TAKHΣ XPYΣIKAKΟΣ -MANIA ΠAΠAΔHMHTPIΟY Ένα θερινό «μοιρολόγι» από τον Παπαδιαμάντη

Τάκης Χρυσικάκος: «H γλώσσα των κειμένων αυτών, όπως του Παπαδιαμάντη, είναι ακριβώς από τα στοιχεία που μαγεύουν τον κόσμο»

Τρία διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «συναρμολογημένα» ως μονόλογο από
τον Ερρίκο Μπελιέ, θα παρουσιάσει το καλοκαίρι ο Τάκης Χρυσικάκος σε
σκηνοθεσία Μάνιας Παπαδημητρίου.

Μετά την περσινή παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου με «Το αμάρτημα της μητρός μου»
του Γεωργίου Βιζυηνού σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη στην οποία πρωταγωνιστούσε, ο
Τάκης Χρυσικάκος «καταφεύγει», για δεύτερο στη σειρά καλοκαίρι, σε έναν
κορυφαίο της ελληνικής πεζογραφίας του τέλους του 19ου – αρχών του 20ού αιώνα.

«Πέρσι, στην απόπειρα που κάναμε με τον Βιζυηνό, ένιωσα κι εγώ και όσοι
συνεργαστήκαμε ότι είναι μια δουλειά ιδιαίτερη πάνω στη γλώσσα αυτές οι – ας
τις ονομάσουμε έτσι – “θεατροποιημένες διηγήσεις”. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση
πως όλοι, από μικρά παιδιά μέχρι διανοούμενοι, ήταν ικανοί να βλέπουν και να
ακούνε αυτό το κείμενο με τον τρόπο του ο καθένας, αλλά με το ίδιο
αποτέλεσμα».

Παρά το πρόβλημα της γλώσσας;

«Το αντίθετο! Είναι άξιον απορίας ότι ένα από τα στοιχεία που μαγεύουν τον
κόσμο στις παραστάσεις με τέτοια κείμενα είναι ακριβώς αυτή η γλώσσα. Μεγάλο
το θέμα πώς καταφέραμε να έχουμε αποξενωθεί από την πλούσια αυτή γλώσσα… Που
δεν είναι απλώς “μια καθαρεύουσα”. Αλλά πρόκειται για το σμίξιμο μιας
“καθαρής” γλώσσας με τη δημοτική.

Έτσι, λοιπόν, προχωρώ φέτος σε μια ανάλογη απόπειρα με τον Παπαδιαμάντη.

Ψάξαμε πολύ και βρήκαμε τρία διηγήματά του – το “Μοιρολόγι φώκιας”, το “Έρως
ήρως” και το “Άνθος του γιαλού”. Το “Μοιρολόγι” θα χρησιμοποιηθεί ως εισαγωγή:
ένα θέμα γύρω από τον θάνατο – δεν έχουν ποτέ τελειωμό οι καημοί και τα πάθη
του κόσμου. Για να προχωρήσουμε σε δύο ιστορίες ανεκπλήρωτου έρωτα, πιο
“προσωπικές”. Τα κείμενα αυτά τα δούλεψε και τα δουλεύει ο Ερρίκος Μπελιές,
δένοντάς τα και δίνοντάς τους μια συνοχή».

Ο κ. Μπελιές κάνει επεμβάσεις γλωσσικές ώστε να γίνει πιο κατανοητό το
κείμενο;

«Ελάχιστες. Μόνο σε κάποια σημεία που είναι δύσκολο να βγει το νόημα. Το
κείμενο δεν το πειράζουμε ουσιαστικά».

