«Kολλημένο» στις… ράγες το τραμ

Τα «λάθη του τραμ» ξαναφέρνουν στην επιφάνεια οι συνεχιζόμενες
δυσλειτουργίες στο καινούργιο συγκοινωνιακό μέσο της Αθήνας, που εννέα μήνες
μετά την επανεμφάνισή του στην πρωτεύουσα δεν μπορεί να βρει ακόμα τον δρόμο
του.

Οι αμφισβητήσεις για τη χάραξη αλλά και τη σκοπιμότητα του έργου, που είχαν
διατυπωθεί και πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, πυροδοτούνται εκ νέου, κυρίως
από το γεγονός ότι σήμερα το τραμ της Αθήνας μεταφέρει καθημερινά περίπου
45.000 επιβάτες, αντί των 80.000 και άνω που προέβλεπε το επιχειρησιακό σχέδιό
του, αλλά και από το ότι τα δρομολόγιά του εξακολουθούν να είναι πολύ αργά.

Ήδη, από το δεύτερο εξάμηνο του 2001, όταν άρχισαν να έρχονται στο φως οι
σχετικές μελέτες και να αποκαλύπτεται ότι η χρονική πίεση των Ολυμπιακών
Αγώνων οδηγούσε σε αμφιλεγόμενες επιλογές, είχαν διατυπωθεί, από ειδικούς και
μη, σοβαρές αντιρρήσεις σχετικά με τη σημερινή χάραξη.

«Δεν είναι πανάκεια». Καθηγητές του Πολυτεχνείου (B. Αμπακούμπκιν) και
του Πανεπιστημίου Πατρών (Π. Ματσούκης), είχαν τονίσει δημοσίως ότι «δεν
μελετήθηκαν εναλλακτικές λύσεις», ότι «το έργο δεν είναι πανάκεια και δεν
προέχει έναντι οτιδήποτε άλλου», αλλά και πως «δεν θα έπρεπε να φτιαχτεί ένα
οποιοδήποτε τραμ, γρήγορα και βιαστικά, απλώς για να φτιαχτεί».

Οι «αιρετικοί» του τραμ υποστηρίζουν ότι η μέχρι τώρα αποτυχία του οφείλεται
στον κακό σχεδιασμό του. Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι η αφετηρία του τραμ θα
έπρεπε να είναι στη θέση «Φιξ» (ανταπόκριση με τη γραμμή 2 του Μετρό), αντί
της δυσλειτουργικής θέσης του Συντάγματος, όπου για να φτάσει το τραμ
χρειάζεται αρκετό χρόνο.

Μέσω Συγγρού. Επιμένουν δε, ότι αντί της διαδρομής του τραμ μέσω των
οδών Μάχης Αναλάτου (N. Κόσμος), Βενιζέλου (N. Σμύρνη), Αχιλλέως (Π. Φάληρο),
θα έπρεπε να προτιμηθεί η διαδρομή μέσω της Λεωφόρου Συγγρού, όπου η απουσία
διασταυρώσεων θα καθιστούσε ταχεία και ανεμπόδιστη την κυκλοφορία του.

H διαδρομή του τραμ, επί της Λεωφόρου Συγγρού, από Φιξ μέχρι το Δέλτα Φαλήρου,
προσθέτουν, θα αναπλήρωνε την έλλειψη Μετρό στον άξονα της Συγγρού και θα
εξυπηρετούσε και πάλι τα πυκνοκατοικημένα προάστια της Καλλιθέας, της N.
Σμύρνης, της Αμφιθέας και του Π. Φαλήρου.

Οι υποστηρικτές. Στον αντίποδα των απόψεων αυτών, η επιστημονική ομάδα
εμπειρογνωμόνων που ασχολήθηκε με το τραμ (αποτελούμενη από τους καθηγητές του
ΕΜΠ, Ι. Πολύζο, Μαρία Μαντουβάλου, Αθ. Αραβαντινό, Ι. Φραντζεσκάκη, Γ.
Σαρηγιάννη, Ι. Γκόγια και Αθ. Βλαστό) ξεκαθαρίζει ότι στο κυκλοφοριακά
κορεσμένο συγκρότημα της πρωτεύουσας το τραμ έχει σημαντικό ρόλο να παίξει,
αρκεί να συνδυαστεί κατάλληλα με το Μετρό και το λεωφορειακό δίκτυο.

Ωστόσο, επισημαίνει ότι το τραμ ως συγκοινωνιακό μέσο και η συγκεκριμένη
χάραξη της διαδρομής του ήταν κατ’ αρχήν πολιτική επιλογή – δεν ήταν δηλαδή
απλώς τεχνοκρατική ή εμπορική – και αποσκοπούσε στη σταδιακή εγκατάλειψη του
Ι.Χ. αυτοκινήτου ως μέσου συγκοινωνίας. Το έργο χαρακτηρίστηκε «Ολυμπιακό»,
γιατί, ενώ υπήρχαν παλαιότερες μελέτες, τελικά το επέβαλε η ΔΟΕ.

