[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

TI ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ τέλος πάντων τα «Όχι» των Γάλλων και των Ολλανδών;
Ανεξάρτητα από οποιεσδήποτε προθέσεις, τα «Όχι» αυτά μπορεί να καταγραφούν ως
μια από τις χειρότερες στιγμές στη μεταπολεμική ευρωπαϊκή ιστορία. Τα «Όχι»
(ανεξάρτητα από ορισμένες διαφοροποιήσεις) στρέφονται: ενάντια στην ιδέα της
ενοποίησης και συναδέλφωσης των ευρωπαϊκών λαών, ενάντια στην έννοια της
ανοχής «του άλλου», ενάντια στη μετανάστευση και στην Ευρώπη των ανοιχτών
συνόρων, ενάντια στους αναζητούντες άσυλο, κατατρεγμένους του κόσμου τούτου,
ενάντια στην έννοια της αλληλεγγύης (οι πλουσιότερες ευρωπαϊκές χώρες
«πληρώνουν» κάτι για τις φτωχότερες). Στρέφονται ενάντια στη διεύρυνση της
Ένωσης με τις φτωχότερες και ταλαιπωρημένες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης,
ενάντια στην Τουρκία και στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Στρέφονται ενάντια
στα σημαντικότερα επιτεύγματα της Ευρώπης τα τελευταία πενήντα χρόνια.
Στρέφονται ενάντια στην πρόοδο, στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και στην
«Ευρώπη των φιλελεύθερων αξιών». Στρέφονται ενάντια στην παγκοσμιοποίηση αλλά
ταυτόχρονα και ενάντια στην αυτονομία της Ευρώπης. Στρέφονται ενάντια στο
μέλλον.

Τα «Όχι» αυτά είναι, εν πολλοίς, υπέρ του παρωχημένου εθνικισμού, της φοβίας
και των φυλετικών διακρίσεων, υπέρ της «Ευρώπης-φρούριο» για να μην μπουν μέσα
οι «ξένοι», υπέρ της περιχαράκωσης και της εσωστρέφειας. Είναι «Όχι» υπέρ της
παντοδυναμίας των ΗΠΑ, υπέρ των πλουσίων και του καθηλωμένου προϋπολογισμού
(στο 1% του ΑΕΠ). Με λίγα λόγια, είναι «Όχι» υπέρ του τραυματικού ευρωπαϊκού
παρελθόντος και των «κλειστών οριζόντων».

Και καλά, η άκρα Δεξιά έχει κάθε λόγο να χαίρεται για όλα αυτά τα «Όχι». H
Αριστερά όμως (ή μέρος αυτής) γιατί χαίρεται; Είναι θλιβερό ότι μέρος της
Ευρώπης φαίνεται να διολισθαίνει στο παρελθόν και να αναβιώνει τους «δαίμονες»
του εθνικισμού με την ενεργό σύμπραξη (μέρους) της Αριστεράς. Βεβαίως σε καμιά
περίπτωση δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε τα «Όχι» και να αντλήσουμε τα
ενδεδειγμένα μαθήματα για την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Και ένα από τα
μαθήματα είναι ότι το «ευρωπαϊκό εγχείρημα» είναι υπόθεση όλων των Ευρωπαίων
(πολιτών και κοινωνίας) και δεν μπορεί να «κρίνεται» σε μεμονωμένα εθνικά
δημοψηφίσματα συγκυριακών αντιδράσεων.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.