Tους έσωσε μια… παλιά τραγωδία

H ειδική εκπαίδευση των πιλότων και όχι ένα «θαύμα» έσωσε προχθές τους 309
επιβαίνοντες στο Αιρμπάς της Αιρφράνς. H διεθνής αεροπορία είχε πάρει ένα
πικρό μάθημα από την τραγωδία του Αυγούστου του ’85, όταν ένα καιρικό
φαινόμενο – άγνωστο μέχρι τότε – προκάλεσε αεροπορικό δυστύχημα με 137
νεκρούς.

Το Αιρμπάς A340 της Αιρφράνς, ενώ προσπαθούσε να προσγειωθεί στο Διεθνές
Αεροδρόμιο του Τορόντο, εν μέσω μιας ισχυρής καταιγίδας, χτύπησε στο έδαφος,
ξέφυγε από τον διάδρομο προσγείωσης και τυλίχθηκε σε φλόγες. Όλοι οι
επιβαίνοντες και το πλήρωμα κατάφεραν να βγουν εγκαίρως από το αεροπλάνο, από
τις εξόδους ασφαλείας.

Οι καναδικές αεροπορικές αρχές οι οποίες ερευνούν τα αίτια του ατυχήματος
τονίζουν πως ο καιρός είναι από τους βασικούς «υπόπτους» για την απώλεια
ελέγχου του αεροσκάφους και την απότομη πρόσκρουσή του στο έδαφος. Οι ειδικοί
που διεξάγουν τις έρευνες θεωρούν ως πιθανό το ενδεχόμενο να αναπτύχθηκε ένας
ξαφνικός άνεμος που έσπρωξε προς τα κάτω το αεροσκάφος, κάνοντάς το να χάσει
ύψος, ή να έπληξε το Αιρμπάς αστραπή.

Το «μαύρο κουτί»

Ενώ λοιπόν οι αρχές ερευνούν όλα τα ενδεχόμενα και έχουν επικεντρώσει όλες τις
ελπίδες τους στην εύρεση του «μαύρου κουτιού» του αεροπλάνου, ειδικοί –
μετεωρολόγοι και αεροπόροι – σημειώνουν πως, σε κάθε περίπτωση, η ψυχραιμία
αλλά και οι γνώσεις που έχουν οι κυβερνήτες του Αιρμπάς σχετικά με το πρόβλημα
οφείλεται στο «μάθημα» που η διεθνής αεροπορία έχει λάβει από ένα άλλο
δυστύχημα, πριν από 20 χρόνια, που όμως στοίχισε τη ζωή σε πολλούς
ανθρώπους…

Το μάθημα

Το καλοκαίρι του 1985, ένα τζάμπο τζετ της Ντέλτα Αίρλαϊνς πλησίαζε το
αεροδρόμιο Φορτ Γουέρθ του Ντάλας, όταν το πλήρωμα παρατήρησε μία θερινή
θύελλα να πλησιάζει την πορεία του αεροσκάφους. Ο πιλότος του αεροσκάφους το
ανέφερε στον συγκυβερνήτη του, αλλά δεν υπήρχε καμία ένδειξη ότι το πλήρωμα
ανησύχησε.

Κατά την ώρα της τελικής προσέγγισης του αεροδρομίου, η θύελλα ξαφνικά
χειροτέρευσε. Ενώ το πλήρωμα αγωνιζόταν να τα βγάλει πέρα με ένα φαινόμενο που
ποτέ μέχρι τότε δεν γνώριζαν καν πως υπήρχε, το αεροπλάνο τύπου Λόκχιντ L-1011
ταρακουνήθηκε στον αέρα και προσέκρουσε στο έδαφος, μακριά από τον διάδρομο
προσγείωσης. Χτύπησε ένα αυτοκίνητο στη λεωφόρο, πετάχτηκε σε ένα αγρόκτημα
και τελικά σφηνώθηκε πάνω σε μία δεξαμενή του αεροδρομίου. Αυτό το δυστύχημα
έμεινε στην αεροπορική ιστορία όχι μόνον επειδή ήταν πολύνεκρο – σκοτώθηκαν
137 άνθρωποι – αλλά επειδή εξαιτίας του αναγνωρίστηκε ένα ακραίο καιρικό
φαινόμενο, η ύπαρξη του οποίου αγνοούνταν έως τότε από τους περισσότερους
πιλότους.

Σήμερα, το φαινόμενο ονομάζεται «μικροέκρηξη» (microburst ή windshear). Έτσι
το ονόμασε ο μετεωρολόγος ο οποίος επί χρόνια προσπαθούσε να πείσει την
αεροπορία να προσέξει τους κινδύνους που αυτό προκαλεί. Σήμερα πια, πιλότοι
κάνουν ειδική εκπαίδευση για να μάθουν πώς να τα βγάζουν πέρα όταν πρόκειται
να το αντιμετωπίσουν. Εκατομμύρια δολάρια έχουν ξοδευτεί για την απόκτηση
υπερεξελιγμένων ραντάρ και αισθητήρων, προκειμένου να εντοπίζεται το φαινόμενο
εγκαίρως. Είναι βέβαιο πως χιλιάδες επιβάτες είναι ζωντανοί σήμερα χάρη σε
αυτά ακριβώς τα συστήματα εντοπισμού του φαινομένου.

Δυνατό ρεύμα αέρα που πέφτει απότομα στο έδαφος…

H «ΜΙΚΡΟΕΚΡΗΞΗ» είναι ένα δυνατό ρεύμα ψυχρού αέρα που πέφτει απότομα
στο έδαφος από ψηλά. Συνήθως παρατηρείται κατά τη διάρκεια μιας θύελλας με
κεραυνούς. Αυτό το ρεύμα, αφού προσκρούσει στη γη, εξαπλώνεται προς όλες τις
κατευθύνσεις, δημιουργώντας ένα είδος «αέρινου μαξιλαριού».

Ένα αεροπλάνο που πετάει χαμηλά και μπαίνει στη δίνη αυτού του φαινομένου,
πρώτα δέχεται ανύψωση από μετωπικό άνεμο, αλλά έπειτα χάνει απότομα ύψος
εξαιτίας ισχυρού καθοδικού ρεύματος. Έπεται ούριος άνεμος που ωθεί προς τα
μπροστά το αεροπλάνο – κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω απώλεια ύψους,
αλλά και ελέγχου του αεροσκάφους.