Yπερχείλισε… Iστορία ο Έβρος

Ένα σπάνιο δώρο επεφύλασσε στους επιστήμονες η υπερχείλιση του ποταμού
Έβρου: έφερε στο φως τα απολιθώματα ενός οικοσυστήματος μοναδικής ομορφιάς,
που κάλυπτε τη Βορειοανατολική Ελλάδα πριν από τουλάχιστον 30 εκατομμύρια
χρόνια.

Οι Έλληνες επιστήμονες που εξέτασαν τα ευρήματα, λένε στα «NEA» ότι είναι πολύ
πιθανόν να έχουν στα χέρια τους τα απολιθωμένα ίχνη από την παλαιότερη χλωρίδα
που ανακαλύφθηκε ποτέ στον ελλαδικό χώρο. Είναι φύλλα δρυός, κανέλας, λεύκης,
φτέρης αλλά και απολιθώματα από δόντια καρχαρία, μαλάκια και κοράλλια.

Ο καθηγητής Ευάγγελος Βελιτζέλος που είναι πρόεδρος του Τμήματος Γεωλογίας και
Γεωπεριβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, λέει στα «NEA» ότι «από τη δεκαετία
του 1960 γνωρίζαμε ότι στην περιοχή του Έβρου διασώζεται τμηματικά ένα
απολιθωμένο δάσος που περιλαμβάνει φοίνικες, πλατύφυλλα και κωνοφόρα δέντρα
και το οποίο έχει ηλικία περίπου 25 εκατομμύρια χρόνια. Τα ευρήματα όμως που
εντοπίσαμε μετά την πρόσφατη υπερχείλιση του Έβρου, μας αποκαλύπτουν ότι στη
συγκεκριμένη περιοχή υπήρχε μια σπάνια χλωρίδα που ήταν πολύ παλαιότερη. Οι
πρώτες ενδείξεις που έχουμε μιλούν για ένα οικοσύστημα με ηλικία μεγαλύτερη
ακόμη και από 30 εκατομμύρια χρόνια».

Στο χωριό Φυλακτό

H ανακάλυψη έγινε τυχαία φέτος τον χειμώνα. Κάτοικοι στο Φυλακτό Έβρου έσκαβαν
σε μια λοφοπλαγιά για να συγκεντρώσουν χώμα. Ήθελαν να το μεταφέρουν στον
ποταμό ώστε να ενισχύσουν τις όχθες του. Έτσι, βρέθηκαν μπροστά σε ιδιαίτερης
αξίας ευρήματα, που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αλλάξουν τον παλαιογεωλογικό
χάρτη της χώρας μας

Εκείνη την εποχή ο ελλαδικός χώρος ήταν «βυθισμένος» σε τροπικό υποτροπικό
κλίμα. Υπήρχε πολλή υγρασία και η μέση ετήσια θερμοκρασία κυμαινόταν στους 18
βαθμούς. Ο χειμώνας κρατούσε το πολύ τρεις μήνες και το θερμόμετρο σπάνια
έπεφτε κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου. Στην περιοχή της Βορειοανατολικής
Ελλάδας, ο χερσαίος χώρος διέφερε σημαντικά από τη μορφή που έχει σήμερα.

Δόντι καρχαρία

Βουνά δεν είχαν σχηματιστεί. Υπήρχαν υφάλμυρες λίμνες μέσα στις οποίες ζούσαν
μαλάκια και όστρακα. «Είναι σίγουρο ότι υπήρχε και μεγάλη αφθονία ψαριών, όμως
μέχρι στιγμής δεν έχουμε βρει κάποιο απολίθωμα που να υποδηλώνει την ταυτότητά
τους». Νοτιότερα υπήρχε θάλασσα, ήταν το Αιγαίο σε εφηβική ηλικία. Και το
δόντι ενός μικρού καρχαριοειδούς που βρέθηκε στην περιοχή του Φυλακτού Έβρου
φανερώνει ότι οι καρχαρίες είναι πραγματικά ένα από τα καλύτερα «μοντέλα» που
έφτιαξε ποτέ η φύση, αφού εξακολουθεί να επιβιώνει και σήμερα στις ελληνικές
θάλασσες σε βάθη ακόμη και 2.500 μέτρων! Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το δόντι
του καρχαρία βρέθηκε από τον πυθμένα της θάλασσας στη σημερινή ξηρά, μέσα από
διάφορες ανακατατάξεις των γεωλογικών στρωμάτων. Ανάμεσα στις λίμνες
εκτεινόταν η χλωρίδα που ήταν ιδιαίτερα πλούσια, καθώς περιελάμβανε πολύ ψηλά
δέντρα. Υπήρχαν κέδροι, που στην πορεία εξαφανίστηκαν, δρύες, λεύκες, οξιές,
σεκόγιες, πλατάνια, σφένδαμοι. «Όλα αυτά τα απολιθώματα είναι πολύ σημαντικά
για να κατανοήσουμε την γεωιστορική εξέλιξη των φυτών, στο μακρινό παρελθόν
μέχρι σήμερα. Είναι μία από τις λίγες φορές που η φύση μάς αφήνει να
γνωρίσουμε πτυχές από το αρχέγονο παρελθόν της…».