διακοπές Περπατώντας

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ο Ιλισός, ο Κηφισός κι ο Ηριδανός. Άντε και
κάτι μικροί παραπόταμοι που τους έκαναν παρέα. Σήμερα κατά κοινή ομολογία η
Αθήνα δεν έχει πια ποτάμια, πόσο μάλλον όμορφα τοπία να τα πλαισιώνουν. Κι
όμως ακολουθώντας κάποιες αστικές διαδρομές θα οδηγηθείτε στα «ποτάμια» της κι
ίσως να συναντήσετε κιόλας κάποιο τοξωτό γεφύρι, έναν παλιό νερόμυλο ή ακόμα
κι έναν καταρράκτη! Κι όλα αυτά μισή ώρα μακριά από την Πλατεία Συντάγματος.

Περιπλανηθείτε ανάμεσα σε καταρράκτες και μικρά φαράγγια

Βαθύρεμα, Λυκόρεμα, Βαλανάρης, Μεγάλο Ρέμα. Τέσσερα ονόματα για ένα ρέμα!
Ξεκινά από την Πεντέλη, με τις πηγές του στη θέση όπου βρίσκεται το πανέμορφο
βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Νικολάου Καλλισίων, και καταλήγει στη Ραφήνα.
Από τη στιγμή που μπαίνει στο Ντράφι, έναν όμορφο οικισμό που ανήκει
στο Πικέρμι, παίρνει το όνομα Βαθύρεμα και ύστερα από λίγο συνεχίζει με το
όνομα Λυκόρεμα που δηλώνει ότι παλιά ζούσαν εκεί λύκοι.

Στο ύψος της διασταύρωσης της Λεωφόρου Αχαιών και οδού Δράκοντος
και κάτω από την οδό Αντισθένους το ρέμα, ως Λυκόρεμα ακόμα, δημιουργεί
εικόνες που μοιάζουν με μικρογραφία κανονικών φαραγγιών. Απότομες όχθες και
ένας πανέμορφος καταρράκτης! Κι όλα αυτά σε απόσταση είκοσι χιλιομέτρων από το
κέντρο της Αθήνας.

Το Λυκόρεμα συνεχίζει την πορεία του ανάμεσα σε εκτάσεις γεμάτες θυμάρι,
μυρτιές, πλατάνια και λίγα πεύκα, όσα απέμειναν από τις δύο καταστροφικές
πυρκαγιές της Πεντέλης.

Φτάνοντας στον Παλιό Μύλο οι εικόνες θυμίζουν παλαιότερες εποχές. Το
πέτρινο τοξωτό γεφυράκι μαζί με τα βάθρα της γέφυρας, που κάποτε βοηθούσαν
τους επισκέπτες του μύλου να περάσουν το ποτάμι, εντυπωσιάζουν και μόνο με την
ύπαρξή τους. Ο μύλος στέκεται εκεί από το 1874, όπως αναφέρει και η χτιστή
επιγραφή που βρίσκεται επάνω του. Σώζεται επίσης ο πύργος κατάπτωσης του
νερού. Εμφανή είναι και τα χαλάσματα των κτιρίων της άλεσης, της
εξυπηρέτησης των επισκεπτών και των ζώων τους καθώς και οι δεξαμενές που
τροφοδοτούσαν τον μύλο. Πραγματικά ένα αναπάντεχο, όμορφο θέαμα που όμως
κινδυνεύει, αφού μετά την πυρκαγιά του 1995 (λόγω συσσώρευσης καμένων κορμών
άλλαξε η πορεία του νερού) το πέτρινο γεφυράκι βρίσκεται στα πρόθυρα
ολοκληρωτικής κατάρρευσης.

Το ρέμα συνεχίζει να κυλάει ανεμπόδιστο και γρήγορα παίρνει το όνομα
Βαλανάρης. Το περιβάλλον είναι εξίσου όμορφο, αν και σε μερικά σημεία γίνεται
ρίψη ακάθαρτων νερών, μπάζων και άλλων αντικειμένων.

Το τοπίο αλλάζει σύντομα όταν ο Βαλανάρης διασταυρώνεται με τη Λεωφόρο
Μαραθώνα και παίρνει το όνομα Μεγάλο Ρέμα. Αυτό το σημείο έχει
χαρακτηριστεί περιοχή φυσικού κάλλους με προεδρικό διάταγμα και είναι από τα
λίγα ρέματα της Αττικής που δεν έχουν υποστεί καταστροφές σε μεγάλο βαθμό.

Το μήκος του επιτρέπει την προσέγγισή από διάφορα σημεία. Εδώ θα περιοριστούμε
στα σημεία από όπου είναι και οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται.

