ΓHΠEΔOΓPAΦIEΣ

Έβλεπα τις προάλλες ένα αφιέρωμα-αναδρομή της ET3 στον Νίκο Γκάλη. Θα μπορούσε
κάλλιστα να έχει τον τίτλο: «Και διηγώντας τα να κλαις». H διαφορά δεν είναι
τόσο στη λάμψη των προσώπων και του παιχνιδιού ούτε στα γεμάτα γήπεδα, αλλά
περισσότερο στην ανάμνηση της έντασης μέσα και έξω από τους αγωνιστικούς
χώρους, στο πάθος, την προσμονή και την κάθαρση. Δεν ήταν μόνο οι αξέχαστες
ημέρες του ’87, ούτε τα ντέρμπι της Θεσσαλονίκης, ούτε το τρομερό
αναποδογύρισμα από την κάθοδο του «ξανθού» στον Πειραιά, ούτε η αμείλικτη
ψυχολογική κόντρα, που τόσο λίγο φαινόταν στο παρκέ, μεταξύ των δύο – ίσως –
μεγαλύτερων Ελλήνων αθλητών όλων των εποχών, ούτε η άσβηστη αύρα της Εθνικής
και των σωματοφυλάκων της. Ήταν όλα αυτά μαζί και άλλα τόσα, ανακατεμένα σε
ένα χαρμάνι που είχε και γεύση και χρώμα, που σ’ έκαιγε και σου ‘μενε
αξέχαστο. Θυμάμαι – δεν πάει δα και τόσος καιρός – ότι οι φίλαθλοι, όλοι οι
φίλαθλοι, ακόμα και οι λεγόμενοι «ποδοσφαιρικοί», παρακολουθούσαμε το
πρωτάθλημα μπάσκετ και τις ευρωπαϊκές πορείες των ομάδων μας με την αίσθηση
της συμμετοχής σε μία ωραία συλλογική περιπέτεια. Αν κάποτε και κάπου το
ποδόσφαιρο υπήρξε το «όπιο των λαών», το μπάσκετ στην Ελλάδα, από τα μέσα της
δεκαετίας του ’80 έως τα μέσα του ’90, ήταν το ζωντανό μας όνειρο.

Τι διαφορά με σήμερα! Παρότι ως άθλημα δεν έπαψε να μας χαρίζει διακρίσεις – ο
Μακεδονικός έπαιξε ήδη στο τελικό του Ούλεμπ Καπ, ενώ σε δέκα ημέρες ο
Παναθηναϊκός πάει στο φάιναλ φορ της Μόσχας -, παρότι η Εθνική, έστω χωρίς τη
μαγεία της, κράτησε όλα αυτά τα χρόνια ένα καλό επίπεδο, παρότι τα αστέρια τού
χθες δεν έφυγαν, πλην Φάνη, από τη δημόσια σφαίρα και το συλλογικό φαντασιακό
– ο Γκάλης ως Γκάλης, ο Γιαννάκης ως προπονητής, ο Φασούλας στην πολιτική -,
το μπάσκετ όχι δεν συγκινεί πια, αλλά σχεδόν ούτε ενδιαφέρει. Τον
επαγγελματισμό διαδέχθηκε η ρομποτοποίηση, το θέαμα ο υπολογισμός, τον
τηλεοπτικό κορεσμό η τηλεοπτική σιωπή, το πολύ πάθος έγινε αρχικά αλόγιστο
χρήμα και συντόμως πήλινα πόδια, οι παίκτες υποτάχθηκαν στους προπονητές και
τους παράγοντες, οι αγώνες έγιναν όλοι ίδιοι όπως και οι διοργανώσεις, ενίοτε
σπιθίζουν αλλά ποτέ δεν πυροδοτούν μεγάλες συγκινήσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι η
μακράν καλύτερη ομάδα του πρωταθλήματος αναδομείται εκ βάθρων κάθε χρόνο, ώστε
τίποτα να μην μπορεί να ανταγωνιστεί την αίγλη του προπονητή-αστέρα και
δυνάστη της. Είναι θλιβερή, αλλά – πάλι – δεν είναι τυχαία η αγωνιστική
ανυπαρξία ενός Ολυμπιακού που θεωρητικά δεν του λείπει τίποτα – χρήμα,
υποδομή, κόσμος -, αλλά στην πραγματικότητα έχει από χρόνια εγκαταλείψει τη
χαρά του μπάσκετ στον βωμό του ποδοσφαιρικού γιγαντισμού. Πέφτοντας στην
παγίδα της ίδιας του της επιτυχίας, την τελευταία δεκαετία το μπάσκετ έγινε
ένας παραμορφωτικός καθρέφτης της γενικότερης κοινωνικής μας παρακμής:
νεοπλουτισμός, αποκοπή από το κοινό αίσθημα, μοιρολατρία. Και ένας Γκάλης απ’
το γυαλί να μας θυμίζει το χθες, αλλά να μην του μοιάζει.