Eπιστρέφει… δριμύτερος

«Ο πρόεδρος επιστρέφει», ανήγγειλε ο μεταρρυθμιστικός Τύπος της χώρας. Ο
Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί ανακοίνωσε και επισήμως την πρόθεσή του να
διεκδικήσει την ιρανική προεδρία στις 17 Ιουνίου. Πόσες πιθανότητες έχει; Όπως
επισημαίνουν οι αναλυτές, «οι Ιρανοί δεν τον αγαπούν ιδιαίτερα, αλλά δεν
βλέπουν άλλη εναλλακτική λύση».

Ένας «μετριοπαθής συντηρητικός» που επιθυμεί από τη μια πλευρά μεγαλύτερη
οικονομική απελευθέρωση και βελτίωση των σχέσεων του Ιράν με τη Δύση, και από
την άλλη τη διατήρηση του ισλαμικού πολιτικού συστήματος που εισήγαγε ο
Αγιατολάχ Χομεϊνί το 1979. Ένας πολιτικός και κληρικός «που πιστεύει στη
μικρότερη δυνατή παρέμβαση της θρησκείας στις καθημερινές ζωές των ανθρώπων,
παράλληλα όμως αποδέχεται μια ελεγχόμενη Δημοκρατία, συμβατή με τις παραδόσεις
μας». Αυτός είναι ο 70χρονος Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί διά στόματος φίλων και
συνεργατών του.

Σε ανώτερα αξιώματα

Από τότε που βοήθησε τον Χομεϊνί να εκδιώξει τον Σάχη μέχρι σήμερα, ο
Ραφσανζανί σπάνια απομακρύνθηκε από το κέντρο της εξουσίας. Έχει θητεύσει στα
περισσότερα ανώτερα αξιώματα του Ιράν, από πρόεδρος της χώρας (την περίοδο
1989-1997) και πρόεδρος του Κοινοβουλίου, έως διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων
και (τα τελευταία οκτώ χρόνια) επικεφαλής του Συμβουλίου Σκοπιμότητας, ενός
πανίσχυρου διαιτητικού σώματος με νομοθετικές εξουσίες. Ανεπίσημες
δημοσκοπήσεις τον θέλουν να προηγείται σαφώς του μεγαλύτερου αντιπάλου του,
του 43χρονου πρώην αστυνομικού διευθυντή Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ. Όσοι δεν
βλέπουν με καλό μάτι την υποψηφιότητά του, όμως, υπενθυμίζουν πως οι
δημοσκοπήσεις ήταν ευνοϊκές γι’ αυτόν και το 2000…

Ο Ραφσανζανί είχε υποχρεωθεί τότε να παραιτηθεί από το βουλευτικό αξίωμα, λόγω
των απελπιστικά λίγων ψήφων που είχε συγκεντρώσει. Σήμερα, οι Ιρανοί θεωρούν
πως το οκταετές μεταρρυθμιστικό πείραμα, με επικεφαλής τον απερχόμενο πρόεδρο
Μοχαμάντ Χαταμί (ο οποίος δεν δικαιούται τρίτη θητεία), έχει αποτύχει και οι
ίδιοι έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στον Ραφσανζανί από τη μια και τους
σκληροπυρηνικούς μουλάδες από την άλλη.

Ένας μετριοπαθής «καρχαρίας»

Ακμπάρ Χασεμί Ραφσανζανί. Αυτοδημιούργητος εκατομμυριούχος που ποτέ δεν απομακρύνθηκε από το κέντρο της ιρανικής εξουσίας

ΟΥΤΕ ο δρόμος προς τις εκλογές ούτε ο μετεκλογικός δρόμος της χώρας θα
είναι ιδιαίτερα εύκολος για τον πρώην και επίδοξο νέο πρόεδρο του Ιράν, Ακμπάρ
Χασεμί Ραφσανζανί, τον αυτοδημιούργητο εκατομμυριούχο που παραμένει «μέσα σε
όλα», από τις εξαγωγές φιστικιών έως τη βαριά βιομηχανία. Οι πολιτικοί
αντίπαλοί του ακονίζουν ήδη τα μαχαίρια· θα προσπαθήσουν να τον «χτυπήσουν» με
καταγγελίες για διαφθορά και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά το
πολιτικό και επιχειρηματικό παρελθόν του. Όσο για τη μετεκλογική περίοδο, η
μεγαλύτερη πρόκληση θα είναι η εκτόνωση της κρίσης με τη διεθνή κοινότητα
εξαιτίας του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Ο Ραφσανζανί συνέστησε χθες στην
Ευρώπη «υπομονή» στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. Το παρατσούκλι του
είναι «Κουσέχ», που στα περσικά σημαίνει «καρχαρίας». Έχει αποδείξει ότι
μπορεί να είναι αδίστακτος αλλά και ευέλικτος, πρωταγωνιστής και στον πόλεμο
και στην ειρήνη. Απομένει να φανεί εάν θα δικαιώσει την πιο επίμονη φήμη που
τον συνοδεύει, αυτή του πραγματιστή.