Aυξήσεις αντικειμενικών σε δόσεις

«Προσγειώνει» τις αυξήσεις των αντικειμενικών τιμών η κυβέρνηση. Φοβούμενη το
πολιτικό κόστος από την υπέρμετρη φορολογική επιβάρυνση που θα επιφέρει μια
μεγάλη αύξησή τους -και παρά τις αντίθετες εισηγήσεις των αρμόδιων επιτροπών
-προσανατολίζεται τώρα στην απόφαση να τις ανεβάσει 25% έως 30%, κατά μέσο
όρο, το 2006 και να προχωρήσει σε νέα αναπροσαρμογή τους αργότερα, το 2007 ή
το 2008.

Παράλληλα, η εμμονή της κυβέρνησης να επιβάλει τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας με
τον ιδιότυπο τρόπο που προωθεί (στις εικονικές τιμές μεταβίβασης και με
εξαιρέσεις για την πρώτη κατοικία και την αντιπαροχή), θα επιφέρει το εξής
παράδοξο και επώδυνο για τους φορολογουμένους αποτέλεσμα: υπέρμετρη αύξηση της
φορολογικής επιβάρυνσης για όσους αγοράσουν νεόδμητη δεύτερη κατοικία μετά το
2006 και μείωση των φορολογικών εσόδων από τον ΦΠΑ! Ο επιπλέον φόρος που θα
πληρώσουν οι φορολογούμενοι αγοράζοντας νεόδμητο ακίνητο με συντελεστή ΦΠΑ
19%, αντί για 11% που ισχύει σήμερα για τον φόρο μεταβίβασης, θα καταλήξει
στις τσέπες των κατασκευαστών ακινήτων, ενώ το Δημόσιο υπολογίζεται ότι μόνο
το 2006 θα έχει απώλειες εσόδων, από τον ΦΠΑ, περίπου 80 – 90 εκατομμυρίων
ευρώ.

Οι προτάσεις των επιτροπών

Τις τελευταίες εβδομάδες έχουν αρχίσει να καταφθάνουν στις υπηρεσίες του
υπουργείου Οικονομικών οι προτάσεις των κατά τόπους επιτροπών για την
αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών στα ακίνητα και του αντικειμενικού
κόστους κατασκευής. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι προτάσεις, στις περισσότερες
περιπτώσεις, προβλέπουν αύξηση των αντικειμενικών τιμών σε πολύ υψηλά ποσοστά
(που φθάνουν ακόμη και το 200%!), με τον μέσο όρο να κυμαίνεται στο 50%.

Ωστόσο, κορυφαίοι παράγοντες του υπουργείου υποστηρίζουν ότι αυξήσεις τέτοιου
μεγέθους δεν πρόκειται να εγκριθούν, καθώς και ότι οι αναπροσαρμογές θα είναι
περιορισμένες, προκειμένου να αποφευχθεί η μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, η
οποία θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στη ζήτηση για ακίνητα και θα έπληττε την
οικοδομή που, σημειωτέον, αποτελεί την «ατμομηχανή» της ανάπτυξης στην
ελληνική οικονομία.

Διαδοχικές αυξήσεις

Το ύψος των αυξήσεων των αντικειμενικών τιμών θα καθοριστεί, όπως
υποστηρίζουν, με πολιτική απόφαση του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών
και κατά μέσο όρο θα είναι της τάξης του 25% με 30%, χωρίς να αποκλείεται, σε
ορισμένες περιοχές που η «ψαλίδα» μεταξύ πραγματικών και αντικειμενικών τιμών
έχει ανοίξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, να φθάσουν ακόμη και το 100%.

H αύξηση των αντικειμενικών τιμών 25% – 30%, κατά μέσο όρο, το 2006 (η οποία
σε κάθε περίπτωση θα επιβαρύνει όσους προχωρήσουν σε αγορά ακινήτου μετά την
Πρωτοχρονιά) αποτελεί το πρώτο μέρος του σχεδίου της κυβέρνησης για την
αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών. Το επιτελείο του υπουργείου
Οικονομικών υιοθετεί, σύμφωνα με πληροφορίες, την τακτική της σταδιακής
αύξησής τους μέσα στα επόμενα χρόνια, προκειμένου να προσεγγίσουν τις
πραγματικές, με νέα αύξηση 25% – 30% το 2007 ή το 2008 και διαδοχικές αυξήσεις
κάθε δυο χρόνια.

Στις τσέπες των κατασκευαστών

Στο μεταξύ, η επιβολή του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στα νεόδμητα ακίνητα, επί
αντικειμενικών τιμών που θα απέχουν σημαντικά από τις αγοραίες, αποτελεί
φορολογική αλχημεία, η οποία, ενώ θα προκαλέσει αύξηση της φορολογικής
επιβάρυνσης για τους φορολογουμένους, θα μειώσει τα φορολογικά έσοδα του
Δημοσίου. Ο επιπλέον φόρος, τον οποίο θα πληρώσουν οι φορολογούμενοι που θα
αγοράσουν κατοικία καταβάλλοντας ΦΠΑ 19% επί της αντικειμενικής αξίας (αντί
για 11% φόρο μεταβίβασης που πληρώνουν σήμερα), θα καταλήξει στις τσέπες των
κατασκευαστικών επιχειρήσεων, και το Δημόσιο θα απολέσει -μόνο το 2006 -ετήσια
έσοδα από ΦΠΑ ύψους 80 – 90 εκατομμυρίων ευρώ.

