«Παγκόσμια λαμπρότητα» που… τσουρουφλίζει

Είναι δυνατόν ο περιορισμός της ατμοσφαιρικής μόλυνσης να συμβάλλει στην
υπερθέρμανση του πλανήτη; Πρόκειται για μια απροσδόκητη επίπτωση στην
προσπάθεια να σωθεί ο πλανήτης, επισημαίνουν οι ειδικοί και τονίζουν ότι όσο
πιο λαμπερή και καθαρή γίνεται η ατμόσφαιρα της Γης τόσο μεγαλύτερος είναι ο
κίνδυνος από την ηλιακή ακτινοβολία.

H «λαμπρότητα» του πλανήτη δεν επετεύχθη χωρίς αντάλλαγμα… Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η υπερθέρμανση του πλανήτη βρήκε άλλον ένα σύμμαχο στην καταστροφή του περιβάλλοντος και αυτός ονομάζεται «καθαρή ατμόσφαιρα» – κι έτσι οι πάγοι θα συνεχίσουν να λειώνουν

Είναι η πρώτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια που τόσο ηλιακό φως περιλούζει την
επιφάνεια του πλανήτη και οι επιστήμονες μόλις άρχισαν να κατανοούν το γιατί.
Τα στοιχεία των ερευνητών στο ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας στη
Ζυρίχη δείχνουν ότι μεταξύ 1960 και 1990 οι μέρες ήταν πιο σκοτεινές κατά
4%-6% σε σύγκριση με σήμερα. Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε τότε «παγκόσμια
σκοτεινιά» (global dimming), όμως ελάχιστοι πέραν των ειδικών το γνώριζαν και
ακόμη πιο λίγοι μπορούσαν να το αιτιολογήσουν.

Τέλος στην «παγκόσμια σκοτεινιά»

Κάτι άρχισε να αλλάζει όμως στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Ένα άλλο δίκτυο
ερευνητών της ηλιακής ακτινοβολίας παρατήρησε ότι η παγκόσμια σκοτεινιά άρχισε
να υποχωρεί. Το κεφάλαιο αυτό έκλεισε και τυπικά την περασμένη εβδομάδα, με τη
δημοσίευση στην επιστημονική επιθεώρηση «Science» δύο επιστημονικών μελετών
που επισημαίνουν ότι έχουμε ήδη εισέλθει στην περίοδο της «παγκόσμιας
λαμπρότητας».

Γιατί όμως συνέβη αυτό;

H επιστημονική κοινότητα δεν μπορεί να δώσει μια ξεκάθαρη και οριστική
απάντηση. Κάποιοι την αναζήτησαν στη δομή των νεφών, άλλοι είπαν ότι ο ήλιος
διανύει περίοδο έντονης δραστηριότητας, ενώ ορισμένοι επέμειναν πως το
φαινόμενο μπορεί και πρέπει να εξηγηθεί σε συνάρτηση με τα μέτρα που ελήφθησαν
κατά της ατμοσφαιρικής μόλυνσης. H τελευταία άποψη είναι κι εκείνη που
αναλύθηκε περισσότερο στις δύο νέες μελέτες.

Το θετικό είναι ότι τα μέτρα που ελήφθησαν για τον περιορισμό της
ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως ο περιορισμός των βιομηχανικών εκπομπών και η
εισαγωγή ειδικών φίλτρων σε αυτοκίνητα και εργοστάσια, απέδωσαν καρπούς
συμβάλλοντας στη μείωση της μόλυνσης. «Το ηλιακό φως στην επιφάνεια της Γης
μειώθηκε κατά την μεταξύ του 1960 και του 1990 και αυτό προφανώς είχε σχέση με
την αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, η οποία έκρυβε την υπερθέρμανση του
πλανήτη», εξηγεί ο Μάρτιν Γουάιλντ, επιστήμονας στο ελβετικό ινστιτούτο και
ένας από τους συντάκτες των τελευταίων ερευνών για την λαμπρότητα της
ατμόσφαιρας.

Το αρνητικό όμως είναι ότι δεν μειώθηκαν ανάλογα και οι εκπομπές από την καύση
των ορυκτών καυσίμων στις αναπτυσσόμενες χώρες, μια από τις αιτίες της
υπερθέρμανσης του πλανήτη. «Έτσι, τα επόμενα χρόνια, ίσως προκύψει μια
ανησυχητική ένδειξη για την υπερθέρμανση του πλανήτη εξαιτίας του φαινομένου
του θερμοκηπίου», προειδοποίησε ο Αμερικανός καθηγητής Τσαρλς Λονγκ, ο οποίος
συμμετείχε στη διερεύνηση του θέματος.

Φόβοι

Παράλληλα, σήμερα δεν υπάρχουν στην ατμόσφαιρα οι ρυπαντικές ουσίες οι οποίες
σύμφωνα με τους ειδικούς ανέκοπταν την ηλιακή ακτινοβολία προτού φτάσει στην
επιφάνεια της Γης. Οι επιστήμονες φοβούνται τώρα ότι τα δύο αυτά στοιχεία
μπορεί να συμβάλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη και ήδη επικεντρώνουν τις
έρευνές τους στις μακροπρόθεσμες συνέπειες αυτής της έκρηξης φωτεινότητας.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Δημητρίου