Οι «μεθυσμένοι» οινοπαραγωγοί της Iταλίας

Ο Γιόσκο Γκράβνερ έχει ξαναρχίσει από την αρχή περισσότερες από μια φορά.
Όταν άρχισε να φτιάχνει κρασί, πριν από 30 χρόνια, έξω από την Οσλάβια, μια
μικρή πόλη στην περιοχή του Φρίουλι-Βενετία Τζούλια, στη Βορειοανατολική
Ιταλία, παρήγε αρωματικά λευκά κρασιά χρησιμοποιώντας την τελευταία
τεχνολογία.

H παραγωγή κρασιού στο Φρίουλι είναι μια ιεροτελεστία που αρχίζει ήδη από τον τρύγο. «Το σημαντικό για αυτούς είναι η ταυτότητα», λέει ο Φρεντ Πλότκιν, συγγραφέας του βιβλίου «H Ευτυχισμένη Γη: Τα υπέροχα φαγητά και κρασιά του Φρίουλι-Βενετία Τζούλια. Και την ταυτότητά σου τη βρίσκεις στη γη, σ’ αυτό που παράγεις από τη γη και σ’ αυτό που λέει για σένα» (φωτό αρχείου)

Δεν ήταν όμως ικανοποιημένος με το να κάνει κρασιά σαν όλους τους άλλους. Έτσι
αντικατέστησε τα ελεγχόμενης θερμοκρασίας χαλύβδινα βαρέλια του με μικρά
βαρέλια από γαλλική δρυ και έγινε γνωστός ως παραγωγός ασυνήθιστα πλούσιων
λευκών κρασιών. Αλλά ούτε αυτό ήταν αρκετό και ο Γκράβνερ άρχισε να
πειραματίζεται με τεχνικές που θεωρούνται ριζοσπαστικές από το οινολογικό
κατεστημένο. H θολή, σαν μηλόκρασου χροιά των λευκών κρασιών που παράγει με
τις τεχνικές αυτές, τόσο διαφορετική από το συνηθισμένο καθαρό χρυσοκίτρινο
χρώμα των λευκών κρασιών, έπεισε μερικούς ότι τα κρασιά του ήταν χαλασμένα.
Αλλά μια δοκιμή δείχνει πως είναι φρέσκα και ζωντανά, με εξαιρετικό και
διάφανο χαρακτήρα.

Σε πήλινους αμφορείς. Ο Γκράβνερ πήγε πίσω 5.000 χρόνια. H ζύμωση των
κρασιών του γίνεται τώρα σε τεράστιους πήλινους αμφορείς, τους οποίους
σφραγίζει με κερί μέλισσας και θάβει στη γη ώς το στόμιό τους. Οι αρχαίοι
Έλληνες και οι Ρωμαίοι θα αισθάνονταν σαν στο σπίτι τους μαζί του, ωστόσο τα
κρασιά του 2001, η πρώτη σοδιά του από τους αμφορείς την οποία σχεδιάζει να
ρίξει στην αγορά τον Σεπτέμβριο, είναι πιο ζωηρά και ιδιόμορφα από ποτέ. «Με
κάθε αλλαγή που έκανα, είχα πελάτες που έπαυαν να πιστεύουν σε μένα», λέει ο
Γκράβνερ. «Αντιμετώπισα κρίση. Τώρα εγώ έχω ξεπεράσει την κρίση, αλλά
βρίσκεται σε κρίση ο υπόλοιπος κόσμος».

Ίσως είναι κάτι στον αέρα – ή στο κρασί -, αλλά λίγα μέρη στη γη έχουν τέτοια
πυκνότητα αποφασισμένων και ξεχωριστών οινοπαραγωγών όσο το Φρίουλι-Βενετία
Τζούλια, ιδιαίτερα στις πλαγιές των χαμηλών λόφων που εκτείνονται κατά μήκος
των συνόρων με τη Σλοβενία. Για τους θαυμαστές τους, φτιάχνουν πολύ προσωπικά,
σχεδόν καλλιτεχνικά κρασιά. Για τους επικριτές τους, είναι φανατικοί
εκκεντρικοί.

Κελάρια μέσα σε σήραγγα από ασβεστόλιθο

Ο Έντι Κάντε, οινοπαραγωγός του Φρίουλι, στα μέσα της δεκαετίας του 1980
άνοιξε μια σήραγγα βαθιά στον ασβεστόλιθο στην περιφέρεια Κάρσο, κοντά στην
Τεργέστη, για να δημιουργήσει ένα εντυπωσιακό κελάρι, και μετά μετέφερε χώμα
για να φτιάξει έναν κλιμακωτό αμπελώνα ακριβώς από πάνω του. Στην ίδια περιοχή
εργάζεται και ο Στανισλάο Ράντικο, ο οποίος είναι αποφασισμένος να τα
καταφέρει στον τελευταίο από τους αδιάκοπους πειραματισμούς του χωρίς το
διοξείδιο του θείου, σταθεροποιητή που οι περισσότεροι οινοπαραγωγοί θεωρούν
ουσιαστικής σημασίας για να μπορούν να μεταφέρονται τα κρασιά.

Σοφία οκτώ γενεών. Εκεί βρίσκεται και ο Άλες Κρίσταντσιτς της Μοβία,
ιδιοκτησίας ακριβώς στα σύνορα με τη Σλοβενία. Ο Κρίσταντσιτς, η οικογένεια
του οποίου καλλιεργεί τον αμπελώνα από το 1820, είναι τόσο ανένδοτος στη χρήση
φυσικών μεθόδων για την καλλιέργεια των αμπελιών και την παραγωγή του κρασιού,
τόσο βυθισμένος στη σοφία οκτώ γενεών που έζησαν ανάμεσα στα αμπέλια και το
κελάρι, ώστε όλοι πιστεύουν πως είναι παράφρων. Αυτό, βέβαια, μέχρι να
δοκιμάσουν τα κρασιά του…

«Το σημαντικό για τους ανθρώπους αυτούς είναι η ταυτότητα και όχι η
ιδεολογία», λέει ο Φρεντ Πλότκιν, συγγραφέας του βιβλίου «H Ευτυχισμένη Γη: Τα
υπέροχα φαγητά και κρασιά του Φρίουλι – Βενετία Τζούλια» (Εκδ. Broadway Books,
2001). «Και την ταυτότητά σου την βρίσκεις στη γη, σ’ αυτό που παράγεις από τη
γη και σ’ αυτό που λέει για σένα».

Επιμέλεια: Γιώργος Αγγελόπουλος