Πρόσωπα Σούμο, αμβλώσεις και οικονομία

«Τα προβλήματα που μου αρέσουν είναι αυτά που μοιάζουν δύσκολα, αλλά είναι εύκολα»

Ο Στήβεν Λέβιτ, 37 χρόνων, είναι ένας από τους πιο πολυσυζητημένους
οικονομολόγους της εποχής μας. Μερικοί τον συγκρίνουν με τον Γιόζεφ Γκέμπελς.
Άλλοι λένε πως είναι ένας έξαλλος φιλελεύθερος. Για πολλούς συναδέλφους του,
είναι το πιο λαμπρό μυαλό της γενιάς του. Και οι εκδότες του πρώτου βιβλίου
του τον περιγράφουν ως «ατίθασο οικονομολόγο».

Άλλοι οικονομολόγοι ασχολούνται με τον πληθωρισμό και τα ισοζύγια. Μόνον ο
Λέβιτ όμως κάθησε να σκεφτεί γιατί οι παλαιστές του σούμο «πουλάνε» αγώνες για
να βελτιώσουν την κατάταξή τους στα τουρνουά· γιατί οι ντίλερ ναρκωτικών ζουν
με τις μητέρες τους· πώς οι μεσίτες ακινήτων εξαπατούν τους πελάτες τους και
ποιοι δάσκαλοι «επεξεργάζονται» τα αποτελέσματα των διαγωνισμάτων, ώστε να
ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές. Γιατί; «Διότι είναι διασκεδαστικό», δηλώνει
στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Τα προβλήματα που μου αρέσουν είναι αυτά που
μοιάζουν δύσκολα, αλλά είναι εύκολα».

Ο Λέβιτ έγινε διάσημος το 1999, ασχολούμενος με τα αίτια της μείωσης της
εγκληματικότητας που παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ κατά τη δεκαετία του 1990. Δεν ήταν
η οικονομία ή η πολιτική τής «μηδενικής ανεκτικότητας» που υιοθέτησαν οι Αρχές
η αιτία, είπε· ήταν επειδή στη δεκαετία του 1970 το Ανώτατο Δικαστήριο
νομιμοποίησε τις αμβλώσεις στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα οι πιθανοί εγκληματίες της
δεκαετίας του 1990 να μην γεννηθούν! Τον κατηγόρησαν ως οπαδό της ευγονικής,
αλλά ο Λέβιτ εξήγησε πως, «όταν ένας επιστήμονας παρουσιάζει στοιχεία ότι η
θερμοκρασία του πλανήτη αυξάνεται, δεν σημαίνει πως είναι και υπέρ τού
φαινομένου του θερμοκηπίου».

Το 2003, το έργο του Λέβιτ τιμήθηκε από την Αμερικανική Οικονομική Ένωση με το
βραβείο Τζων Μπέιτς Κλαρκ, που απονέμεται κάθε δύο χρόνια στον πιο φέρελπι
οικονομολόγο κάτω των 40 ετών. Αργότερα την ίδια χρονιά, το περιοδικό των
«Νιού Γιορκ Τάιμς» παρουσίασε τον Λέβιτ σ’ ένα κείμενο του Στήβεν Ντάμπνερ,
του δημοσιογράφου που συνυπογράφει το βιβλίο του οικονομολόγου, που
κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο «Freakonomiks: Ένας ατίθασος οικονομολόγος
εξερευνά την κρυμμένη πλευρά των πάντων». Σήμερα ο Λέβιτ είναι, επίσης,
διευθυντής της έγκυρης Επιθεώρησης Πολιτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου του
Σικάγο.

Παντρεμένος με τη Ζανέτ, με την οποία έχει τέσσερα παιδιά (έχασαν το πρώτο
τους, τον Άντριου, από μηνιγγίτιδα), ο Λέβιτ έχει επίσης ταλέντο στο να
αποκαλύπτει απάτες. Αφού ασχολήθηκε με τους μεσίτες, συνειδητοποίησε ότι
μεγιστοποιούν τις προμήθειές τους πουλώντας φτηνά και γρήγορα τα σπίτια,
επειδή πληρώνονται με μια μικρή προμήθεια επί ολόκληρης της τιμής, και όχι με
μια μεγάλη προμήθεια επί της επιπλέον αξίας που καταφέρνουν να δημιουργούν. Ο
Λέβιτ αντιπαρέβαλε τις πωλήσεις που κάνουν οι μεσίτες για λογαριασμό πελατών,
με τις πωλήσεις των δικών τους σπιτιών. Έτσι διεπίστωσε ότι αφιερώνουν
περισσότερο χρόνο για να πετύχουν μια υψηλότερη τιμή, όταν πρόκειται για τα
δικά τους χρήματα.