[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΚΑΘΩΣ H ΕΥΡΩΠΗ έχει μπει σε βαθιά κρίση, τη χειρότερη στην ιστορία της,
το ερώτημα που προκύπτει είναι: τι κάνει η Ελλάδα ως μέλος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης; Οπωσδήποτε η Ένωση δεν πρόκειται να διαλυθεί. Αλλά η κρίση είναι
σχεδόν βέβαιο ότι, αργά ή γρήγορα, θα οδηγήσει σε μια νέα ευρωπαϊκή
αρχιτεκτονική, διαφορετική από τη σημερινή. Το πλέον πιθανό σενάριο (μεταξύ
πολλών) είναι ότι θα υπάρξει δομική πολυδιάσπαση της Ένωσης με τη διαμόρφωση
«εσωτερικού πυρήνα χωρών» που θα επιχειρήσουν να προωθήσουν την ενοποίηση σε
υψηλότερο επίπεδο πολιτικής και κοινωνικής σύνθεσης (αν και το εγχείρημα αυτό
εμφανίζεται δύσκολο). Το σημερινό σχήμα και ισορροπία της Ένωσης δεν θα
αντέξουν για πολύ στον χρόνο. Κάποιες σημερινές χώρες-μέλη είναι βέβαιο ότι θα
αποκλεισθούν από το νέο σχήμα. Ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί το σενάριο της
πολυδιάσπασης είναι η επικύρωση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος, κάτι που φαίνεται
βέβαια ολοένα και περισσότερο δύσκολο. Το Σύνταγμα είναι αυτή τη στιγμή κάτι
σαν τη «γάτα του Στρόντιγκερ», νεκρό και ζωντανό ταυτόχρονα, αλλά καλό είναι
να μη προχωρήσουμε και στον ενταφιασμό του.

H Ελλάδα θα πρέπει επομένως να προετοιμασθεί για τη νέα ευρωπαϊκή
αρχιτεκτονική και να χαράξει μια συνεκτική στρατηγική για την προώθηση των
συμφερόντων της και διασφάλιση της θεσμικής της θέσης στο νέο σύστημα. Στο
πλαίσιο αυτό, οφείλει να καθορίσει με προσοχή τις συμμαχίες της στον ευρωπαϊκό
χώρο προκειμένου να μη βρεθεί σε «λάθος παρέα». Χωρίς να οδηγηθεί σε
αποκλεισμούς, η χώρα θα πρέπει «να ταξινομηθεί» στην εσωτερική, ενοποιητική
ομάδα χωρών. H χώρα οφείλει επίσης να προσαρμόσει την στρατηγική της για τη
διεύρυνση στα νέα δεδομένα. Και τούτο λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη ότι θα πρέπει
«να συζεύξει» τον στόχο της ισχυρής Ένωσης με αυτόν της ενσωμάτωσης των χωρών
της περιοχής (Τουρκία, Δ. Βαλκάνια) στο ευρύτερο ευρωπαϊκό σύστημα. Με άλλα
λόγια, χρειάζεται προσεκτική ανάλυση της νέας ευρωπαϊκής πραγματικότητας μέσα
από συστηματικό διάλογο για τη διαμόρφωση της νέας στρατηγικής με
πρωτοβουλιακό χαρακτήρα μακριά από τις σειρήνες των εναλλακτικών συμμαχιών και λύσεων.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.