Οι «μπίζνες της γειτονιάς»

Αξιοποιώντας το διευρυμένο ωράριο λειτουργίας που έχουν τα παραδοσιακά
ψιλικατζίδικα, οι πρώτες αλυσίδες convenience store έχουν κάνει την εμφάνισή
τους και στο ελληνικό λιανεμπόριο. Με ωράριο λειτουργίας από τις 7 το πρωί έως
τις 11 το βράδυ, χαμηλές τιμές, πλήθος προϊόντων και μοντέλο ανάπτυξης που
βασίζεται στη μέθοδο του φραντσάιζινγκ, τα «επώνυμα» ψιλικατζίδικα φιλοδοξούν
να πάρουν, σε σύντομο χρονικό διάστημα, σημαντικά μερίδια μιας
κατακερματισμένης αγοράς, η οποία μόνο στην Αττική αριθμεί πάνω από 22.000
σημεία πώλησης. Τα Ola Stores, ΟΚ Anytime Markets, Ελληνικόν και, προσεχώς, τα
Mini Mart προσφέρουν καθημερινά 16ωρη εξυπηρέτηση στους καταναλωτές.

Πανομοιότυπα

H μορφή των καταστημάτων αλλά και ο τρόπος λειτουργίας αυτών των αλυσίδων που
αναπτύσσονται στην ελληνική αγορά είναι «καρμπόν». Πρόκειται για χώρους
έκτασης από 50 τ.μ. έως 100 τ.μ. που διαθέτουν 2.000 – 2.500 κωδικούς
τυποποιημένων προϊόντων διατροφής και 1.000 κωδικούς προϊόντων καπνού και
Τύπου. Στα ράφια των καταστημάτων αυτών οι καταναλωτές βρίσκουν συσκευασμένα
τρόφιμα, γαλακτοκομικά, αρτοσκευάσματα, είδη προσωπικής φροντίδας, εφημερίδες,
περιοδικά και ποτά. Όσο για τις τιμές, όπως λέει ο Γρηγόρης Τσερεγκώφ,
διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Ola Stores, είναι έως και 10% χαμηλότερες
από αυτές ενός τυπικού ψιλικατζίδικου αλλά ακριβότερες από εκείνες των σούπερ
μάρκετ. «Οι τιμές είναι χαμηλότερες από ό,τι στα παραδοσιακά ψιλικατζίδικα,
επειδή οι εταιρείες είναι σε θέση να κλείνουν καλύτερες συμφωνίες με τους
προμηθευτές. Όμως, δεν ανταγωνιζόμαστε τα σούπερ μάρκετ. Άλλωστε, προσφέρουμε
εντελώς διαφορετικές υπηρεσίες στους καταναλωτές», συμπληρώνει.

Με φραντσάιζινγκ

Παρά τα όποια εμπόδια, οι «επώνυμες» αλυσίδες ψιλικών επιδιώκουν να αναπτύξουν
ταχύτατα το δίκτυό τους, βασιζόμενες κυρίως στο φραντσάιζινγκ και λιγότερο στα
ιδιόκτητα καταστήματα. Στόχος τής Ola Stores, η οποία ιδρύθηκε το 2002 και
είναι η πρώτη αλυσίδα «επώνυμων ψιλικατζίδικων», είναι μέχρι το τέλος του
έτους ο αριθμός των καταστημάτων της να έχει φτάσει τα 45, ενώ σχεδιάζει την
επέκταση των δραστηριοτήτων της και εκτός Αθηνών, με προοπτική τα 200
καταστήματα έως το 2007.

Στην επέκταση του δικτύου της στοχεύει και η ΟΚ Anytime Markets, η οποία
διαθέτει ήδη 17 καταστήματα στην Αττική. Μία ακόμα αλυσίδα νέου τύπου
ψιλικατζίδικων είναι η Ελληνικόν, που ξεκίνησε τη λειτουργία της από τη
Λάρισα. Το δίκτυο της αλυσίδας αναμένεται να φτάσει τα 16 σημεία πώλησης έως
το τέλος του 2005. Το συνολικό εμβαδόν τους είναι γύρω στα 100 τ.μ. και
αναπτύσσονται μέσω franchising. H Ελληνικόν είναι ιδιοκτησίας τής Food
Networks και δραστηριοποιείται από τον Νοέμβριο του 2004. Σύντομα, μία ακόμα
αλυσίδα, με την επωνυμία Mini Mart και έδρα τη Βόρεια Ελλάδα,
δραστηριοποιείται. Η Mini Mart θα διαθέτει σε λίγο καιρό πέντε σημεία πώλησης
στη Θεσσαλονίκη.

Απλό το σχέδιο

Η δημιουργία του συγκεκριμένου εμπορικού σχήματος ήταν προϊόν μιας φιλόδοξης
επιχειρηματικής ιδέας, που βασίστηκε στη δομή και τις συνθήκες της ελληνικής
αγοράς. Το σχέδιο ήταν εξαιρετικά απλό. Με δεδομένη την αντοχή που επέδειξαν
στην επέλαση των σούπερ μάρκετ τα παραδοσιακά μικρά καταστήματα της γειτονιάς
-κυρίως επειδή «κάλυπταν» καθημερινές ανάγκες των καταναλωτών και μάλιστα τις
ώρες που δεν λειτουργούσαν άλλα καταστήματα -οι εταιρείες δεν είχαν παρά να
βελτιώσουν την εικόνα τους και να εμπλουτίσουν την γκάμα των προϊόντων τους.

