20 ΕPΩTHΣEIΣ NIKOΛAOΣ EMM. ΠAΠAΔAKHΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ KAI ΜΕΛΕΤΩΝ «ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ K. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ»

Αν οι Έλληνες μελετήσουν το έργο και τις ιδέες του Βενιζέλου δεν θα
χρειασθούν άλλοι Βενιζέλοι, λέει ο Νίκος Παπαδάκης, γενικός διευθυντής του
Ιδρύματος «Ελευθέριος Βενιζέλος» (http:
//www.venizelos-foundation.gr), που εδρεύει στο σπίτι όπου έζησε ο μεγάλος
πολιτικός. Εκεί, γίνεται προσπάθεια συντονισμού, σε εθνικό επίπεδο, των
ιστορικών ερευνών για την περίοδο που καλύπτει τη ζωή, τη δράση και την εποχή
του Βενιζέλου. Ενός ανθρώπου που, στα Χανιά, «λατρεύτηκε σαν Θεός».

Τι σημαίνει σήμερα για την Ελλάδα το όνομα Ελευθέριος Βενιζέλος;

Για κάποιους, ένα αεροδρόμιο. Για τους περισσότερους, το ανεπανάληπτο μέγεθος
του ηγέτη που άλλαξε τη μοίρα της Ελλάδας.

Και για την Κρήτη;

Τη λατρευτική σχέση που εκφράζεται εύστοχα από μία μαντινάδα: «Ρέθεμνο με τ’
Αρκάδι σου, Κάστρο με την Κνωσό σου, Στεία με τον Κορνάρο σου και Χανιά με τον
Θεό σου». Ο Ειρηναίος άλλωστε έχει πει ότι «αν ο Βενιζέλος ζούσε σε
παλαιότερες εποχές, ίσως να είχε ιδρύσει θρησκεία…».

Τι δεν ξέρουμε για τον Ελευθέριο Βενιζέλο;

Ελάχιστα γνωστό είναι το λαμπρό έργο του της ειρηνικής κυβερνητικής
δημιουργίας, που επισκιάστηκε από το μέγιστο έργο της εθνικής αποκατάστασης.

Την «κρητική περίοδο» του Βενιζέλου την γνωρίζουμε επαρκώς;

Όχι, παρότι θήτευσε επί είκοσι δύο χρόνια στην κρητική πολιτική ζωή.

Ποια είναι η μεγαλύτερη συνεισφορά του στη χώρα;

Σχεδίασε αληθινή εθνική αναγέννηση. Παρέλαβε την Ελλάδα με σύνορα στη Λάρισα
και της έδωσε τα σημερινά (πλην Δωδεκανήσων). Καθιέρωσε κράτος δικαίου και
οικοδόμησε θεσμούς. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, παραμέρισε τη Μεγάλη Ιδέα
και απέτρεψε τους Έλληνες από την ψύχωση της ανταπόδοσης (revanche).

Υπάρχουν ακόμα… αντιβενιζελικοί;

Τα πάθη που οι αντίπαλοί του εξέθρεψαν, ευτυχώς έχουν μαραθεί.

Και… Βενιζέλοι μπορεί να υπάρξουν ξανά;

Αν οι Έλληνες μελετήσουν προσεκτικά τις παρακαταθήκες του Βενιζέλου, ίσως δεν
χρειασθεί να υπάρξουν ξανά νέοι Βενιζέλοι.

Γιατί χρειάζεται Ίδρυμα που να ασχολείται με το έργο του;

H συστηματική έρευνα και μελέτη της ζωής και της εποχής του Βενιζέλου, ώστε να
φωτισθούν η μορφή και το έργο του σε όλες τους τις διαστάσεις, προϋποθέτει τη
δημιουργία ενός θεσμού που θα ασχολείται αποκλειστικά με το έργο αυτό.

Τι καινούργιο φέρνει το Ίδρυμα;

Την επικαιρότητα του Βενιζέλου και τη σύνδεση της ιστορικής μνήμης του με την
εποχή μας και τις νεώτερες γενιές.

