H Φωνή που διαπερνούσε το Hρώδειο

«Έκανα το ντεμπούτο μου ως Αμπιγκαέλ στα 25 μου. Και πάντα χρησιμοποιούσα έκτοτε και την επάνω και την κάτω και τη μεσαία περιοχή της φωνής μου. Κι όσο κι αν τα μεταχειρίστηκα όλα, δεν με εγκατέλειψαν ποτέ… Θυμηθείτε, υπάρχουν πολλές ντίβες, αλλά μόνο μια ντίβα με φωνή μπορεί να ονομάζεται πριμαντόνα», έλεγε η Γκένα Ντιμιτρόβα (εδώ, σε δύο εκδοχές, στον ρόλο της καριέρας της με τον οποίο ταυτίστηκε: Αμπιγκαέλ στο «Ναμπούκο» – όπως τη πρωτοχειροκροτήσαμε και στο Ηρώδειο)

Ήταν καλοκαίρι του 1981, όταν την «ανακαλύψαμε» στην Ελλάδα: Ηρώδειο, Φεστιβάλ
Αθηνών, 5, 7, 9, 11 Ιουλίου, Εθνική Λυρική Σκηνή, «Ναμπούκο» του Βέρντι,
μαέστρος ο Ανδρέας Παρίδης, ο Τζων Μοδινός στον επώνυμο ρόλο και Αμπιγκαέλ η
Γκένα Ντιμιτρόβα. Μια φωνή που έφθανε ώς την Ακρόπολη και διαπερνούσε τον
τοίχο του Ηρωδείου. Μια φωνή που το μέγεθος δεν ήταν το μόνο της προτέρημα.
Αλλά που παλλόταν ταυτόχρονα από τη σλάβικη εκείνη ζεστασιά της βουλγαρικής
«σχολής» η οποία έδωσε έναν Μπορίς Χρίστοφ, έναν Νικολάι Γκιαούροφ, μια Ράινα
Καμπαϊβάνσκα, έναν Νικολάι Γκιουζέλεφ, μια Άννα Τόμοβα – Σίντοφ… Μια από τις
σπάνιες εμπειρίες που έχει προσφέρει το Φεστιβάλ Αθηνών στο ελληνικό κοινό.
Εμπειρία που επαναλήφθηκε και το καλοκαίρι του 1985, στον ίδιο χώρο – το
Φεστιβάλ Αθηνών φιλοξενούσε τότε και τις εκδηλώσεις για την Αθήνα –
Πολιτιστική Πρωτεύουσα -, όταν ξανακούσαμε την Γκένα Ντιμιτρόβα να τραγουδάει
Λαίδη Μακμπέθ πλάι στον ισάξιο Ρενάτο Μπρουσόν στον «Μακμπέθ» του Βέρντι που
παρουσίασε η Βασιλική Όπερα του Κόβεντ Γκάρντεν σε μια παράσταση, αυτήν τη
φορά, αντάξιά της.

H Γκένα Ντιμιτρόβα, «εθνικό κεφάλαιο» της Βουλγαρίας, που πέθανε σε
νοσοκομείο του Μιλάνου το Σάββατο από αιτία που δεν ανακοινώθηκε, είχε
γεννηθεί το 1941 στο Μπεγκλίς, ένα μικρό χωριουδάκι της Βουλγαρίας και
σπούδασε στη Μουσική Ακαδημία της Σόφιας. Ντεμπουτάρισε επαγγελματικά το 1965
με την Εθνική Όπερα της Βουλγαρίας – της Σόφιας – στα Σκόπια με Αμπιγκαέλ,
στον «Ναμπούκο» – ένας ρόλος που σημάδεψε την πορεία της. Το 1970 έκανε το
ντεμπούτο της στην Ιταλία που έγινε η «έδρα» της και το 1978 στην Όπερα της
Βιέννης. Το 1981 έκανε την πρώτη αμερικανική της εμφάνιση στην Όπερα του
Ντάλας. Το 1983 εμφανίζεται στη Σκάλα του Μιλάνου, το 1984 στο Κόβεντ
Γκάρντεν, το 1987 τραγουδάει τον επώνυμο ρόλο στην ιστορική «Αΐντα» που
παίχτηκε στο Λούξορ της Αιγύπτου, στον τόπο όπου διαδραματίζεται το έργο και
το 1988 κάνει την πρώτη της εμφάνιση στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης με
«Τουραντότ» του Πουτσίνι. H ερμηνεία της στον επώνυμο ρόλο, που τραγούδησε σε
πολλές μεγάλες όπερες και φεστιβάλ, ήταν επίσης από τους σταθμούς στην καριέρα
της.

