Όλοι μαζί, στο στερνό αντίο

![]() |
Ποτέ ο Χαρίλαος Φλωράκης δεν άκουσε τόσα πολλά κελαηδίσματα όσα χθες το
απόγευμα στο κτίριο της Κεντρικής Επιτροπής του KKE, στον Περισσό.
![]() |
|
Μέλη του KKE μετέφεραν στον ώμο τους τη σορό του ηγέτη τους, «αγκαλιασμένη» |
Και ποτέ άλλοτε – όσο αυτό έγινε χθες παρουσία όλης της πολιτειακής και
πολιτικής ηγεσίας της χώρας – τα κελαηδίσματα δεν αντάμωσαν τόσο αρμονικά με
τα κλαρίνα, που μοιρολόγησαν για τον χαμό του μεγάλου και ιστορικού ηγέτη του
ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος (στην αρχή της 25λεπτης σεμνής τελετής της
κηδείας), αλλά και με τον ύμνο της A’ Διεθνούς (στο τέλος της εκδήλωσης).
Κανένας, μα κανένας από όσους παρακολούθησαν χθες την κηδεία του πολιτικού που
αναδιοργάνωσε δύο φορές το KKE (το ’68 και το ’91), δεν μπόρεσε να κρύψει τη
συγκίνησή του όταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας εμφανίσθηκε
στο Αίθριο του γεμάτου με κόκκινα γαρίφαλα και τριαντάφυλλα κτιρίου και
εναπόθεσε ένα μεγάλο δάφνινο στεφάνι στη σορό του Χαρίλαου Φλωράκη.
Και αυτό, γιατί εκείνη την ώρα μαζί με το ζωηρό χειροκρότημα – μοναδικό για
πολιτικό στη χθεσινή τελετή – στο πρόσωπο του Προέδρου έβλεπαν όλοι να
εκφράζεται μία ενότητα που σπάνια συναντά ο Ελληνισμός, αφού ούτε στην κηδεία
του Ελευθερίου Βενιζέλου αυτό επετεύχθη, όταν αναγκάσθηκαν οι οικείοι του να
παρακάμψουν τον Πειραιά και να πάνε κατευθείαν στα Χανιά για να θάψουν τον
Κρητικό Εθνάρχη.
«Δεν είναι ένα τραγούδι που τελείωσε…»
Ήταν αυτός ένας επιπλέον λόγος, τον οποίο η γενική γραμματέας του KKE Αλέκα
Παπαρήγα στον λιτό τελευταίο χαιρετισμό της προς τον μεγάλο σύντροφο χιλιάδων
κομμουνιστών τόνιζε, μέσα από τους εκπληκτικούς στίχους του Ναζίμ Χικμέτ από
«το πένθιμο εμβατήριο»: «Δεν χτυπάμε καμπάνες, όχι. Δεν χτυπάμε καμπάνες.
Αυτός που πέρασε δεν είναι ένα τραγούδι που τελείωσε. Αυτός που αγωνίστηκε σαν
ένα τεράστιο φως. Κι έπεσε σαν ένας ήλιος με κασκέτο. Αυτός που πέρασε δεν
είναι ένα τραγούδι που τελείωσε».
Κι ενώ δεκάδες νέες και νέοι της KNE φώναζαν συνθήματα και ανέμιζαν κόκκινες
και ελληνικές σημαίες, δίδοντας χρώμα σε αυτό το άχαρο κτίριο του KKE, και
ορισμένοι μηχανοδηγοί των ηλεκτρικών τρένων που περνούσαν από τον σταθμό του
Περισσού σφύριζαν για να αποτίσουν φόρο τιμής στον «άνθρωπο που αγωνίστηκε για
τα δίκια της εργατιάς», οι επίσημοι προτίμησαν να σταθούν όρθιοι την ώρα που
μιλούσε η κυρία Παπαρήγα, σε ένδειξη σεβασμού. Ανάμεσά τους: Μίκης Θεοδωράκης,
Κάρολος Παπούλιας, Κώστας Καραμανλής, Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, Γιώργος
Παπανδρέου, Αλέκος Αλαβάνος, Δημήτρης Χριστόφιας, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης,
Τζαννής Τζαννετάκης, Απόστολος Κακλαμάνης, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, Θόδωρος
Ρουσόπουλος, Ευάγγελος Μπασιάκος, Δημήτρης Αβραμόπουλος, Προκόπης Παυλόπουλος,
Δημήτρης Σιούφας, Πάνος Παναγιωτόπουλος, Ντόρα Μπακογιάννη, Φώφη Γεννηματά,
Μανώλης Γλέζος, Γιάννης Μπανιάς, Παναγιώτης Λαφαζάνης, Άκης Τσοχατζόπουλος,
Βάσω Παπανδρέου, Κώστας Λαλιώτης, Αναστάσης Πεπονής, Δημήτρης Κρεμαστινός,
Νίτσα Λουλέ, Στέφανος Τζουμάκας, Χάρης Καστανίδης, Δημήτρης Ρέππας,
αντιπροσωπεία του ΔΗΚΚΙ, οι πρέσβεις της Ρωσίας, των Παλαιστινίων, της Κούβας
κ.ά., πολλοί καλλιτέχνες που ανέμιζαν κόκκινες σημαίες και πολλοί
δημοσιογράφοι. Απέναντι στους επισήμους στέκονταν, και αυτοί όρθιοι, όλοι οι
εν ζωή φίλοι του Χαρίλαου Φλωράκη, από τον πιστό του οδηγό Αντώνη Ασμάνη έως
«τους παλιούς συντρόφους του σε μάχες της Εθνικής Αντίστασης και της πάλης
κατά των Αγγλοαμερικάνων».
