O Aνδρέας, ο Mάνος και οι άλλοι…

Ο Στέφανος Μάνος είναι πρέσβης της Δανίας για τα 200 χρόνια από τη γέννηση
του μεγάλου Σκανδιναβού παραμυθά Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Και η Άννα
Διαμαντοπούλου, που έχει κρυφό ταλέντο στο γράψιμο, θαυμάστρια του αρχαίου
Έλληνα παραμυθά Αισώπου. Οι διαξιφισμοί που αντάλλαξαν στο μέσον της
εβδομάδας, χρησιμοποιώντας παραβολές και τίτλους παραμυθιών των δυο
παραμυθάδων, ήταν ίσως από τις πιο χαλαρές στιγμές της σύγκρουσης – στη Βουλή
– κυβέρνησης – αντιπολίτευσης για το ωράριο.

Ο Στ. Μάνος και ο A. Ανδριανόπουλος διακηρύσσουν ότι δεν είναι υποχρεωμένοι να υπακούουν σε κομματικές δεσμεύσεις και υπεραμύνονται της στάσης τους

Μόνο που μπερδεύτηκε ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που
συμβαίνει αυτό, και προφανώς δεν θα είναι η τελευταία. Όμως απ’ όλη αυτή την
ιστορία της συζήτησης στη Βουλή ενός νομοσχεδίου που επαναφέρει το εργασιακό
καθεστώς για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους εργαζομένους στα ισχύοντα
στις αρχές του περασμένου αιώνα – της δουλειάς από την ανατολή ώς τη δύση,
«ήλιο με ήλιο» -, το να μένει στην κοινωνία η διαμάχη μέσω παραμυθιών της κ.
Διαμαντοπούλου με τον κ. Μάνο συνιστά ένα (μεγάλο) πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ…

«Αν ήταν παρών». Πολλοί υποστήριζαν προχθές – και μετά τα πολλά
πρωτοσέλιδα και τους καγχασμούς από την πλευρά της κυβέρνησης – ότι όλα αυτά
δεν θα είχαν συμβεί «αν ήταν παρών στην συζήτηση επί της αρχής του νομοσχεδίου
ο Γιώργος Παπανδρέου». Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος προτίμησε να μιλήσει στη
Βουλή στο τέλος της συζήτησης επί της αρχής του νομοσχεδίου, εξακολουθεί να
δέχεται αρκετές επικρίσεις διότι «το κρίσιμο αυτό διάστημα που η κυβέρνηση
επιχειρεί να περάσει τις αντεργατικές και αντικοινωνικές πολιτικές της εκείνος
απουσιάζει». Του καταλογίζουν ότι δεν ήταν παρών στη συνεδρίαση του
Συντονιστικού Οργάνου της περασμένης Τρίτης και συνακόλουθα ότι δεν
εκμεταλλεύθηκε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει την απελευθέρωση του ωραρίου για
να αποκαταστήσει τις διαταραγμένες από χρόνια σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με έναν από
τους παραδοσιακούς του συμμάχους – τους μικρομεσαίους. Κυρίως όμως του
καταλογίζουν τις επιλογές που έκανε…

Πρόκειται για τη συμπερίληψη στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ των Στέφανου
Μάνου και Ανδρέα Ανδριανόπουλου. Στο δείπνο που παρέθεσε στο Καστρί, το βράδυ
της περασμένης Τετάρτης, στους βουλευτές του A’ Θερινού Τμήματος, ρώτησε πώς
εξελίσσεται η συζήτηση στη Βουλή. Του απάντησαν ότι οι τοποθετήσεις Μάνου –
Ανδριανόπουλου αποπροσανατόλισαν την προσπάθεια του κόμματος. Λέγεται ότι τους
άκουσε με συγκατάβαση. Κανείς δεν τον ρώτησε «τι τους θέλαμε πρόεδρε». Αυτές
είναι συζητήσεις που γίνονται στο καφενείο της Βουλής ανάμεσα σε βουλευτές και
δημοσιογράφους. Δεν είναι μια συζήτηση που μπορείς να ανοίξεις με τον πρόεδρο
του κόμματος, και μάλιστα για κάτι που είναι προσωπική του επιλογή…

Ώριμο. Ο Γιώργος Παπανδρέου έχει ερωτηθεί σχετικά, στο παρελθόν, για
την αμφίπλευρη διεύρυνση. Έχει απαντήσει ότι «οι συζητήσεις, με τον Μάνο
κυρίως και με τον Ανδριανόπουλο δευτερευόντως, είχαν προχωρήσει πολύ επί
Σημίτη κι εγώ βρήκα μια σχεδόν έτοιμη κατάσταση. Εκείνοι είχαν αποδεχθεί την
ένταξή τους στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ ως συνεργαζόμενοι και σε μας είχε
ωριμάσει η ιδέα του διεμβολισμού της Νέας Δημοκρατίας μέσω των δύο πρώην
υπουργών της. Είχα συζητήσει κι εγώ μαζί τους, πριν αναλάβω την ηγεσία του
κόμματος. Κατά καιρούς είχα κάνει συζητήσεις και με τον έναν και με τον
άλλον».