* Για να φτάσετε στο ποτάμι πρέπει να χρησιμοποιήσετε τη Λεωφόρο Πεντέλης,
που αργότερα μετονομάζεται σε Ελευθερίου Βενιζέλου, έως τον οικισμό της
Παλαιάς Πεντέλης. Ακολουθώντας πιστά τη λεωφόρο θα συναντήσετε αρχικά στα
δεξιά το κοινοτικό κτίριο και στη συνέχεια την αστυνομία. Λίγα μέτρα μετά, και
πάντα δεξιά, υπάρχει μεγάλη διασταύρωση-κόμβος όπου καταλήγουν ενωμένοι δύο
δρόμοι. Ο βορειότερος φτάνει στο ΠΙΚΠΑ, ενώ με νότια κατεύθυνση ξεκινά η οδός
Φίλωνος που σύντομα μετονομάζεται σε Καλλισίων. Ύστερα από περίπου 2.400
μέτρα, σε ένα πλάτωμα θα ακολουθήσετε αριστερή κατεύθυνση και την κεντρική οδό
του οικισμού Ντράφι, την Αχαιών, έως ότου συναντήσετε την πινακίδα που δείχνει
αριστερά προς την εκκλησία της Αναλήψεως. Περίπου 600 μέτρα μετά και αφού
συναντήσετε την εκκλησία, θα στρίψετε αριστερά στην ανηφόρα ακολουθώντας την
άσφαλτο. Ένα χιλιόμετρο αργότερα και στα όρια του Δήμου Πικερμίου θα στρίψετε
δεξιά στον βατό χωματόδρομο από όπου ύστερα από περίπου 500 μ. θα έχετε
πανοραμική θέα του μοναστηριού Αγίου Νικολάου Καλλισίων και του βουνού. Εκεί
ακριβώς βρίσκονται οι «πηγές» του ποταμού.

* Για τον καταρράκτη θα επιστρέψετε στην οδό Αχαιών, την οποία θα
ακολουθήσετε περίπου 1.700 μέτρα, έως ότου συναντήσετε αριστερά ένα καλαίσθητο
μοναχικό σπίτι. Θα περπατήσετε λίγα μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση μέχρι να
ξεδιπλωθεί μπροστά το στενό μα εντυπωσιακό φαράγγι που διασχίζει το ποτάμι.
Λιγότερο από 100 μέτρα βόρεια του σπιτιού βρίσκεται ο εντυπωσιακός καταρράκτης
ο οποίος για να προσεγγιστεί χρειάζεται λίγη προσοχή, αφού η απότομη πλαγιά με
την πυκνή βλάστηση γλιστράει.

* Επιστρέφοντας στην Αχαιών θα την ακολουθήσετε με νότια κατεύθυνση
ακόμα 1.650 μέτρα μέχρι να συναντήσετε σε μία λοξή διασταύρωση αριστερά την
οδό Κέκροπος. Ύστερα από περίπου 1.700 μέτρα και αφού περάσετε την πύλη του
κτήματος Ροσολίμου η Κέκροπος μετονομάζεται σε Φυγέας. Ακολουθώντας την
περίπου 400 μ. και αφού περάσετε τον μικρό τσιμεντόδρομο θα στρίψετε αμέσως
αριστερά στον χωματόδρομο. Ύστερα από 400 μέτρα θα βρεθείτε στην κατάφυτη
περιοχή του παλιού νερόμυλου.

Για ποδήλατο και πικνίκ

Είναι από τα ρέματα που καταλήγουν στον Κηφισό ποταμό. Ο Κηφισός μαζί με τα
παρακλάδια του αποτελεί μέχρι και σήμερα αναπόσπαστο κομμάτι του Λεκανοπεδίου
Αθηνών. H σημασία του γίνεται ακόμα μεγαλύτερη αν λάβει κανείς υπόψη του ότι
συγκεντρώνει στην κοίτη του τον κύριο όγκο των ομβρίων υδάτων. Ωστόσο ο
ποταμός έχει κακοπάθει τα τελευταία χρόνια. Εκτός από το γεγονός ότι μεγάλο
μέρος του έχει σκεπαστεί και έχει μετατραπεί σε… αυτοκινητόδρομο, το
υπόλοιπο που είναι ανοιχτό δέχεται μεγάλες ποσότητες υγρών αποβλήτων από τις
βιομηχανίες του Νομού Αττικής. Όμως ούτε οι ίδιοι οι περίοικοι δεν
προστατεύουν τον ποταμό. Σκουπίδια κάθε είδους, μπάζα, ακόμα και παλιές
οικιακές ηλεκτρικές συσκευές έχουν πεταχτεί στις όχθες του.

