Διαστάσεις Eκατό τάρανδοι, μία ψήφος

«Κάποτε ζούσαμε στην ύπαιθρο, μαζί με τους ταράνδους. Τώρα ζούμε σε
μοντέρνα σπίτια, οδηγούμε αυτοκίνητα και snowmobiles, πετάμε με αεροπλάνα και
ελικόπτερα. Αλλά δεν νομίζω πως το μέλλον μας θα είναι λαμπρό».

Στη Λαπωνία: ένας Σάμι οδηγεί τους ταράνδους του

Ο Όλοφ Σβόνι γεννήθηκε το 1927 σε μια «κότα», μια τριγωνική σκηνή φτιαγμένη
από δέρμα ταράνδου. Κατοικεί στο Σοπέρο, ένα χωριό 100 χιλιόμετρα βορείως του
Πολικού Κύκλου, και είναι ένας από τους 70.000 Σάμι (Λάπωνες) που είναι
διεσπαρμένοι στη Σουηδία, τη Νορβηγία, τη Φινλανδία και τη Ρωσία. Προχθές
ψήφισε για την ανανέωση του Κοινοβουλίου τους, του Σαμετινγκέτ, που
συγκροτήθηκε το 1993 για τη διαχείριση των επιδοτήσεων του σουηδικού κράτους
προς τη μειονότητα. Ήταν κρίσιμες αυτές οι εκλογές: για πρώτη φορά διεκδικεί
εκπροσώπηση το Κόμμα των Κυνηγών και των Ψαράδων, που ζητεί να καταργηθούν τα
προνόμια όσων ζουν από την εκτροφή ταράνδων. Σ’ αυτόν τον τόπο δεν ισχύει το
σύστημα «ένας άνθρωπος, μία ψήφος». Εκατό τάρανδοι ισοδυναμούν με μία ψήφο.
Και όποιος δεν έχει ταράνδους είναι αποκλεισμένος από τη λήψη αποφάσεων. Είναι
σαν τη συνεδρίαση των μετόχων μιας εταιρείας, εξηγεί ο αντιπρόεδρος του
Κοινοβουλίου Μπρορ Σαϊιτόν. H ψήφος κάθε μετόχου ισοδυναμεί με τον αριθμό των
μετοχών που διαθέτει.

Λίγο βορειότερα, στη Φινλανδία, οι Σάμι έχουν έναν πολύ πιο ισχυρό αντίπαλο:
τις εταιρείες υλοτομίας. Αν στη Σουηδία και τη Νορβηγία οι τοπικές αρχές έχουν
αναγνωρίσει στους ιθαγενείς το δικαίωμα αποκλειστικής εκμετάλλευσης της γης
τους, η κυβέρνηση της Φινλανδίας έχει επιτρέψει τη βιομηχανική κοπή δένδρων
και στις εκτάσεις όπου ζουν έξι συνεταιρισμοί Λαπώνων. Όμως τα δένδρα είναι
απαραίτητα για τη διατροφή των ταράνδων. «Ύστερα από μια υλοτόμηση,
υπολογίζουμε ότι χρειάζονται τουλάχιστον 15 χρόνια ώσπου τα δάση να γίνουν και
πάλι κατάλληλα για τους ταράνδους», λέει στον απεσταλμένο της Ελ Παΐς ο
36χρονος Άντι Μοροτάζα, ο οποίος δύο φορές την εβδομάδα διανύει τα 50
χιλιόμετρα από την κοινότητά του μέχρι το χωριό Ιβάλο για να κάνει τα αναγκαία
ψώνια. «Επειδή τα έλατα της περιοχής αποτελούνται από μια πολύ συμπαγή ίνα,
και το κλίμα είναι πολύ ξηρό, τα υπολείμματα της κοπής παραμένουν στο έδαφος
σχηματίζοντας μια σκληρή κρούστα που εμποδίζει τους ταράνδους να γλείψουν τον
λειχήνα, βασικό στοιχείο της διατροφής τους τον χειμώνα».

Σύμφωνα με την κυβερνήτη της Λαπωνίας Χάνελε Πόκα, η προσπάθεια που γίνεται
στην επίμαχη περιοχή είναι να συνυπάρξουν αρμονικά τρεις οικονομικές
δραστηριότητες: η εκτροφή ταράνδων, η εκμετάλλευση των δασών και ο τουρισμός.
Ακόμη και στη Σκανδιναβία, κάτι τέτοιο μοιάζει με τετραγωνισμό του κύκλου. Ο
Όλοφ Σβόνι έχει πιθανότατα δίκιο: οι Σάμι δεν θα έχουν λαμπρό μέλλον. Ούτε τα
δάση της Λαπωνίας, τα τελευταία πρωτογενή δάση της Ευρώπης.

LINK:

http://diastaseis.blogspot.com