TPITH AΠOΨH Οι τρομοκράτες νικούν;

Ο S. Freud περιγράφει το εξής καταπληκτικό φαινόμενο: Εκείνος
που κοιμάται έχει συχνά αγωνία μέσα στα όνειρά του, γιατί εμφανίζεται γυμνός
μπροστά στο πλήθος. Όμως, το στοιχείο που του προκαλεί ακόμη περισσότερο
άγχος, είναι το αλλόκοτο γεγονός ότι κανένας δεν ενδιαφέρεται για τη γύμνια
του. Ο κόσμος απλώς προσπερνά μπροστά του, σαν να ήταν όλα τα πράγματα
απολύτως φυσιολογικά!

Γιατί αναφέρθηκα σε αυτή τη «δυσάρεστη» φροϋδική ανάλυση; Γιατί μετά τις
βάρβαρες τρομοκρατικές επιθέσεις (στο Λονδίνο) υπάρχει μια επικίνδυνη κάμψη
των κοινωνικών αντιστάσεων στη βρετανική κοινή γνώμη (και όλα τα αυταρχικά
μέτρα θεωρούνται περίπου «φυσιολογικά»).

Έτσι, οι Άγγλοι (σύμφωνα με μια δημοσκόπηση) επιθυμούν να συμβάλλουν στη
διάπλαση ενός μοντέλου πολιτικής εξουσίας που θα διαχέεται παντού, τόσο
επίμονα και τόσο συνταρακτικά, όπως ένα πολυμήχανο ξωτικό. Το «μεγάλο μάτι»
που θα βλέπει τα πάντα ή το «μεγάλο αυτί» που θα ακούει τα πάντα.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι Βρετανοί πολίτες υιοθετούν όλες τις επικίνδυνες
προτάσεις που πλασάρει η κυβέρνηση των Εργατικών για την καταπολέμηση της
ισλαμιστικής τρομοκρατίας.

Επομένως, συμφωνούν κατ’ αρχήν με την απαράδεκτη πρόταση του Μπλερ, που
εμπεριέχει την εξής ανησυχητική πρόβλεψη: ότι οι αστυνομικές αρχές θα έχουν
την απεριόριστη εξουσία να κρατούν στα αστυνομικά κρατητήρια τους αλλοδαπούς
υπόπτους για όσο χρόνο επιθυμούν.

Αν πρόκειται για Άγγλους υπόπτους (τρομοκρατικών πράξεων) η αντίστοιχη
αστυνομική κράτηση θα φθάνει μέχρι και τους τρεις μήνες («Guardian», The 5 per
cent solution, 27/7/2005)! Αν αυτή η επιλογή δεν συνιστά την πανηγυρική
κατάργηση του τεκμηρίου της αθωότητας, τότε τι άλλο αποτελεί;

Όμως οι Άγγλοι πολίτες φαίνεται ότι θέλγονται και από την ανατριχιαστική ιδέα
του υπουργού Εσωτερικών C. Clarke, ο οποίος σχεδιάζει να υποχρεώσει όλες τις
εταιρείες τηλεπικοινωνιών και όλους τους προμηθευτές ιντερνεντικών υπηρεσιών
να αποθηκεύουν υποχρεωτικά – για τουλάχιστον 12 μήνες – το περιεχόμενο όλων
των τηλεφωνημάτων και όλων των e-mails που αποστέλλονται και λαμβάνονται μέσα
στη βρετανική επικράτεια («Guardian», Unlawful, unworkable, unnecessary,
19/7/2005).

Στα πληροφοριακά τούτα δεδομένα θα έχουν πρόσβαση και οι αστυνομικές αρχές και
των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Αν αυτό δεν αποτελεί το αποκρουστικό προοίμιο μιας
παγκόσμιας παρακολούθησης που θα εποπτεύει (σαν Οργουελιανός αδελφός) τα
πάντα, τότε τι άλλο αποτελεί;

Τέλος, οι Βρετανοί πολίτες συμφωνούν και με την πρόταση της κυβέρνησης Μπλερ
να αναχθούν σε αυτοτελές έγκλημα και ορισμένες προπαρασκευαστικές πράξεις.

Υπ’ αυτήν την έννοια μπαίνουμε σε ένα σκοτεινό τούνελ, αφού ακόμη και η
συγγραφή ενός άρθρου σε ένα περιοδικό θα μπορεί να θεωρηθεί ως το προστάδιο
μιας τρομοκρατικής δράσης. Αν αυτό δεν αποτελεί την «ποινικοποίηση» μιας
αντίθετης σκέψης, τότε τι άλλο αποτελεί;

Μέσα σε αυτό το κλίμα μπορούμε να ισχυριστούμε ότι οι σκαπανείς του
ολοκληρωτικού θανάτου διέσπειραν τον πανικό παντού και ίσως «νίκησαν» σε μια
πρώτη φάση, αφού η βρετανική κοινωνία των πολιτών επιζητεί αγόγγυστα την
ηλεκτρονική παρακολούθηση της ιδιωτικής της ζωής.

Όμως, με την ψήφιση των παραπάνω μέτρων θα αυξηθεί ανεξέλεγκτα η κρατική
καταστολή (η οποία οδήγησε ήδη στην απίστευτη δολοφονία ενός αθώου ανθρώπου,
επειδή έτυχε να φοράει ένα χοντρό «πουλόβερ» μια καλοκαιρινή μέρα)!

Έτσι, η Ευρώπη δεν πρέπει να δεχθεί τα πιο αντιδραστικά μέτρα που προσπαθεί να
περάσει η βρετανική προεδρία (και, επομένως, και η ελληνική κυβέρνηση πρέπει
επιτέλους να σταματήσει να διαδραματίζει τον ρόλο του «κομπάρσου» σε αυτό το
επίπεδο).

Εξάλλου, οι μελλοντικές τρομοκρατικές επιθέσεις θα εκτελούνται – κατά τα
φαινόμενα – όχι με «εξωτερικές» επιθέσεις (τύπου Νέα Υόρκη), όπως πίστευαν
κάποιοι αναλυτές (Γκρέι, «Αλ Κάιντα και νεωτερικότητα»). Αντίθετα, οι
επελάσεις τούτες θα γίνονται από ισλαμιστές που μεγαλώνουν μέσα στις δυτικές
μεγαλουπόλεις.

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Οι τρομοκράτες τρομοκράτησαν τους
πολίτες και όλοι ζητούν την υιοθέτηση αυταρχικών μέτρων που καταστρέφουν τις
ανοικτές δυτικές κοινωνίες. Όπως έγραφε όμως προφητικά και μια αγγλική
εφημερίδα, «αυτές οι δρακόντειες προβλέψεις είναι ενδεχόμενο τελικά να πλήξουν
όλους»!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.