ΑΛΕΚΑ ΠΑΠΑΡΗΓΑ
Όρθιος κόντρα στο ρεύμα, ανοίγοντας νέους δρόμους
ΧΘΕΣ δεν ήταν η παρουσία όλων που έδωσε ένα σπάνιο στίγμα ενότητας ή η
σπάνια κίνηση των υπαλλήλων της Βουλής, που έκαναν έκκληση για «έκτακτη
αιμοδοσία στη μνήμη του εκπλιπόντος». Στον χαιρετισμό – γεμάτο με πολλά
συγκινησιακά στοιχεία – της Αλέκας Παπαρήγα, απουσίαζαν σημεία αιχμής που θα
μπορούσαν να ενοχλήσουν τους παρευρισκομένους. Έτσι, όταν αναφέρθηκε στην
επίμαχο περίοδο 1989-91 η γενική γραμματέας του KKE δεν μίλησε ούτε για την
κυβέρνηση Τζαννετάκη, αλλά ούτε για όσους έφυγαν από το Κόμμα. Αρκέσθηκε σε
γενικότερη τοποθέτηση, όπως αυτή που τόσες πολλές φορές έκανε ο Χαρίλαος
Φλωράκης.
«Ολοζώντανη είναι μπροστά μας η αποφασιστική συμβολή του Χαρίλαου Φλωράκη, το
1990 στην ευρεία Ολομέλεια της K.E., στο 13ο Συνέδριο το 1991», είπε η κ.
Παπαρήγα. «Στην υπεράσπιση της προσφοράς του σοσιαλιστικού συστήματος. H
θαρραλέα στάση του να λοιδορήσει τα βουνά του ψέματος που έπεφταν στον
σοσιαλισμό και την ιδεολογία του. H στέρεα πεποίθησή του ότι ο κόσμος θα
αλλάξει, ο σοσιαλισμός θα νικήσει, τότε σε εξαιρετικά δύσκολες και σκοτεινές
στιγμές. Δεν είναι πάντα εύκολο να πηγαίνεις κόντρα στο ρεύμα. Δεν είναι πάντα
εύκολο να στέκεσαι όρθιος όταν άλλοι πέφτουν. Και ακόμα περισσότερο, να
ανοίγεις νέους δρόμους».
Ενδιαφέρον προκάλεσε ακόμη η κ. Παπαρήγα – την διαδέχθηκε στο βήμα ο
γραμματέας της KNE κ. Γκιώνης – όταν τόνισε αρκετές φορές ότι «δεν γυρνάμε
σελίδα», σημειώνοντας πως πάντα στις συνεδριάσεις όλων των κομματικών οργάνων
θα είναι ζωντανό το παράδειγμα, η σκέψη και η πείρα του Χαρίλαου Φλωράκη.
«Ακριβέ μας, αγαπημένε σύντροφε, Χαρίλαε. Γιατί να μην έχεις περισσότερες ζωές
για να προσφέρεις στο KKE;», σχολίασε, προσθέτοντας, με αναφορά στον ιστορικό
ηγέτη του KKE: «Μία είναι η ζωή του καθένα, της καθεμιάς. Έχει μεγάλη σημασία
πώς την ζεις, για ποιο σκοπό, τι την κάνεις αυτή τη ζωή, είτε σε φθάσει πάνω
από το 90 είτε λίγο πριν είτε πολύ πιο πριν. Εσύ, σύντροφε, την είπες την
άποψη σου, την κατέδειξες με τη ζωή σου. Σε κατευοδώνουμε σήμερα σαν το
παλικάρι που έπεσε με ψηλά το κεφάλι, που δεν λύγισες γόνα στους δύσκολους
καιρούς. “Με χίλια ονόματα μια χάρη, ακρίτας είτ’ αρματολός, αντάρτης,
κλέφτης, παλικάρι, πάντα είναι ο ίδιος ο λαός”. H K.E. σε αποχαιρετά, όλο το
Κόμμα. Δεν σε αποχαιρετούμε χτυπώντας τις καμπάνες όπως γίνεται συνήθως.
Γιατί», κατέληξε η κ. Παπαρήγα, «εσύ που πέρασες δεν είσαι ένα τραγούδι που
τέλειωσε».
H ταφή του Χαρίλαου Φλωράκη θα γίνει σήμερα στις 4.00 το απόγευμα στη
γενέτειρά του, το χωριό Παλιοζογλώπι στα Άγραφα















