Kίνδυνος επί… της οθόνης

H υπόσχεση, «θα χάσετε σε ένα μήνα έως και 15 κιλά». Το προϊόν, «μόνο φύση!
Πρόκειται για φυσικές κάψουλες χωρίς χρωστικές ουσίες, με κίτρο και ανανά». Οι
οδηγίες προς τους καταναλωτές: «Πρέπει να παίρνετε έξι κάψουλες την ημέρα
συνολικά, δηλαδή δύο πριν από κάθε γεύμα». Το αποτέλεσμα, ωστόσο, «αμφίβολο
και ίσως… επικίνδυνο για την υγεία», τονίζουν οι επιστήμονες.

Πρόκειται για προϊόντα όπως αντιρυτιδικές κρέμες, διαιτητικές κάψουλες…
ακόμα και ρούχα με λιποδιαλυτικές «δυνάμεις», που διαφημίζονται καθημερινά από
τις τηλεοπτικές οθόνες ως θαυματουργές λύσεις για τη βελτίωση της εμφάνισης.
Μάλιστα, προκειμένου να πείσουν τους τηλεθεατές, χρησιμοποιούν ακόμα και
φωτογραφικά τεκμήρια – γνωστά ως «πριν και μετά» – για την αποτελεσματικότητα
αυτών των προϊόντων.

Συχνά οι παρουσιαστές που διαφημίζουν τα προϊόντα δίνουν ιατρικές συμβουλές,
ενώ κλείνουν ακόμα και… ραντεβού! Τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα
κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα και ορισμένα χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Εθνικού
Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ). Κατά συνέπεια, όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες,
είναι άγνωστο ποια προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν στην υγεία των
καταναλωτών!

«Όπλο» η αγωγή. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα καταναλώτριας, η
οποία αγόρασε πριν από περίπου δύο χρόνια διαιτητικά χάπια, τα οποία
διαφημίζονται μέχρι και σήμερα από την τηλεόραση. «H κυρία αυτή απευθύνθηκε σε
εμάς διότι την πρώτη κιόλας ημέρα που πήρε τα χάπια είχε φοβερούς πόνους στο
στομάχι και καούρες», λέει στα «NEA» η δικηγόρος της ένωσης καταναλωτών
ΕΚΠΟΙΖΩ, κ. Παναγιώτα Καλαποθαράκου. «Όπως διαπιστώσαμε, το προϊόν δεν είχε
δηλωθεί στον ΕΟΦ ούτε είχε ελεγχθεί. Τελικώς, καταθέσαμε αγωγή εναντίον της
εταιρείας», συμπληρώνει. «TA NEA» επικοινώνησαν με εταιρεία που εμπορεύεται
διαφημιζόμενα διαιτητικά χάπια και ρώτησαν αν μπορεί να τα αγοράσει κάποιος
χωρίς συνταγή ιατρού. H απάντηση ήταν: «Εμείς θα σας κάνουμε ερωτήσεις
ιατρικής φύσεως και θα εξετάσουμε τι πρέπει να σας δώσουμε. Οι ερωτήσεις
αφορούν την ηλικία, το φύλο, αν είστε διαβητικός ή έγκυος». Πρόκειται
ουσιαστικά για τηλεφωνικές εξετάσεις, ενώ διαβεβαίωσαν πως τα συγκεκριμένα
χάπια είναι ελεγμένα.

Δεν έχουν ελεγχθεί. «Εκτός από δύο επισήμως εγκεκριμένα από τον ΕΟΦ
χάπια για αδυνάτισμα, καθώς και από τους αντίστοιχους ευρωπαϊκό και
αμερικανικό οργανισμούς, όλα τα άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην
αγορά δεν έχουν ελεγχθεί», τονίζει στα «NEA» ο ενδοκρινολόγος – διαβητολόγος,
κ. Κωνσταντίνος Τσίγκος.

