[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

OXI. ΔΕΝ «ΗΧΗΣΑΝ οι σάλπιγγες». Κύμβαλα αλαλάζοντα ηχούν τώρα. Όχι. Σ’
αυτό το φέρετρο δεν «ακουμπούσε ολόκληρη η Ελλάδα». Ολόκληρη η Ελλάδα
ακουμπάει στους ώμους του Ανδρέα Μικρούτσικου, και των «Fame Story», και των
«Dream Show» τώρα. Μιλώ για τον Μανόλη Αναγνωστάκη. Και την κηδεία του.
Προχτές, που βάραγε ο ήλιος, στο Πρώτο. E, δεν ήταν εκεί και τα πλήθη… Στα
«πλήθη», την Μπεζαντάκου μάθαμε να ξέρουνε περισσότερο απ’ τον Αναγνωστάκη.
Και τα ξέκωλα της TV. Ούτε η «εξουσία» του Πολιτισμού ήταν – ξεβγήκε με κάτι
στεφάνια, και κάτι «δαπάνη υπουργείου Πολιτισμού». Εκεί ήταν λίγοι. «Επώνυμοι»
της Αριστεράς, κυρίως. Και εκλεκτοί; Δεν θα το ‘λεγα. Εκεί ήταν η Αριστερά που
εξαργυρώθηκε. H Αριστερά που ξεπουλήθηκε. H Αριστερά που ξεφτιλίστηκε. H
Αριστερά που αναρριχήθηκε παντί τρόπω. Εκεί ήταν βέβαια – μειοψηφία – και
μερικοί άνθρωποι της Αριστεράς, «επώνυμοι» κι αυτοί, που με τα δόντια όμως
κράτησαν μέσα τους, βαθιά, την αλήθεια τους και δεν την έφτυσαν. Σαν τον
Αναγνωστάκη δηλαδή. Που είχε σιωπήσει εδώ και χρόνια. Και που, ουσιαστικά,
είχε «αποχωρήσει» εδώ και χρόνια. Ίσως γιατί ήταν τόσο ευαίσθητος ώστε ακριβώς
να μην αντέξει αυτό που έβλεπε να γίνεται γύρω του. Αλλά δεν την άκουσαν τη
σιωπή του την εκκωφαντική. Οι τυφλοί τα τ’ ώτα… Εκεί ήταν κι ένας γεράκος,
με άσπρα γένια κι ένα καρότσι με βιβλία, που μόλις είδε κάποιον μ’ ένα κόκκινο
γαρίφαλο στο χέρι θυμήθηκε τον Μπελογιάννη κι άρχισε να του μιλάει για τον
Μπελογιάννη κι εκείνος έβαλε τα κλάματα. Εκεί ήταν και κάτι φάτσες αριστερές
που τις συναντώ τακτικά και τις βλέπω να μεγαλώνουν, να γερνούν αλλά δεν τις
ξέρω γιατί δεν είναι «επώνυμες». Αλλά ξέρω καλά πως μέχρι το τέλος δεν θα
«αλλάξουν», δεν θα «ελιχθούν», δεν θα «εξελιχθούν», δεν θα «προσαρμοστούν»…
Γι’ αυτό και δεν θα γίνουν ποτέ «επώνυμες». Έφυγα πριν τελειώσει η τελετή. Και
γύρισα σπίτι μου, πήρα τα ποιήματα του Αναγνωστάκη, διάβασα σκόρπια και
σημείωσα άλλη μια φορά: «Όρθιοι και μόνοι μέσ’ στη φοβερή ερημία του πλήθους».
Και θυμήθηκα πως φεύγοντας άκουσα έναν από τους «μη επώνυμους», έναν
ασπρομάλλη, να λέει: «Άλλαξαν οι εποχές. Ο Μανόλης έφυγε, νομάρχης είναι ο
Ψωμιάδης…». Το τέλος μιας εποχής, λοιπόν… Ή εκπτώσεις τέλους εποχής;