|
|
|
|
Ένα πολύ σημαντικό τμήμα του προσδιορισμού του επιπέδου πωλήσεων είναι η
ανάλυση «νεκρού σημείου». Νεκρό σημείο μιας επιχείρησης ονομάζεται το σημείο
της παραγωγής στο οποίο τα συνολικά έσοδα της επιχείρησης είναι ίσα με το
συνολικό κόστος. Ο επιχειρηματίας, για να μπορέσει να το υπολογίσει σωστά και
ρεαλιστικά, θα πρέπει να έχει εκτιμήσει το σταθερό και το μεταβλητό κόστος,
αλλά και τις πηγές εσόδων του. Συνήθως εμφανίζεται ως ποσοστό του κύκλου
εργασιών. Πάνω από το νεκρό σημείο, η επιχείρηση έχει κέρδος. Κάτω από αυτό,
έχει ζημίες.
ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ
Εκφραζόμενο με διαφορετικό τρόπο, είναι το μέγεθος πωλήσεων που επαρκεί
ακριβώς για να καλυφθούν οι σταθερές και μεταβλητές δαπάνες μιας επιχείρησης.
Ο υπολογισμός του γίνεται με βάση τις εξής τρεις παραδοχές:
1. Οι αυξομειώσεις των πωλήσεων δεν επηρεάζουν την τιμή πώλησης ανά
μονάδα προϊόντος ή υπηρεσίας.
2. Οι σταθερές δαπάνες (ενοίκιο, μισθοί στελεχών, κόστος ενέργειας,
διοικητικά έξοδα, τόκοι, αποσβέσεις, κ.λπ.) παραμένουν ίδιες, ανεξάρτητα από
το επίπεδο των πωλήσεων.
3. Το κόστος κτήσης των προϊόντων και οι μεταβλητές δαπάνες (εργατικά,
προμήθειες, υλικά συσκευασίας, κ.λπ.) αυξομειώνονται σε άμεση αναλογία με την
αύξηση ή τη μείωση των πωλήσεων.
Το επόμενο βήμα είναι να προσδιορίσουμε έναν τύπο με βάση τον οποίο θα
υπολογίζουμε το νεκρό σημείο. Γνωρίζουμε ότι τα έσοδα από τις πωλήσεις μιας
επιχείρησης είναι το γινόμενο του αριθμού των μονάδων που πωλήθηκαν και της
τιμής πώλησης αυτών. Οι σταθερές δαπάνες δεν μεταβάλλονται, ενώ οι μεταβλητές
είναι ανάλογες του ύψους των πωληθέντων μονάδων.
Ο τύπος που θα χρησιμοποιήσουμε είναι X=S/(Ρ-V), όπου:
Ρ = τιμή πωλήσεως ανά μονάδα προϊόντος
Χ = ζητούμενη ποσότητα νεκρού σημείου
S = σταθερές δαπάνες ή σταθερό κόστος
V = μέσο μεταβλητό κόστος
H ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
Αν όλες οι δαπάνες της επιχείρησης ήταν μεταβλητές, η εξέταση του νεκρού
σημείου δεν θα αποτελούσε θέμα μείζονος σημασίας (Weston & Brigham 1986).
Στην περίπτωση αυτή, το κόστος θα προσδιοριζόταν αποκλειστικά από τις
παραγόμενες μονάδες. H βασική αρχή πάνω στην οποία στηρίζεται η ανάλυση του
νεκρού σημείου, είναι η συμπεριφορά του κόστους. Γνωρίζουμε ότι έχουμε δύο
κατηγορίες κόστους, το σταθερό και το μεταβλητό. Το μεταβλητό κόστος είναι
ανάλογο των παραγόμενων μονάδων. Αύξηση της παραγωγής συνεπάγεται ανάλογη
αύξηση των μεταβλητών εξόδων και το αντίστροφο. Στο μεταβλητό κόστος
περιλαμβάνονται οι μισθοί των εργατών, οι πρώτες και οι βοηθητικές ύλες, οι
προμήθειες των πωλήσεων κ.λπ.
Από την άλλη πλευρά, το σταθερό κόστος δεν εξαρτάται από τον κύκλο εργασιών
της επιχείρησης, αντιπροσωπεύει μία εφάπαξ δαπάνη και είναι ανεξάρτητο από τις
μονάδες προϊόντος που παράγονται και πωλούνται από την επιχείρηση. Τέτοιες
δαπάνες είναι, η ενοικίαση κτιρίων, τα έξοδα διοίκησης, οι αποσβέσεις
παραγωγικών εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, οι μισθοί προσωπικού έρευνας, τα
διάφορα χρηματοοικονομικά έξοδα κ.λπ. Ωστόσο, είναι δυνατόν οι σταθερές
δαπάνες να μεταβάλλονται και η μεταβολή τους να οφείλεται σε παράγοντες
άλλους, εκτός από το μέγεθος της λειτουργίας τους.
Στο διάγραμμα παρατηρούμε ότι το σημείο στο οποίο τέμνεται η γραμμή των
συνολικών εσόδων με τη γραμμή του συνολικού κόστους, είναι το νεκρό σημείο
λειτουργίας της επιχείρησης. Στο συγκεκριμένο σημείο η επιχείρηση δεν
πραγματοποιεί κέρδη αλλά ούτε και ζημίες. Πάνω από το σημείο αυτό
πραγματοποιεί κέρδη. Αν λειτουργεί κάτω από το σημείο αυτό, πραγματοποιεί
ζημίες. Αν η επιχείρηση έχει «υψηλό» νεκρό σημείο, η μείωση των πωλήσεών της
θα έχει δυσμενείς συνέπειες στα κέρδη της. Από την άλλη, αν η επιχείρηση έχει
«χαμηλό» νεκρό σημείο και η λειτουργία της είναι πολύ υψηλή (η παραγωγή της,
δηλαδή, βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα), πραγματοποιεί κέρδη.
ΤΟ «ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ»
H διαφορά των πραγματικών πωλήσεων και των πωλήσεων της επιχείρησης στο νεκρό
σημείο αποτελεί το «περιθώριο ασφαλείας». Ο αριθμοδείκτης περιθωρίου ασφαλείας
δίνει το ποσοστό κατά το οποίο μπορεί να μειωθούν οι πωλήσεις πριν η
λειτουργία της επιχείρησης γίνει ζημιογόνος και δίνεται από τον ακόλουθο τύπο:
Αριθμοδείκτης περιθωρίου ασφαλείας = 100 x περιθώριο ασφαλείας / αξία
πραγματικών πωλήσεων.
Tips
Στο…
… «νεκρό σημείο» η επιχείρηση δεν πραγματοποιεί ούτε κέρδη ούτε ζημίες.
Αν λειτουργεί πάνω από αυτό έχει κέρδη και κάτω από αυτό ζημίες
Info
http://learningsupport.elke.uoa.gr
