ΠATPIΣ ΣEPO «Ξυπνάς τους δαίμονες και τους σκοτώνεις»

«Ξαναδιάβασε» τον Μαριβό, ανανέωσε το λυρικό θέατρο και καθιέρωσε τον Κολτές ο Πατρίς Σερό, που «διαβάζει δημόσια» στην Αθήνα τις «Σημειώσεις από ένα υπόγειο» του Ντοστογιέφσκι

«Ο κινηματογράφος και το θέατρο δεν είναι τέχνες ανταγωνιστικές. Ούτε δύο
ξεχωριστοί κόσμοι. Είναι το ίδιο», λέει.

Ο Πατρίς Σερό το έχει αποδείξει και έμπρακτα. Σκηνοθέτης του θεάτρου – και της
όπερας – με διεθνή ακτινοβολία, από το 1975 αρχίζει να σκηνοθετεί και στο
σινεμά αλλά και να παίζει σε ταινίες. Χωρίς ποτέ να παραμερίσει το θέατρο. Και
όταν ένα κείμενο τον ερεθίσει, μπορεί να ανεβεί και ο ίδιος επί σκηνής και να
παίξει έναν ρόλο ή να διαβάσει ένα κείμενο. Όπως «Το υπόγειο» του
Ντοστογιέφσκι, που θα δούμε και στην Αθήνα.

Γεννημένος πριν από εξήντα ένα χρόνια από γονείς ζωγράφους, ο Πατρίς Σερό
ενδιαφέρθηκε και μυήθηκε στο θέατρο από μικρός. Αρχίζει να σκηνοθετεί
πιτσιρικάς, από τα είκοσι, στο Λύκειο «Λουδοβίκος ο Μεγάλος» στην αρχή. Στα
είκοσι δύο του, το 1966 – και έως το 1969 – του είχαν ήδη εμπιστευτεί τη
διεύθυνση του Θεάτρου της Σαρτρουβίλ, όπου ασχολήθηκε κυρίως με το στρατευμένο
θέατρο – ήταν η εποχή… – σκηνοθετώντας – μεταξύ άλλων – και το έργο ενός
Έλληνα: «H τιμή της ανταρσίας στη μαύρη αγορά», του Δημήτρη Δημητριάδη.

Από το 1969 μέχρι το 1972 θα βρεθεί στην Ιταλία. H δουλειά τού Τζόρτζιο
Στρέλερ, διευθυντή τού «Πίκολο Τεάτρο» με το οποίο συνεργάζεται, θα σημαδέψει
τον σκηνοθέτη Σερό. Γυρίζοντας στη Γαλλία, θα αναλάβει από το 1972 και μέχρι
το 1981 μαζί με τον Ροζέ Πλανσόν και τον Ρομπέρ Ζιλμπέρ τη συνδιεύθυνση του
«Εθνικού Λαϊκού Θεάτρου» στο Βιλερμπάν. Εκεί θα σκηνοθετήσει τη «Φιλονικία»
του Μαριβό. Είναι η πρώτη του πολύ μεγάλη επιτυχία. «Ο Μαριβό ανοίγει την
πόρτα και ο Σαντ μπαίνει», έχει γράψει.

Έχει ήδη κάνει «άνοιγμα» προς την όπερα, όταν ο Πιερ Μπουλέζ – που θα
διευθύνει την Τετραλογία τού Βάγκνερ – τον καλεί στο Φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ να
αναλάβει τη σκηνοθεσία. «Το δαχτυλίδι των Νιμπελούγκεν» θα είναι ένας σταθμός
Από το 1976 μέχρι το 1980, ο Σερό κάνει διαρκώς τροποποιήσεις στην παράσταση –
ένα θέαμα δυνατό και βίαιο, διάρκειας δεκαέξι ωρών. Όπως δήλωνε, στην όπερα
ζητάει «ένα είδος πυράκτωσης του θεάτρου».