Είχε ενδοιασμούς. Όμως, αυτό που ο Γ. Παπανδρέου δεν ομολογεί ήταν πως
είχε κι εκείνος ενδοιασμούς για τη διεύρυνση. Κυρίως προς τα δεξιά, θεωρώντας
ότι η M. Δαμανάκη και ο M. Ανδρουλάκης, ως εκ της Αριστεράς προερχόμενοι και
δεδομένης τής μέχρι τότε σχέσης τους με το ΠΑΣΟΚ, δεν θα προκαλούσαν – όπως
και δεν προκάλεσαν ουσιαστικά – αντιδράσεις από τη βάση του ΠΑΣΟΚ.

Πήρε την (μεγάλη) απόφαση να προχωρήσει τον Φεβρουάριο του 2004, όταν μετά την
υπόθεση Πάχτα η ψαλίδα με τη Νέα Δημοκρατία άρχισε να ανοίγει επικίνδυνα. Τη
μέρα που πήρε την απόφαση για την ένταξη των Μάνου – Ανδριανόπουλου στα
ψηφοδέλτια οι δημοσκοπήσεις έδειχναν οκτώ μονάδες διαφορά, με τάσεις
διεύρυνσης. Προσπάθησε να ανακόψει την ξέφρενη πορεία της N.Δ., δημιουργώντας
ένα πολιτικό γεγονός μεγάλης εμβέλειας και το πέτυχε. Στο πλαίσιο της
προσπάθειας αυτής, αψήφησε τις παραινέσεις πολλών ότι «τα προβλήματα θα είναι
πολύ περισσότερα από το πρόσκαιρο όφελος». Όσοι συνομιλούσαν τότε μαζί του, με
εξαίρεση έναν δυο που υπερθεμάτιζαν για την απόφασή του, του επισήμαιναν ότι
«ακόμη κι αν προεκλογικά καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις στο κόμμα και τη βάση,
μετά τις εκλογές θα είναι μεγαλύτερα τα προβλήματα».

«Ποτέ ο Γιώργος δεν τους είπε να μη μιλάνε»

Τόσο ο Στ. Μάνος όσο και ο A. Ανδριανόπουλος διακηρύσσουν ότι δεν είναι
υποχρεωμένοι να υπακούουν σε κομματικές δεσμεύσεις και υπεραμύνονται της
στάσης τους, δηλώνοντας ότι ποτέ ο Γιώργος δεν τους είπε να μη μιλάνε. Ποτέ
δεν τους ζήτησε «να ενταχθούν στο ΠΑΣΟΚ, να γίνουν ΠΑΣΟΚ». Και προσθέτουν ότι
οι (προωθημένες, κατ’ αυτούς) θέσεις τους προβληματίζουν την κοινωνία και
ανοίγουν δρόμους για να προβληματιστεί και να τις συζητήσει (η κοινωνία). H
αλήθεια είναι ότι τα όσα δηλώνουν εντός και εκτός Βουλής οι κ.κ. Μάνος και
Ανδριανόπουλος, όντως και προβληματίζουν την κοινωνία και συζητούνται. Το
ερώτημα είναι προς ποια κατεύθυνση την προβληματίζουν. Διότι, όπως λένε
στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, όσα συνέβησαν με τις θέσεις τους για το ωράριο,
ουσιαστικά πέτυχαν:

α) Να μετακινηθεί το κέντρο βάρους της συζήτησης για το ωράριο από την
απελευθέρωση στο τι λέει ο Μάνος με τον Ανδριανόπουλο και τι (τους) απάντησαν
τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ.

β) Να συνεχιστεί – και να επιταθεί – το κλίμα σύγχυσης στη βάση του
ΠΑΣΟΚ για το ποιες ακριβώς είναι οι θέσεις του κόμματος επί του ωραρίου, ζημιά
που περιορίστηκε με την προχθεσινή ομιλία του κ. Παπανδρέου ο οποίος
δεσμεύθηκε ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταργήσει τις ρυθμίσεις της κυβέρνησης.

γ) Να συντηρηθεί η εικόνα αποδιοργάνωσης που εμφανίζει εδώ και μήνες το
ΠΑΣΟΚ στις συζητήσεις στη Βουλή, επειδή δεν υπάρχει ενιαία πολιτική γραμμή.

Ωστόσο υπάρχουν και κάποιοι που πιστεύουν ότι από την άλλη πλευρά, η παρουσία
των κ.κ. Μάνου και Ανδριανόπουλου στα «πλαϊνά» του ΠΑΣΟΚ ουσιαστικά δίνει την
ευκαιρία στο κόμμα να δείξει με πιο ζωηρά χρώματα τις διαχωριστικές του
γραμμές προς τα δεξιά του.