Οι δοκιμές έχουν ήδη αρχίσει. Με τη Μάνια Παπαδημητρίου η οποία έχει αναλάβει
τη σκηνοθεσία. «Θεωρούμε ότι συντελείται κάτι πολύ καλό. Κάλεσα τη Μάνια να
αναλάβει τη σκηνοθεσία γιατί, εκτός του ότι είναι σπουδαία ηθοποιός, οι πρώτες
σκηνοθετικές προσεγγίσεις της ήταν εξαιρετικές και γιατί κουβαλάει μια
ποιότητα που πιστεύω ότι ανταποκρίνεται απόλυτα στα κείμενα αυτά. Εξάλλου εδώ
και χρόνια είναι και δασκάλα. Νιώθω μεγάλη εμπιστοσύνη και έχω αφεθεί εντελώς
στα χέρια της. Άλλωστε έχουμε και κοινούς κώδικες. Προερχόμαστε και οι δύο από
το “Θέατρο Τέχνης”. Όπως και η νέα ηθοποιός, η Μαρία Κόμη – Παπαγιαννάκη, που
θα είναι μαζί μας και θα παίζει, θα χορεύει και θα τραγουδάει στην παράσταση».

Κάνατε και φέτος τηλεόραση. H τηλεόραση είναι για να «τροφοδοτείτε» τις
επιθυμίες σας στο θέατρο;

«Έτσι μπορείς να κάνεις τις θεατρικές σου επιλογές με μεγαλύτερη ελευθερία.
Οπωσδήποτε βοηθάει. Αλλά χρειάζεται μέτρο η τηλεόραση. Και μια προσέγγιση
διακριτική».

«Με αντίληψη όχι “ηθογραφική” βλέπουμε τον σκηνικό χώρο», λέει ο Τάκης
Χρυσικάκος. «Την εικαστική παρέμβαση και τα κοστούμια θα τα φροντίσει ο Νίκος
Πετρόπουλος. Και μιλώ για “εικαστική παρέμβαση” επειδή προτιμούμε για τα
κείμενα αυτά η σκηνή να είναι γυμνή και να κυριαρχούν οι φωτισμοί. Που θα τους
σχεδιάσει ο Δήμος Αβδελιώδης».

«Θέλουμε να κάνουμε μια παράσταση σύγχρονη, αλλά με μεγάλο σεβασμό στο
κείμενο», καταλήγει ο Τάκης Χρυσικάκος. «Μια παράσταση που η πραγμάτωσή της
οφείλεται στην αγάπη φίλων.

Και όπως έγινε πέρσι με “Το αμάρτημα της μητρός μου” θα προσπαθήσουμε οι
παραστάσεις μας να δοθούν σε χώρους που σηματοδοτούν κάτι ιδιαίτερο – όχι
θεατρικούς».

«Πειραγμένη» μουσική

«Σχετικά με τη μουσική που θα επιμεληθεί ο Λάμπρος Λιάβας την έχουμε
φανταστεί λίγο “πειραγμένη”, να μην είναι αυτά που κλασικά θα έρχονταν στο
μυαλό – μελωδίες του τόπου και της εποχής…», διευκρινίζει ο Τάκης
Χρυσικάκος. «Θέλουμε να κρατηθεί ένα ονειρικό στοιχείο, ένα στοιχείο
νοσταλγίας. Με κανέναν τρόπο οι μουσικές επιλογές δεν θα είναι “ηθογραφικής
αντίληψης”. Όπως δεν είναι ούτε η σκηνοθετική προσέγγιση της Μάνιας
Παπαδημητρίου ούτε η ερμηνευτική δική μου.

Θα υπάρχει επίσης ένα τραγούδι που έγραψε και θα τραγουδάει ο φίλος μου ο
Λουδοβίκος των Ανωγείων πάνω στους στίχους του Παπαδιαμάντη που υπάρχουν στο
“Μοιρολόγι φώκιας” – στο τέλος του διηγήματος. Ένα τραγούδι που αντλεί από τα
κρητικά μοιρολόγια τα οποία, όπως και όλα τα νησιώτικα, δεν είναι φορτωμένα με
το βάρος το αβάσταχτο των μανιάτικων ή των ηπειρώτικων μοιρολογιών».

INFO

Το «Μοιρολόγι φώκιας» θα κάνει πρεμιέρα τέλος Ιουνίου με αρχές Ιουλίου στην
Αττική και θα ακολουθήσει περιοδεία.