Πώς εξασφαλίζεται η επάρκεια οικονομικών πόρων;

Μέρος των λειτουργικών δαπανών καλύπτεται από τη Βουλή που είναι ιδρυτικό
μέλος, το υπουργείο Πολιτισμού, την Τράπεζα Χανίων και από χορηγούς.

Ποιο το ύψος του προϋπολογισμού;

Τα προσεχή χρόνια το Ίδρυμα, προκειμένου να αναπτύξει στοιχειωδώς το έργο του,
θα αναζητήσει πόρους 300.000 ευρώ ετησίως.

Το αρχείο του Ιδρύματος μεγαλώνει;

Εμπλουτίζεται συνεχώς με δωρεές και αγορές υλικού. Επίσης θα αναπαραχθούν, στο
πλαίσιο της «Κοινωνίας της Πληροφορίας», τα δύο αρχεία του Ελευθερίου
Βενιζέλου, του Μουσείου Μπενάκη και του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού
Αρχείου (ΕΛΙΑ).

Πότε θα δοθεί στη διάθεση των ερευνητών;

Το αρχείο βρίσκεται στη διάθεση της ερευνητικής κοινότητας, μολονότι στην
οικία Ελευθερίου Βενιζέλου δεν διαθέτει την απαιτούμενη τεχνολογική υποδομή.
Με τη μετεγκατάσταση σε λίγους μήνες στην παρακείμενη «οικία Βλουμμ», οι
αρχειακές συλλογές θα τεθούν πλήρως στη διάθεση των ερευνητών.

Ποια η φιλοσοφία του εκδοτικού σας προγράμματος;

Μέχρι τώρα έχουν πραγματοποιηθεί και προγραμματίζονται εκδόσεις επιστημονικού
και εκπαιδευτικού περιεχομένου για την περίοδο Βενιζέλου.

Και ποιοι οι στόχοι της βιβλιοθήκης;

Αριθμεί ήδη άνω των 3.000 τίτλων· υπάρχει συνεχώς ενημερούμενος ηλεκτρονικός
κατάλογος εντύπων· προγραμματίζεται η πλήρης αυτοματοποίηση της βιβλιοθήκης
και η σύνδεσή της με ομοειδείς βιβλιοθήκες της χώρας και του εξωτερικού.

Οι νέοι δείχνουν ενδιαφέρον για τη δραστηριότητά σας;

Με ποικίλους τρόπους. Με τον συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό επισκεψιμότητας της
ιστοσελίδας, με τη μεγάλη συμμετοχή στον Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό
Δοκιμίου με θέμα τον Ελευθέριο Βενιζέλο· καθώς και σε καθημερινή βάση με
επισκέψεις σχολείων.

Υπάρχουν δίαυλοι επικοινωνίας με την πανεπιστημιακή έρευνα;

Ναι, μέσω ερευνητικών προγραμμάτων, καθώς και με την ανάληψη έργων που
απευθύνονται στην ερευνητική και εκπαιδευτική κοινότητα. Παράλληλα, το Ίδρυμα
πραγματοποιεί συνέδρια σε συνεργασία με Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του
εξωτερικού.

Ποιοι είναι οι άμεσοι στόχοι σας;

Πρώτος στόχος, η αποκατάσταση της οικίας Βενιζέλου στη Χαλέπα Χανίων και η
μετατροπή της σε μουσείο. Κορυφαία επιδίωξη, η δημιουργία ενός δυναμικού,
ευρωπαϊκού, ερευνητικού και εκπαιδευτικού κέντρου έρευνας χωρίς ιδεολογικές
δεσμεύσεις και αγκυλώσεις.

«Βιογραφία Βενιζέλου»…

Βιογραφίες γράφτηκαν κυρίως από ξένους συγγραφείς, ενόσω ζούσε ο Ελευθέριος
Βενιζέλος. Γι’ αυτό η έκδοση των «ΝΕΩΝ» αποτελεί ιδιαίτερης σημασίας προσφορά
και έρχεται να καλύψει μεγάλο κενό.

Ειρηναίος Γαλανάκης…

Ο σημαντικότερος εν ζωή Ιεράρχης της Ορθοδοξίας. Οραματιστής και
πραγματοποιός, εμπνεύστηκε την ιδέα της δημιουργίας του Ιδρύματος.