Το 1979 ανεβάζει στην Όπερα του Παρισιού μια ιστορική παράσταση: «Λούλου», του
Άλμπαν Μπεργκ, με τον Μπουλέζ και πάλι και με την Τερέζα Στράτας – άλλη μία
ελληνική «συνάντησή» του – να αφήνει εποχή στον επώνυμο ρόλο.

Συνδιευθυντής από το 1982 μέχρι το 1990, με την Κατρίν Τασκά, τού Θεάτρου
«Ντεζ Αμαντιέ» στη Ναντέρ, συνδυάζει τη Σκηνή με μια σχολή θεάτρου και
κινηματογράφου. Εκεί θα ανεβάσει σχεδόν το σύνολο των έργων του νεαρού Μπερνάρ
Μαρί Κολτές, καθιερώνοντάς τον και εκτινάσσοντας διεθνώς τη φήμη του.

Από το 1990 ο Πατρίς Σερό θα «ανεξαρτητοποιηθεί», στρεφόμενος περισσότερο προς
το σινεμά. Πιο πρόσφατες παραστάσεις του, ένας «διπλός» Σαίξπηρ – σύνθεση από
τον «Ερρίκο ΣΤ’» και τον «Ριχάρδο Γ’» – και, στο «Οντεόν», η «Φαίδρα» τού
Ρακίνα, που τιμήθηκε με τρία Βραβεία Μολιέρ.

Το έργο τού Ντοστογιέφσκι «Σημειώσεις από ένα υπόγειο», που όταν το μελέτησε
«έπεσε από τα σύννεφα» όπως δηλώνει, το διάβασε δημόσια για πρώτη φορά το 2001
και έκτοτε επανέρχεται σ’ αυτό.

«Κρατάω το κείμενο στο χέρι, έτσι ώστε να μην εξαφανίζομαι στην άβυσσο
προσπαθώντας να ταυτιστώ με τον ρόλο που δεν θα μπορούσα ποτέ να τον φτάσω»,
λέει σε συνέντευξή του στη «Μοντ». «Πού και πού, παίζω τον ρόλο. Πού και πού
το διηγούμαι. Πρόκειται για αφήγηση. Αυτό που κάνω έχει περισσότερη σχέση με
το πώς διηγείσαι μια ιστορία. Κατά κάποιον τρόπο, είναι το ίδιο επάγγελμα.
Χρειάζεται ενέργεια για να διαβάζεις. Είναι κάτι σαν άθληση. Μου κάνει πολύ
μεγάλο καλό να διαβάζω “Το υπόγειο”. Γιατί είναι αφάνταστα απελευθερωτικό να
λες τόσες φρικαλεότητες για μια ώρα και ένα τέταρτο. Ξυπνάς τους δαίμονες και
μετά τους σκοτώνεις».

Από τη «Βασίλισσα Μαργκό» στη Χρυσή Άρκτο

Δημιουργός που θέλει να δοκιμάσει τα πάντα, ο Πατρίς Σερό θα κάνει την
πρώτη του κινηματογραφική απόπειρα το 1975, με τη μεταφορά στην οθόνη τού
έργου τού Τσέιζ, «H σάρκα της ορχιδέας». «Τον σηκώνει» και το σινεμά. Θα
ακολουθήσουν – μέχρι σήμερα – άλλες οκτώ ταινίες. Το 1994, με τη «Βασίλισσα
Μαργκό» κερδίζει το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών ενώ
η ταινία γίνεται μεγάλη επιτυχία και στα ταμεία. Το 1998 επιστρέφει με το
«Αυτοί που με αγαπούν θα πάρουν το τρένο» (τρία Βραβεία Σεζάρ) και το 2001 με
την τολμηρή «Οικειότητα», που του χαρίζει τη Χρυσή και την Αργυρή Άρκτο στο
Φεστιβάλ του Βερολίνου.

INFO

Στο «Ιλίσια / Ντενίση» (Παπαδιαμαντοπούλου 4, τηλ. 210-7210.045), αύριο και
την Παρασκευή. Στα γαλλικά, με ελληνικούς υπέρτιτλους. Εισιτήρια: 50, 40, 35,
25 ευρώ.