Aναζητώντας το «σκανδιναβικό μοντέλο»

Με την οικονομία να οδεύει προς την ύφεση και την κυβέρνηση να αδυνατεί να
παρέμβει αποφασιστικά, το ΠΑΣΟΚ νιώθει ότι μπορεί να την ξανακερδίσει· να την
καταστήσει και πάλι πεδίο προνομιακό, χώρο αναγέννησης και ανασυγκρότησης.

Ήδη, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Γ. Παπανδρέου προσδιόρισε την κατεύθυνση:
κατέστησε σαφές ότι έλκεται από το «μοντέλο» των σκανδιναβικών χωρών, από
αυτόν τον τόσο αποδοτικό συνδυασμό της ανοιχτής ανταγωνιστικής αγοράς και του
ισχυρού κοινωνικού κράτους.

Προς αυτήν την κατεύθυνση κινείται πλέον το στελεχιακό δυναμικό του κόμματος
και ιδιαιτέρως οι έχοντες τη σχετική ευθύνη.

Δεν είναι τυχαίο ότι η υπεύθυνη για την οικονομία από την πλευρά του Πολιτικού
Συμβουλίου, κ. Βάσω Παπανδρέου, προετοιμάζει επισκέψεις στις χώρες του
Σκανδιναβικού Βορρά, αναζητώντας εμπειρίες και ιδέες οι οποίες θα μπορούσαν να
προσαρμοσθούν στην ελληνική πραγματικότητα και να αποτελέσουν βάση για την
εφαρμογή ενός νέου οικονομικού σχεδίου.

H κ. Παπανδρέου πιστεύει ότι με τη συγκρότηση του τομέα και τη συνεργασία
συγκεκριμένων έμπειρων τεχνοκρατών, θα καταστεί δυνατή η διαμόρφωση συνεκτικού
και εφαρμόσιμου προγράμματος. Άλλωστε, τα πρόσωπα που συγκροτούν τον τομέα
εγγυώνται κάτι τέτοιο.

Ο κ. Βασ. Ράπανος – μέχρι πρότινος πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών
Εμπειρογνωμόνων και παλαιότερα πρόεδρος της Κτηματικής Τράπεζας, κατά την
περίοδο συγχώνευσής της με την Εθνική – έχει μακρά εμπειρία στη
μακροοικονομική πολιτική και είναι υπέρμαχος των διαρθρωτικών αλλαγών. Στο
παρελθόν, έχει διακριθεί στην επεξεργασία πολιτικών σε θέματα φορολογίας,
δημόσιας διοίκησης, δαπανών και μεταρρυθμίσεων.

Ο Χριστόφορος Σαρδελής, με θητεία σε σουηδικές τράπεζες, υπήρξε δημιουργός του
Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους· από εκείνους που εξασφάλισαν την
απρόσκοπτη χρηματοδότηση του κράτους κατά την προηγούμενη περίοδο.

Ο Γιάννης Στουρνάρας – με σημαντική συμβολή στην ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ και
σημαντική εμπειρία – θα αναζητήσει μέτρα και πολιτικές προσέλκυσης ξένων
επενδύσεων, ενώ ο Θόδωρος Πελαγίδης – πολυγραφότατος σε θέματα περιφερειακής
πολιτικής και ανάπτυξης, από τους φερέλπιδες καθηγητές – είναι νέο πρόσωπο, με
μοντέρνες ιδέες και αντιλήψεις για την αξιοποίηση της παγκοσμιοποίησης.

Τον τομέα συμπληρώνει ο πάντα εκρηκτικός Μίμης Ανδρουλάκης, ο οποίος έχει
αναδειχθεί σε προπαγανδιστή των ευκαιριών τής παγκοσμιοποίησης και της
επιχειρηματικότητας ενώ η Γραμματεία ανετέθη στην κ. Ντίνα Λάζαρη, η οποία επί
χρόνια υπηρέτησε στο οικονομικό γραφείο του Πρωθυπουργού.

H κ. Παπανδρέου θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να συγκροτήσει αξιόπιστη, αποδοτική
και σύγχρονη οικονομική πολιτική, ενώ – και προσωπικά – δείχνει να έχει
ξεπεράσει παλαιά δόγματα. Αναζητεί το Ιρλανδικό μυστικό μείωσης της ανεργίας
από το 23% στο 4%, γοητεύεται από την ιδέα ενός αγγλόφωνου Πανεπιστημίου στη
Θεσσαλονίκη – που θα προσέλκυε ως καθηγητές τα φωτεινά μυαλά της ελληνικής
διασποράς και ως σπουδαστές τους νέους της Βαλκανικής – και, ακόμη, προσπαθεί
να φαντασθεί μια χώρα ανοιχτή στον κόσμο και στις επιχειρήσεις.

Παράλληλα, ο υπεύθυνος συντονιστής στο επίπεδο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για
τα οικονομικά, κ. Γιώργος Φλωρίδης, προετοιμάζει επαφές με επιφανείς
παράγοντες της οικονομίας – επιχειρηματίες, τραπεζίτες, συνδικαλιστές και
παραγωγικούς φορεί -, προκειμένου να διαμορφώσει μια πιο σφαιρική εικόνα των
προβλημάτων και της πραγματικής θέσης της ελληνικής οικονομίας.

Όπως και να έχει, το ΠΑΣΟΚ φαίνεται ότι εισέρχεται σε φάση πραγματικής
αναζήτησης για την οικονομία, γνωρίζοντας ότι δεν πρέπει να επαναλάβει το
νεοδημοκρατικό λάθος. Απεδείχθη ότι η άκρατη υποσχεσιολογία είναι ζημιογόνος
και η έλλειψη σχεδίου καταστροφική.

Το μεγάλο ερώτημα, βεβαίως, είναι πώς το Σκανδιναβικό μοντέλο μπορεί να
προσαρμοσθεί στην ελληνική πραγματικότητα. Όπως παρατηρεί ο πρώην υπουργός
Οικονομίας, κ. Νικ Χριστοδουλάκης, στις σκανδιναβικές χώρες οι φόροι είναι
υψηλοί, οι αμυντικές δαπάνες ανύπαρκτες, ενώ η προτεσταντική ηθική καθιστά
απαγορευτική τη φοροδιαφυγή και την εξαπάτηση του κράτους από τις επιχειρήσεις
και τους πολίτες.

Είναι συμεπώς προφανές ότι στα Βαλκάνια χρειάζονται προσαρμογές ξεχωριστές και
στην Ελλάδα περισσότερες, αλλά η προσέγγιση του σουηδικού μοντέλου μπορεί να
είναι ένας φάρος, ένας οδηγός, ένας στόχος ξεχωριστός…