Παρά το γεγονός αυτό υπάρχουν συγκεκριμένα ­ λίγα ­ σημεία που και όμορφα
είναι και προσφέρουν μια «ανάσα» στους κατοίκους της μεγαλούπολης. Το σημείο
που επέλεξαν οι «Διακοπές» είναι εύκολα προσβάσιμο. Εκεί μπορεί κανείς να
κάνει μια βόλτα με τα πόδια, να διοργανώσει ένα πικνίκ ή ακόμα και να κάνει
ποδήλατο. H σκιά των δέντρων είναι αρκετά ικανοποιητική, η δροσιά αρκετή ακόμα
και τις ημέρες που ο υδράργυρος δείχνει πάνω από τους 30 βαθμούς Κελσίου. Το
«μείον» είναι ότι δεν υπάρχει καθόλου οργάνωση ­ τραπεζάκια για πικνίκ ή
καλαθάκια σκουπιδιών.

Για να φτάσει κανείς στο ρέμα της Χελιδονούς, που καταλήγει στον Κηφισό,
πρέπει να πάρει την Εθνική Οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης. Στην έξοδο της
Βαρυμπόμπης θα βγει και θα περάσει τη γέφυρα. Ακολουθώντας τον δρόμο περίπου
900 μέτρα λίγο πριν από την απότομη αριστερή στροφή, ο δρόμος περνά πάνω από
το ποτάμι.

Ακούγονται ακόμα πέρδικες

Απόλυτα συνυφασμένο με την ιστορία του Χαλανδρίου, το ομώνυμο ρέμα αποτελεί
σημαντική περιβαλλοντική κληρονομιά και αντιμετωπίζεται ως σημαντικό στοιχείο
όχι μόνο του οικοσυστήματος της περιοχής αλλά και ολόκληρου του αττικού
τοπίου. Πρόκειται για μεγάλο σε μήκος και βαθύ ρέμα που διαρρέει ολόκληρο
το Χαλάνδρι, αφού έχει διασχίσει την Πεντέλη, τα Μελίσσια
και τα Βριλήσσια. Εμφανίζεται ανοιχτό, με εξαίρεση ελάχιστα αναγκαία
σημεία όπου υπάρχουν γέφυρες για να συνδέουν τις περιοχές που βρίσκονται
δυτικά του με τον κυριότερο οδικό άξονα της περιοχής, τη Λεωφόρο Πεντέλης.
Καλαμιές, πεύκα, λίγοι ευκάλυπτοι και λεύκες είναι το πράσινο που συναντάει
κανείς στις όχθες του ρέματος. Οι περίοικοι συχνά αναφέρουν την εμφάνιση
μικρών αλεπούδων και σκαντζόχοιρων ενώ βορειότερα έχουν παρατηρηθεί πέρδικες!

Το μήκος του επιτρέπει την προσέγγισή του από διάφορα σημεία. Εμείς επιλέξαμε
δύο από αυτά.

* Ανεβαίνοντας από το Χαλάνδρι μετά την Πλατεία Δούρου ακολουθήστε τη
Λεωφόρο Πεντέλης περίπου 1.100 μέτρα μέχρι να συναντήσετε τα πρώτα φανάρια.
Χαρακτηριστικό της διασταύρωσης είναι το βενζινάδικο και το περίπτερο στα
δεξιά σας. Στρίβετε αριστερά στην οδό Πολυδρόσου η οποία κατηφορίζει απότομα
περίπου 100 μ. έως τη γέφυρα που ενώνει τις δύο όχθες του ρέματος. H όχθη
είναι βατή και ενδείκνυται για περίπατο.

* Το δεύτερο σημείο παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Βρίσκεται
περίπου 3 χλμ. βορειότερα ακολουθώντας τη Λεωφόρο Πεντέλης ή περίπου 400 μέτρα
πριν από τη διασταύρωση που οδηγεί ευθεία προς Πεντέλη, αριστερά προς Μελίσσια
– Μαρούσι – Κηφισιά και δεξιά προς Βριλήσσια – Σταυρό – Αγία Παρασκευή –
Ραφήνα. Συγκεκριμένα, στα τελευταία φανάρια πριν από τη διασταύρωση, στο ύψος
της περιοχής Βριλησσίων, και ενώ δεξιά σας θα βρίσκεται ένα μεγάλο
πολυκατάστημα, θα στρίψετε αριστερά στην οδό Θάσου, η οποία ύστερα από περίπου
100 μέτρα θα σας οδηγήσει στην υπέροχη γέφυρα της Πλακεντίας. Σύμφωνα με τον
θρύλο, η γέφυρα αυτή πρωτοχτίστηκε τον περασμένο αιώνα προκειμένου να μπορεί η
δούκισσα της Πλακεντίας να περνάει πηγαίνοντας προς το παλάτι της στην
Πεντέλη. H γέφυρα είναι πέτρινη με καμάρες, και θυμίζει έντονα ηπειρώτικο
γεφύρι. Για την προφύλαξή της έχουν τοποθετηθεί εμπόδια στις εισόδους της ώστε
να μην μπορούν να τη χρησιμοποιούν βαρέα οχήματα.