H «παγίδα», για την υγεία εκείνων που στρέφονται σε αυτές τις λύσεις, είναι
ότι «δεν ξέρουμε τι περιέχουν. Οι κίνδυνοι είναι αρκετοί, κυρίως για ευάλωτους
οργανισμούς όπως και για όσους πάσχουν από καρδιαγγειακές παθήσεις,
κυκλοφορικές διαταραχές και άτομα κάποιας ηλικίας», υπογραμμίζει ο κ. Τσίγκος.
Όσο για τις υποσχέσεις που αφορούν γρήγορη απώλεια βάρους, επιμένει πως κάτι
τέτοιο δεν είναι εφικτό. «Αυτά είναι τρικ του μάρκετινγκ. Δεν μπορεί κάποιος
να χάσει 15 κιλά σε έναν μήνα. Και αν τα χάσει, το πιο πιθανό είναι ότι θα τα
ξαναπάρει».

Απώλεια υγρών. Καθώς το καλοκαίρι πλησιάζει και το άγχος για τα περιττά
κιλά «χτυπάει κόκκινο», οι διαφημίσεις που αφορούν κυρίως προϊόντα για απώλεια
βάρους βρίσκονται στα «φόρτε» τους. Ο κανόνας, λένε οι ειδικοί, είναι πως τα
προϊόντα που διαφημίζονται ως θαυματουργά, συνήθως είναι πολύ καλά για να
είναι… αληθινά! «Είναι αυτονόητο πως μία αλοιφή και ένα κομμάτι σελοφάν ή
ένα κολάν δεν αποτελούν τη λύση για να χάσει κάποιος βάρος. Ουσιαστικά, αυτό
που χάνουν εκείνοι που τα χρησιμοποιούν είναι υγρά. Γι’ αυτό, άλλωστε, το
δήθεν αποτέλεσμα γίνεται μέσα σε ελάχιστες ώρες αισθητό», λέει ο διευθυντής
του Εργαστηρίου Διατροφής και Κλινικής Διαιτολογίας στο Χαροκόπειο
Πανεπιστήμιο, κ. Λάμπρος Συντώσης.

Ωστόσο, η απώλεια υγρών κάθε άλλο παρά «αθώα» είναι για την υγεία. Και αυτό
γιατί: «Μπορεί να προκληθεί σοβαρή αφυδάτωση αν οι κρέμες αυτές
χρησιμοποιούνται για αρκετές ημέρες, κυρίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού»,
συμπληρώνει.

«Μαντζούνια» κατά παραγγελίαν και με επιστροφή…

Καφές που σε κάνει πιο λεπτό. Σκουλαρίκια που σου κόβουν την όρεξη.
Αυτοβελονισμός για τη διακοπή του καπνίσματος. Τζελ που ανανεώνει το πρόσωπο
μέσα σε μία ημέρα. Κάψουλες για ενεργή ερωτική ζωή… Τα «πρωτότυπα», πλην
όμως αμφιβόλου ποιότητος προϊόντα δεν διαφημίζονται μόνο μέσω τηλεοπτικών
σποτ, αλλά και μέσω Ίντερνετ.

Όπως συμβαίνει στις τηλεοπτικές παραγγελίες, έτσι και στην περίπτωση του
Διαδικτύου ο καταναλωτής δεν χρειάζεται συνταγή ιατρού για να αγοράσει ένα
τέτοιο προϊόν. Οι εταιρείες τονίζουν, πάντως, πως αν οι καταναλωτές δεν
διαπιστώσουν τα αποτελέσματα ή δεν μείνουν ικανοποιημένοι, μπορούν να ζητήσουν
επιστροφή των χρημάτων τους.

H τιμή αυτών των προϊόντων, άλλωστε, είναι κάθε άλλο παρά αμελητέα: μία
αντιρυτιδική κρέμα κοστίζει 70 ευρώ, ενώ μία λιποδιαλυτική γύρω στα 85 ευρώ αν
προστεθεί και το κόστος αποστολής.