Άρχισε ηχογραφήσεις με τη βουλγαρική Balkanton, ενώ στη συνέχεια ηχογράφησε με
όλες τις μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες (Deutsche Grammophon, CBS, HMV, ΕΜΙ).

H δύναμη και το εύρος της φωνής της ήταν τα χαρακτηριστικά της. «Ήταν
μια πολύ γενναιόδωρη τραγουδίστρια. Δεν πρότεινε πρωτότυπες ερμηνείες, δεν
άνοιξε νέους ορίζοντες αλλά ακολούθησε τα μονοπάτια της εδραιωμένης
παράδοσης», δήλωσε ο εκ των κορυφαίων Ιταλών κριτικών όπερας Έλβιο Τζούντιτσι.
Στις σημαντικές ερμηνείες της επίσης, η Λεωνόρα στον «Τροβατόρε» και η
Δυσδεμόνα στον «Οθέλλο» του Βέρντι, η Τόσκα και η Μανόν Λεσκό στις ομώνυμες
όπερες του Πουτσίνι, η Σαντούτσα στην «Καβαλερία Ρουστικάνα» του Μασκάνι…

Ο θάνατός της αντιμετωπίστηκε στη Βουλγαρία ως απώλεια εθνικής ηρωίδας και η
υπουργός Πολιτισμού της Βουλγαρίας Νίνα Τσίλοβα δήλωσε: «H Βουλγαρία έχασε μια
μεγάλη φωνή και μια μεγάλη Βουλγάρα που πρόβαλλε τη χώρα και τον πολιτισμό της
σε όλον τον κόσμο». Τα πολιτικά κόμματα μάλιστα ματαίωσαν συναυλίες και άλλες
εκδηλώσεις που είχαν ετοιμάσει εν όψει των εκλογών της 25ης Ιουνίου. Στη μνήμη
της θα δημιουργηθεί υποτροφία για τη στήριξη νέων ταλέντων της όπερας.

Στην Ελλάδα η Γκένα Ντιμιτρόβα, μετά τις δύο πρώτες εμφανίσεις της, επανήλθε
για να τραγουδήσει στο Μέγαρο Μουσικής (και πάλι Λαίδη Μακμπέθ στον «Μακμπέθ»
του Βέρντι), στο Ηρώδειο (Λεωνόρα στη «Δύναμη του πεπρωμένου» με τη Λυρική το
1997, στο «Ρέκβιεμ» του Βέρντι το 1998) και στη Λυρική για να κάνει και πάλι
Αμπιγκαέλ (στο «Ολύμπια», το 1997), ενώ το 2003 ήταν μέλος της επιτροπής για
τον διαγωνισμό Grand Prix Μαρία Κάλλας για την όπερα και το λιντ που οργανώνει
το Διεθνές Καλλιτεχνικό Κέντρο «Athenaeum».

H πρώτη μετάκληση

«Με θλίβει βαθύτατα», είπε στα «NEA» ο Τζων Μοδινός που είχε
μετακαλέσει πρώτος, το 1981, στην Ελλάδα την Γκένα Ντιμιτρόβα ως
καλλιτεχνικός, τότε, διευθυντής της Λυρικής Σκηνής και είχε τραγουδήσει πλάι
της τον επώνυμο ρόλο στον «Ναμπούκο» στο Ηρώδειο και που αιφνιδιάστηκε όταν
πληροφορήθηκε την κακή είδηση από «TA NEA». «Με θλίβει γιατί έχασα ένα φίλο
και η ανθρωπότητα μια από τις μεγαλύτερες φωνές της».

LINK

http: //www.ghenadimitrova.com/