Η επιτροπή επιμένει ότι το τραμ πρέπει να περνάει μέσα από πυκνοκατοικημένες
περιοχές, αλλιώς δεν έχει κανένα νόημα η λειτουργία του. Αυτός είναι και ο
βασικός λόγος που επελέγη η διαδρομή μέσω του Νέου Κόσμου, της Νέας Σμύρνης
και του Παλαιού Φαλήρου και όχι η ευκολότερη μέσω της Λεωφόρου Συγγρού.

Το λάθος. Το σοβαρότερο, κατά τη γνώμη της επιτροπής, λάθος σημειώθηκε
με την επιλογή της οδού Αρδηττού (όπου το τραμ, σε δρόμο μεγάλης κυκλοφορίας,
δεν κινείται σε αποκλειστική γραμμή), αντί της Λεωφόρου Αμαλίας που
εγκαταλείφθηκε λόγω της Πύλης του Αδριανού.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι για να αποδώσει το τραμ πρέπει να επεκταθεί ώς το
κέντρο του Πειραιά, να συνδεθεί πιο στενά με το Μετρό και να διακλαδωθεί από
τη μια πλευρά προς Παγκράτι-Βύρωνα και από την άλλη προς το Θησείο, συνδέοντας
συγκοινωνιακά τους αρχαιολογικούς χώρους (πρόταση του αείμνηστου Αν. Τρίτση).

ΑΠΟ ΑΝΑΒΟΛΗ ΣΕ ΑΝΑΒΟΛΗ

Υπομονή δύο μήνες για το «πράσινο κύμα»

Κολλημένο στο «πράσινο κύμα», που από το περασμένο φθινόπωρο… αναζητείται
μεταξύ των υπουργείων Μεταφορών και ΠΕΧΩΔΕ, θα παραμείνει τουλάχιστον για
άλλους δύο μήνες το τραμ της Αθήνας!

Στις αρχές Ιουλίου, που οι κάτοικοι της πρωτεύουσας θα ετοιμάζονται ή θα έχουν
ήδη φύγει για τις διακοπές τους, οι αρμόδιοι εκτιμούν ότι θα μπορέσει τελικά
να λειτουργήσει χωρίς προβλήματα το «πράσινο κύμα», σε 12 κόμβους μεταξύ του
Νέου Κόσμου και του Συντάγματος, μειώνοντας τον χρόνο των δρομολογίων του τραμ
έως και 10 λεπτά!

Από… πέρυσι. Υπενθυμίζεται ότι εκπρόσωποι της Τραμ A.E. είχαν
αναγγείλει αρχικά ότι το «πράσινο κύμα» θα λειτουργούσε στα τέλη του
περασμένου χρόνου, στη συνέχεια μετέθεσαν τη λειτουργία του για τα τέλη
Μαρτίου, ενώ τώρα κάνουν λόγο για νέα δίμηνη παράταση!

H λειτουργία του περιβόητου «πράσινου κύματος» που θα διευκολύνει την κίνηση
του τραμ στις διασταυρώσεις του δικτύου του με τους οδικούς άξονες, όπως ήδη
έχουν αποκαλύψει «TA NEA», σκοντάφτει στο… GPS (δορυφορικό σύστημα
εντοπισμού θέσης)! Είναι το σύστημα που το ΥΠΕΧΩΔΕ και η εταιρεία Τραμ A.E.
επέλεξαν να χρησιμοποιήσουν στην περίπτωση του τραμ, ώστε τα φανάρια να
ρυθμίζονται αυτόματα μέσω δορυφόρου και να γίνονται «πράσινα» μόλις πλησιάζουν
οι συρμοί του τραμ!

Για πρώτη φορά. Ωστόσο, όπως εξηγούν ειδικοί στη σηματοδότηση,
πρόκειται για ένα εξαιρετικά πολυσύνθετο και υψηλής τεχνολογίας έργο που
υλοποιείται πρώτη φορά στη χώρα μας. Συγκεκριμένα, αναφέρουν ότι είναι το
πλέον πολύπλοκο σύστημα το οποίο θα μπορούσε να επιλεγεί για τη ρύθμιση των
φωτεινών σηματοδοτών, καθώς οι επιδόσεις του GPS μειώνονται μέσα σε πόλεις που
διαθέτουν ψηλά κτίρια, όπως η Αθήνα.

Το πρόβλημα με το «πράσινο κύμα», τονίζουν, θα μπορούσε να είχε λυθεί νωρίτερα
και με λιγότερο κόστος, εάν αντί του GPS είχε επιλεγεί ένα πιο απλό σύστημα
(π.χ. η τοποθέτηση απλών αισθητήρων στις γραμμές του τραμ).