Ένας ακόμη λόγος για τον οποίον τα ψιλικατζίδικα στις γειτονιές κατόρθωσαν να
επιβιώσουν την τελευταία 15ετία, παρά τον ασφυκτικό ανταγωνισμό που δέχθηκαν
από τα σούπερ μάρκετ, είναι το ότι εντός των μεγάλων πόλεων -και ιδιαίτερα στο
λεκανοπέδιο των Αθηνών -δεν υπάρχουν κατάλληλοι χώροι για να αναπτυχθούν και
άλλα μεγάλα σούπερ μάρκετ. Όπως λέει ο κ. Τσερεγκώφ, «ο μέσος όρος της
επισκεψιμότητας των καταστημάτων μας είναι 4,5 φορές την εβδομάδα και ο μέσος
όρος της αξίας των αγορών που πραγματοποιούνται σε κάθε επίσκεψη τα 5 ευρώ.
Απευθυνόμαστε στις καθημερινές ανάγκες των καταναλωτών».

80.000 ευρώ, συνολικά, η επένδυση για κάθε κατάστημα

Το ύψος της επένδυσης ανά κατάστημα -σύμφωνα με τους εκπροσώπους των εταιρειών
-ανέρχεται σε περίπου 60.000 ευρώ· και σε αυτήν περιλαμβάνονται, εκτός από την
απόκτηση και χρήση της φίρμας, η αγορά του εξοπλισμού και το κόστος των
εργασιών που απαιτούνται για την ανακαίνιση του χώρου. Στα χρήματα αυτά, όμως,
πρέπει να προστεθεί και το κόστος για την αγορά των πρώτων εμπορευμάτων, το
οποίο ανέρχεται στα 20.000 ευρώ.

Η απόσβεση της επένδυσης για ένα μέσο κατάστημα πραγματοποιείται, σύμφωνα με
τον κ. Γρηγόρη Τσερεγκώφ, μέσα σε μία διετία. Ιδανικοί συνεργάτες είναι
επιχειρηματίες που ήδη διαθέτουν καταστήματα ψιλικών και επιθυμούν να
αναβαθμίσουν την επιχείρησή τους συνεργαζόμενοι με μια «επώνυμη» αλυσίδα, ενώ
ο ελάχιστος αριθμός υπαλλήλων ανά κατάστημα είναι τα τρία άτομα.

Πάντως, όπως εκτιμούν εκπρόσωποι των εταιρειών, μόνο η αγορά της Αττικής
«χωράει» περί τα 400 έως 500 καταστήματα αυτού του είδους, γεγονός που
σημαίνει ότι δεν αποκλείεται μέσα στα επόμενα χρόνια να αναπτυχθούν και άλλα
δίκτυα «επωνύμων» καταστημάτων ψιλικών από νέες εταιρείες.

Επιμένουν τα ΕΛΠΕ για το διυλιστήριο στα Σκόπια

Σε κρίσιμο σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην κυβέρνηση των
Σκοπίων και τη διοίκηση των Ελληνικών Πετρελαίων με θέμα την αναπροσαρμογή της
σύμβασης που είχε υπογραφεί το 1999 ανάμεσα στις δύο πλευρές και αφορούσε στην
εξαγορά του διυλιστηρίου ΟΚΤΑ.

H κόντρα ανάμεσα στις δύο πλευρές εκδηλώθηκε όταν η νέα κυβέρνηση των Σκοπίων
άρχισε να αμφισβητεί βασικούς όρους της αρχικής σύμβασης, προκαλώντας έτσι
σοβαρά προβλήματα στις επενδυτικές δραστηριότητες του ελληνικού ομίλου στην
ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις, τα ΕΛΠΕ έχουν ήδη
προσφύγει στη διεθνή διαιτησία, ενώ προσπαθούν να εξαντλήσουν κάθε περιθώριο
για φιλικό διακανονισμό.

Με τη Lukoil

Την ίδια στιγμή και ενώ η σκοπιανή κυβέρνηση έβαλε «φρένο» στην επέκταση του
δικτύου των πρατηρίων των ΕΛΠΕ, πριν από μερικές εβδομάδες υπέγραψε συμφωνία
με τη ρωσική Lukoil για την είσοδο της τελευταίας στην πετρελαϊκή αγορά των
Σκοπίων. H συμφωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές προβλέπει εξαγωγές πετρελαϊκών
προϊόντων της Lukoil προς την ΠΓΔΜ, την κατασκευή από την εταιρεία 40
πρατηρίων και τη διάθεση προϊόντων της σε άλλα 50 πρατήρια.

Στρατηγικής σημασίας

Τα Ελληνικά Πετρέλαια, παρά το γεγονός ότι έχουν πλέον να αντιμετωπίσουν έναν
ισχυρό ανταγωνιστή, όχι μόνο στα Σκόπια αλλά και στην ευρύτερη περιοχή, δεν
δείχνουν διατεθειμένα να «καταθέσουν τα όπλα». Ο λόγος δεν είναι άλλος από το
γεγονός ότι η επένδυσή τους στο διυλιστήριο ΟΚΤΑ εξακολουθεί να θεωρείται από
τα ΕΛΠΕ στρατηγικής σημασίας, καθώς το διυλιστήριο βρίσκεται σε θέση «κλειδί»,
ελέγχοντας όχι μόνον τα Σκόπια αλλά και τις αγορές της Νότιας Σερβίας και του
Κοσσυφοπεδίου.

Από τη διοίκηση του ελληνικού ομίλου δεν διαφεύγει το γεγονός ότι η αγορά της
ευρύτερης περιοχής έχει μεγάλες προοπτικές ανάπτυξης, γεγονός που
επιβεβαιώνεται και από το ότι το διυλιστήριο της ΟΚΤΑ πέρασε για πρώτη φορά
στην κερδοφορία (το 2004) ύστερα από συνεχόμενες ζημιογόνες χρήσεις.