Eπιμένει… πυρηνικά το Iράν

«Ίσως τελικά χρειαστεί να μάθουμε να ζούμε με ένα πυρηνικό Ιράν». Όσο
μοιρολατρική και αν ακούγεται, η άποψη αυτή εκφράζεται τελευταία από όλο και
περισσότερα χείλη. Δεν υπάρχει λοιπόν άλλη λύση; Εξανέμισε κάθε ελπίδα η
εκλογή του σκληροπυρηνικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στην προεδρία του Ιράν;

«Δεν υπάρχει περίπτωση να εγκαταλείψουμε το ειρηνικό πυρηνικό μας πρόγραμμα»,
δήλωσε μετά την εκλογή του ο Αχμαντινετζάντ επιμένοντας πως η πρόσβαση στην
πυρηνική τεχνολογία δεν αποτελεί μόνο δικαίωμα του Ιράν αλλά και μονόδρομο για
την ανάπτυξή του. H Ουάσιγκτον, που δεν πείθεται από τις ρητορικές περί
«ειρηνικού» προγράμματος, δεν άργησε να υψώσει τους τόνους. Ο Μπους
χαρακτήρισε το ενδεχόμενο να αποκτήσει η Τεχεράνη πυρηνικά όπλα «απαράδεκτο»
και ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε πως οι ΗΠΑ «αντιμετωπίζουν με
σκεπτικισμό» τις διαπραγματεύσεις της ευρωπαϊκής «τρόικας» (Βρετανίας,
Γαλλίας, Γερμανίας) με το Ιράν. H Ευρώπη, από την πλευρά της, τηρεί στάση
αναμονής. Το Ιράν έχει απειλήσει ότι, εάν δεν υπάρξει σημαντική πρόοδος στις
διαπραγματεύσεις, στα τέλη του Ιουλίου θα επαναλάβει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Και το επανέλαβε προχθές, ανακοινώνοντας ότι θα προχωρήσει στο πυρηνικό του
πρόγραμμα ανεξάρτητα από την πορεία των συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα
είναι μια περίοδος κρίσιμη, μιας και ο Αχμαντινετζάντ θα αναλάβει επισήμως
καθήκοντα στις 3 Αυγούστου. Ο πυρηνικός σταθμός του Μπουσέρ, ο πρώτος
πυρηνικός σταθμός του Ιράν, είναι ήδη κατά 84% έτοιμος και μέχρι τα τέλη του
2006 θα είναι λειτουργικός. Μέσα στους επόμενους μήνες θα αρχίσουν να
καταφτάνουν από τη Ρωσία και οι 80 τόνοι εμπλουτισμένου ουρανίου που θα
τροφοδοτήσουν τον αντιδραστήρα -καύσιμο που η Δύση φοβάται ότι μπορεί να
υποστεί, άπαξ και χρησιμοποιηθεί, νέα επεξεργασία για την παρασκευή πλουτωνίου
και εν τέλει την κατασκευή ενός πυρηνικού όπλου. Τι μέλλει γενέσθαι λοιπόν;

Ο Ραφσαντζανί. Κατ’ αρχήν, οι αναλυτές διευκρινίζουν πως οι όποιες
ελπίδες για άρση του αδιεξόδου είχαν επενδυθεί στον ηττημένο των ιρανικών
προεδρικών εκλογών ήταν ανεδαφικές. «Ίσως ο Ραφσαντζανί να είχε προσπαθήσει να
διευκολύνει κάπως τις διαπραγματεύσεις, δεν θα είχε ωστόσο μεγαλύτερο
περιθώριο ελιγμών», λέει στη «Figaro» ο Γουέιν Γουάιτ από το Ινστιτούτο για τη
Μέση Ανατολή της Ουάσιγκτον, υπενθυμίζοντας πως όλες οι σημαντικές αποφάσεις
λαμβάνονται στο Ιράν από τη θρησκευτική εξουσία. Πέραν αυτού, οι αναλυτές δεν
αποκλείουν την πιθανότητα ευόδωσης των συνομιλιών E.E.-Τεχεράνης. «Οι Ιρανοί
είναι καλοί διαπραγματευτές», λέει ο Τζόζεφ Σιριντσιόνε από το Ίδρυμα Carnegie
για τη Διεθνή Ειρήνη. «Θα φτάσουν την κατάσταση στα άκρα για να αποσπάσουν από
τους Ευρωπαίους την καλύτερη δυνατή προσφορά. Θα συμπεριφερθούν σαν να
αγόραζαν χαλιά και θα βγουν από το κατάστημα. Θα ξαναμπούν όμως».

Πώς θα λυθεί το «περσικό παζλ»

Οι Αμερικανοί απειλούν να παραπέμψουν το Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το πιθανότερο, ωστόσο, είναι ότι οι όποιες κυρώσεις επιχειρήσουν να επιβάλλουν
θα προσκρούσουν στο βέτο της Ρωσίας ή/και της Κίνας. Το ενδεχόμενο μιας
στρατιωτικής λύσης του προβλήματος απορρίπτεται από τους περισσότερους
αναλυτές. Το Ιράν, τονίζουν, είναι υπερβολικά μεγάλη χώρα για να
πραγματοποιηθεί εισβολή· οι ΗΠΑ είναι βυθισμένες στο τέλμα του Ιράκ και κάθε
άλλο παρά δημοφιλείς διπλωματικά· μια «χειρουργική» επίθεση στις ιρανικές
πυρηνικές εγκαταστάσεις, μάλλον θα αποτύγχανε, μιας και η Τεχεράνη τις έχει
διασκορπίσει σε ολόκληρη τη χώρα.

Πώς «μαθαίνει λοιπόν κανείς να ζει» με ένα πυρηνικό Ιράν; Καταρχήν, λέει ο
Κένεθ M. Πόλακ, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας επί Κλίντον, στο βιβλίο του «Το
Περσικό Παζλ», οι ΗΠΑ θα πρέπει να καθησυχάσουν τους γείτονες του Ιράν, να
τους εγγυηθούν δηλαδή πως θα τους προστατεύσουν αν χρειαστεί, ώστε να
περιορίσουν τον κίνδυνο μιας ανεξέλεγκτης κούρσας πυρηνικού εξοπλισμού. Κατά
δεύτερον, πρέπει να καταστήσουν σαφές στο Ιράν ότι δεν θα ανεχθούν καμία
υποστήριξη προς τρομοκράτες. Τέλος, οι διεθνείς υπηρεσίες πληροφοριών πρέπει
να θέσουν την Τεχεράνη υπό στενή παρακολούθηση. Όπως επισημαίνει ο Πόλακ, η
άγνοια είναι η πληγή της καλής πολιτικής. Και η Δύση εξακολουθεί να γνωρίζει
πολύ λίγα για τη συντηρητική πλευρά του ιρανικού πολιτικού φάσματος.