XPYΣA MAΛTEZΟY H Δέσποινα της Bενετίας και οι εκδόσεις

Οι εντυπώσεις που μπορεί να αφήνουν τα άσπρα μαλλιά σ’ ένα αφτιασίδωτο πρόσωπο
αδικούν την αεικίνητη καθηγήτρια Χρύσα Μαλτέζου. Μια γυναίκα με το πάθος της
έρευνας της Ιστορίας που ζει στη Βενετία και μετακινείται με άνεση από το
σήμερα – τα κομπιούτερ, την επιμέλεια εκδόσεων – στο «τότε» της βυζαντινής
εποχής και της Ενετοκρατίας, με τις οποίες τη συνδέουν βαθείς δεσμοί, οράματα
και ισχυρά πάθη. H κυρία Μαλτέζου, καθηγήτρια της Βυζαντινής Ιστορίας στο
Πανεπιστήμιο Αθηνών, είναι ο άνθρωπος στον οποίο το ελληνικό κράτος
εμπιστεύθηκε μια εθνικής σημασίας αποστολή· τη διεύθυνση του Ελληνικού
Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας, το οποίο γιόρτασε
χθες τα 50 χρόνια του με την παρουσίαση δύο βιβλίων της. Το ένα είναι λεύκωμα
με τους θησαυρούς τέχνης και την ιστορία του Ινστιτούτου. Το άλλο είναι
αφιερωμένο στους 70 υποτρόφους και το επιστημονικό έργο που παρήγαν.

Στον ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Μουσείο, στη Βιβλιοθήκη, στις αίθουσες
συνεδριάσεων της αδελφότητας είναι συγκεντρωμένη όλη η παλιά δόξα των Ελλήνων
της Βενετίας και η Χρύσα Μαλτέζου είναι ο θεματοφύλακάς της. Από τη στιγμή που
ανέλαβε, το 1999, έπνευσε ένας άνεμος έντονης επιστημονικής δραστηριότητας και
νοικοκυρέματος στην παλιά συνοικία.

Πώς και γιατί εσείς, μία Αλεξανδρινή, ασχοληθήκατε με το Βυζάντιο και τη
Βενετία;

«Γιατί είμαι ιστορικός και γιατί είναι συναρπαστικό. Το Βυζάντιο κρατά πολλά
μυστικά που περιμένουν να τα αποκαλύψουμε στα αρχεία και τις βιβλιοθήκες.
Συνεχώς βγαίνουν νέα στοιχεία. Το Βυζάντιο επιπλέον είναι μοντέρνο, πολυεθνικό
και αυτοκρατορία, ενώ αντιπροσωπεύει ένα σύγχρονο μοντέλο κράτους. Όσο για τη
Βενετία, γιατί υπήρξα υπότροφη δύο φορές και γιατί εδώ κρύβονται πολλά άγνωστα
έγγραφα τεκμήρια της ελληνικής Ιστορίας, αλλά και γιατί ως Αλεξανδρινή με
τραβάει ο κοσμοπολιτισμός και η συνέχεια του Ελληνισμού που τεκμηριώνεται κι
ακόμα ζει εδώ γύρω».

Ποια ήταν η Άννα Παλαιολογίνα Νοταρά; Τι σας είλκυσε να ερευνήσετε τη ζωή
της;

«Ήταν η κόρη του τελευταίου πρωθυπουργού του Βυζαντίου του Μεγάλου Δούκα
Κωνσταντίνου Λουκά Νοταρά και ίσως, έτσι πιστεύω, η μνηστή του τελευταίου
Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου. H ίδια δραστηριοποιήθηκε στη Βενετία
ανάμεσα σε δύο κόσμους, το χαμένο Βυζάντιο και τη νέα πραγματικότητα του
Ελληνισμού. Μόνη της άρχισε μια προσπάθεια να ιδρύσει με δικά της χρήματα μια
ελληνική αποικία από εκατό οικογένειες στην Τοσκάνη με Έλληνα διοικητή, ο
οποίος θα κυβερνούσε την πολιτεία σύμφωνα με τους νόμους του Ιουστινιανού.
Υλικό από την έρευνα μιας ζωής, αρκετό για μυθιστόρημα δόθηκε σε λίγες αλλά
πυκνές και συναρπαστικές σελίδες ενός βιβλίου γραμμένου με γνώση και παλμό.
Σαν τη συγγραφέα του».