H διαδικασία με την οποία θα γίνει αυτό, είναι η εξής: Σήμερα, οι
κατασκευαστικές επιχειρήσεις καταβάλλουν Φόρο Προστιθέμενης Αξίας κατά την
αγορά των υλικών κατασκευής, των εργασιών κατασκευής και γενικότερα των
διαφόρων λειτουργικών τους δαπανών. Ωστόσο, δεν εισπράττουν Φόρο Προστιθέμενης
Αξίας κατά την πώληση των προϊόντων τους (στην προκειμένη περίπτωση των
ακινήτων) και ενσωματώνουν το κόστος του ΦΠΑ στην τελική τιμή του προϊόντος
τους.

Με την επιβολή, από την 1η Ιανουαρίου 2006, του νέου ΦΠΑ, θα εισπράττουν από
τον αγοραστή Φόρο Προστιθέμενης Αξίας 19% επί της αντικειμενικής τιμής του
ακινήτου, η οποία -σημειωτέον -θα είναι κατά πολύ χαμηλότερη της πραγματικής
τιμής. Ο κατασκευαστής του ακινήτου θα έχει δαπανήσει κατά τις αγορές
υπηρεσιών και προϊόντων περισσότερο ΦΠΑ από αυτόν που θα εισπράττει από τον
αγοραστή, καθώς -εκτός από τον ΦΠΑ που θα έχει καταβάλει για την κατασκευή του
ακινήτου -θα συμψηφίζει και αυτόν που αφορά τη λειτουργία της επιχείρησής του.
Στον συμψηφισμό του ΦΠΑ εισροών (αγορών της επιχείρησης) με τον ΦΠΑ εκροών
(πωλήσεων ακινήτων), οι κατασκευαστές θα εμφανίζονται να έχουν πληρώσει
περισσότερο ΦΠΑ από αυτόν που έχουν εισπράξει και, έτσι, θα πηγαίνουν στην
Εφορία για την είσπραξη της διαφοράς. Επίσης, οι οικοδομικές επιχειρήσεις θα
έχουν κάθε λόγο να διογκώνουν τεχνητά τον ΦΠΑ εισροών, με υπερτιμολογήσεις και
εικονικές δαπάνες, προκειμένου να εισπράττουν -ως επιστροφή ΦΠΑ -υψηλότερα
ποσά.

Επιμένει το υπουργείο

Παρ’ όλα αυτά, η ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών εμμένει στην
επιβολή του ΦΠΑ στα ακίνητα. Αν κρίνουμε, όμως, από τις επιπτώσεις που θα έχει
κατά τον πρώτο χρόνο της εφαρμογής του, με τον τρόπο που θα επιχειρηθεί να
εφαρμοστεί, ο ΦΠΑ θα οδηγήσει σε αύξηση της φοροδιαφυγής με ταυτόχρονη
επιβάρυνση των φορολογουμένων.

Έρχεται το περιουσιολόγιο

Στην τελική ευθεία μπαίνει η διαδικασία δημιουργίας του ηλεκτρονικού
περιουσιολογίου των φορολογουμένων, το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για τη
μελλοντική επιβολή ενιαίου φόρου κατοχής ακινήτων. Ξεκινά άμεσα η αποστολή
-από τις Εφορίες προς τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων (ΓΓΠΣ)
-των δηλώσεων ακίνητης περιουσίας E9, με τις οποίες οι φορολογούμενοι
γνωστοποίησαν στις φορολογικές υπηρεσίες τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή
τους.

Σύμφωνα με εγκύκλιο που απέστειλε το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών σε
όλες τις Εφορίες της χώρας, θα πρέπει το αργότερο έως τις 15 Δεκεμβρίου να
έχει ολοκληρωθεί η αποστολή των δηλώσεων E9 στη ΓΓΠΣ, προκειμένου, στη
συνέχεια, να ξεκινήσει η καταχώριση των σχετικών στοιχείων σε ειδική
ηλεκτρονική βάση δεδομένων. Σημειώνεται ότι έως το τέλος Νοεμβρίου θα έχει
ολοκληρωθεί και η υποβολή των δηλώσεων E9 για όσους επέλεξαν να την
αποστείλουν μέσω Ίντερνετ.

Στο ειδικό αρχείο κάθε φορολογούμενος θα έχει μερίδα, στην οποία θα
καταγραφούν όλα τα ακίνητα ή δικαιώματα επί ακινήτων (επικαρπία, δικαίωμα
οίκησης κ.λπ.) που έχει στην κατοχή του. Με βάση το ηλεκτρονικό
περιουσιολόγιο, το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών θα προχωρήσει σε
υπολογισμούς -με βάση διάφορα σενάρια -για την επιβολή ενιαίου φόρου κατοχής
ακινήτων.

Σύμφωνα με τα σενάρια αυτά, στον ενιαίο φόρο κατοχής ακινήτων -που η επιβολή
του τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2007 -θα ενσωματωθούν διάφορα τέλη και
φόροι, όπως ο Φόρος Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας, το Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων
Χώρων, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας, το χαρτόσημο και ο συμπληρωματικός φόρος
που επιβάλλεται στα εισοδήματα από ενοίκια.