώτες ματιές σε παραμέτρους
που κατευθύνουν τις διαδικασίες της ζωής. Μπορεί να ακούγεται ασήμαντο, αλλά η
πιθανή επίδραση στο μέλλον της βιολογίας είναι τεράστια».
Ο δεύτερος λόγος για τη δημιουργία τεχνητής ζωής είναι πρακτικός. Οι ειδικοί
θα αποκτούσαν νέα ισχυρά εργαλεία για την παραγωγή φθηνής καθαρής ενέργειας,
τον καθαρισμό του περιβάλλοντος και τον μετριασμό των κλιματικών αλλαγών.
Ξέρουμε ότι κάποια μικρόβια παράγουν υδρογόνο, άλλα μεθάνιο, άλλα βοηθούν στη
μετατροπή της κυτταρίνης σε αιθανόλη και κάποια αναχαιτίζουν επικίνδυνα
στοιχεία όπως το ουράνιο και το πλουτώνιο και καθαρίζουν το οικοσύστημα από
τοξικά απόβλητα.
Το ζήτημα είναι ότι τα περισσότερα μικρόβια έχουν άλλες προτεραιότητες στη ζωή
τους. «Θέλουν να συνεχίσουν να ζουν και να αναπαράγονται. Εμείς, όμως, θα
θέλαμε να χρησιμοποιήσουμε μόνο εκείνα τα χαρακτηριστικά που μας ενδιαφέρουν
και να αναστείλουμε τις άλλες λειτουργίες τους. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι να
δημιουργήσουμε έναν μινιμαλιστικό οργανισμό που απλώς θα κάνει τα πράγματα που
θέλουμε εμείς».
Τα ηθικά διλήμματα της ιστορίας αφθονούν. Μετά το μυκόπλασμα, έχει σειρά το
τεχνητό DNA του ανθρώπου; Ευτυχώς όχι, απαντά. «Ένα συνθετικό ανθρώπινο
γονιδίωμα είναι πολύ μακριά και ελπίζω πως θα μείνει πάντα έτσι. Μόνο αν ο
ήλιος μας αρχίσει να μας εγκαταλείπει και πρέπει να στείλουμε κάποιους από
εμάς σε άλλους κόσμους ίσως πρέπει να το δοκιμάσουμε για να διασώσουμε τη
συλλογική μας μνήμή. Αλλά τότε μιλάμε για επιστημονική φαντασία».
«Περισσότερο τέχνη παρά επιστήμη»
Ο Κρεγκ Βέντερ μελετά τον μικροσκοπικό οργανισμό μυκόπλασμα genitalium,
βακτήριο που προσβάλλει την περιοχή των γεννητικών οργάνων του ανθρώπου,
επειδή διαθέτει μόλις 400 γονίδια. Οι επιστήμονες δοκιμάζουν αν το μυκόπλασμα
εξακολουθεί να ζει και να εκτελεί τις ίδιες λειτουργίες αφαιρώντας ένα ένα τα
γονίδιά του. Με αυτόν τον τρόπο, βρήκαν ότι 265-350 γονίδια είναι απολύτως
απαραίτητα. Με αυτήν τη σύνθεση θα επιχειρήσουν να το δημιουργήσουν τεχνητά
στο εργαστήριο. «Πρώτα πρέπει να δημιουργήσεις ένα τεχνητό γονιδίωμα, έχοντας
διορθώσει όλα τα λάθη στη σύνθεση», εξηγεί ο κ. Πατρινός. «Όταν το πετύχεις,
πρέπει να βρεις το κατάλληλο κύτταρο, να αφαιρέσεις το δικό του DNA και να
εισάγεις το τεχνητό γονιδίωμα. Ελπίζεις ότι θα κυριαρχήσει στο κύτταρο και θα
χρησιμοποιήσει τις πηγές του για να εκτελέσει τις λειτουργίες που έχεις
προγραμματίσει στο DNA του. Σε αυτό το στάδιο, μιλάμε περισσότερο για τέχνη
παρά για επιστήμη».
LINKS
http: //www.arep.med.harvard.edu
http: //www.lbl.gov/pbd/default.htm
Google news
