TPITH AΠOΨH Γ-ράμματα για τη γούνα τους

Φίλοι Γάλλοι,

Με την απόφαση που ετοιμάζεστε να λάβετε στο δημοψήφισμα για το λεγόμενο
Ευρω-Σύνταγμα, τυχαίνει να εξαρτάται έμμεσα και η δική μου η ζωή, όπως και
μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων Ευρωπαίων ακόμη. Ως νομικός γνωρίζω ότι
«εθνική κύρωση» θα πει ότι μπορείτε να αποφασίσετε ό,τι θέλετε, χωρίς να μας
υπολογίσετε καθόλου. Ως Ευρωπαίος πολίτης, με δεσμούς ψυχής με τη χώρα σας,
ελπίζω ότι τελικά δεν θα το κάνετε.

Θα ήθελα, πρώτα απ’ όλα, να σας διαβεβαιώσω ότι δεν υποτιμώ ορισμένες εθνικές
σας ιδιομορφίες, που, μακριά από τους διεθνείς προβολείς, επηρεάζουν σημαντικά
τη διάθεση και, αύριο, την ψήφο σας. Ξέρω ότι δεν σας αρέσει να σας λένε τι
είναι σωστό και τι λάθος, κι όταν σας το λένε, ιδίως κάποιοι έναντι των οποίων
έχετε κάθε λόγο να είσαστε επιφυλακτικοί, ενστικτωδώς στρέφεστε προς αυτό που
σας παρουσίασαν ως λάθος. Ξέρω ότι, στη συγκεκριμένη συγκυρία, αποστρέφεστε
την πολιτική σας τάξη, βδελύσσεσθε τον πρωθυπουργό σας, περιφρονείτε την
κυβέρνησή σας και έχετε οριστικά αποκαθηλώσει τον πρόεδρό σας. Ξέρω ότι η όλη
συζήτηση περί «γαλλικής κρίσης», στην οικονομία, στις αξίες, στη
δημιουργικότητα, στη διεθνή θέση της χώρας σας, κάθε άλλο παρά σας αφήνει
αδιάφορους ­ αντίθετα σας καθιστά ευάλωτους σε κάθε «έξωθεν απειλή». Ξέρω ότι,
για όλους αυτούς και αρκετούς ακόμα διάχυτους λόγους, η πρόκληση να πείτε ένα
«μεγάλο όχι» – ένα «όχι» σε όλα, όχι σ’ αυτό που σας ρωτάνε -, φαντάζει πολύ
μεγάλη για να πάει χαμένη. Και μάλιστα, έτσι νομίζετε, χωρίς ιδιαίτερη
διακινδύνευση. Στο σημείο αυτό είναι που ο υπολογισμός σας κινδυνεύει να
καταστεί αυτοπαγίδευση.

Γιατί, αγαπητοί Γάλλοι, μιας και αυτό που σας ζητείται τελικά στις 29 Μαΐου
είναι να ψηφίσετε υπέρ ή κατά ενός κειμένου, υπέρ ή κατά της δρομολόγησης μιας
συγκεκριμένης πορείας της Ευρώπης, επιτρέψτε μου να σας πω ότι κι εσείς δεν
πρέπει να ξεχνάτε ορισμένα ευρύτερα δεδομένα. H συζήτηση περί «δεξιάς» ή
«αριστερής» πολιτικής, περί «φιλελεύθερων» ή «κοινωνικών» κατευθύνσεων, έχει
νόημα όταν μιλάμε για επιλογές κυβερνήσεων ή προσώπων, όχι όμως προκειμένου
περί κειμένων συνταγματικής υφής, που, από τη φύση τους, είναι απλώς πλαίσια,
που περιμένουν να γεμίσουν με πολιτικές της μίας ή της άλλης κατηγορίας. Και
πάντως, η συγκεκριμένη συνταγματική Συνθήκη έχει αρκετές αδυναμίες, όχι όμως
στο επίπεδο της υποδοχής και θεμελίωσης κοινωνικών μέτρων και κοινωνικών
πολιτικών.

H Ενωμένη Ευρώπη, ως έχει, είναι λογικό να βρίσκεται μακριά από τις επιθυμίες
και τα όνειρά σας – δεν είστε οι μόνοι. Είναι όμως άραγε κατάλληλος τρόπος να
το δείξετε αυτό σταματώντας το βήμα εκείνο ακριβώς που, έστω ατελές, έστω
μετέωρο, διακρίνεται από τη μεγαλύτερη ως τώρα πολιτική φιλοδοξία, ιστορικό
συμβολισμό και ρήξη με την πατροπαράδοτη, πλην εγγενώς «αντι-οραματική»,
λογική των «μικρών βημάτων»;

Ένα «όχι» της Γαλλίας στο Ευρω-Σύνταγμα δεν θα σημάνει καταστροφή, ούτε
αναγκαστικά το τέλος της Ευρώπης. Θα σημάνει, όμως, επιστροφή σε ένα
αναμφισβήτητα χειρότερο νομικό πλαίσιο (τη Συνθήκη της Νίκαιας), ενίσχυση των
ευρωσκεπτικιστικών ρευμάτων απανταχού της Γηραιάς Ηπείρου, εκκίνηση της όποιας
νέας θεσμικής συζήτησης από πολύ λιγότερο «ενωσιακές» και «υπερεθνικές»
βάσεις, απο-νομιμοποίηση των δημοκρατικών διαδικασιών τύπου Συνέλευσης και
δημοψηφισμάτων, ενίσχυση της αλαζονείας της βρυξελλιώτικης γραφειοκρατίας.

Αν αυτά, αγαπητοί Γάλλοι, σας φαίνονται ασήμαντα τιμήματα μπροστά στην εθνική
ιδιαιτερότητά σας, τότε τουλάχιστον να ξέρετε ότι αναλαμβάνετε το ρίσκο να
απογοητεύσετε όχι μόνο αυτούς που πιστεύουν στη χώρα σας, αλλά κι εκείνους που
επιμένουν να προσδίδουν στο συλλογικό τους όραμα τη διόλου φανταστική ονομασία
«Ευρώπη».

Ο συνταγματολόγος K. Μποτόπουλος είναι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του
ΠΑΣΟΚ.