Γκαλερί κόντρα στην κρίση

Γιατί η Μυρτιά Νικολακοπούλου της γκαλερί Q Box άνοιξε έναν χώρο underground ανάμεσα στις γκαλερί του Κολωνακίου με το «κλασικό» προφίλ; «Διότι και ο χώρος είναι ιδιόκτητος και όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο κέντρο». Τρία τετραγωνικά στου Ψυρή και το όνομα ενός αστεριού ήταν αρκετά για να φτιάξει τον δικό της εκθεσιακό χώρο, τον D624, η Αν-Λόρι Όμπερσον

Και ξάφνου γεννήθηκαν νέοι χώροι τέχνης. Από το Κολωνάκι και του Ψυρή μέχρι το
Μοσχάτο και τη Νέα Ιωνία. Υπόγεια, διαμερίσματα, προθάλαμοι εισόδων
πολυκατοικιών, παλιά εργοστάσια και συνεργεία, αλλά και ατελιέ καλλιτεχνών,
μετατρέπονται σε νέα καταφύγια τέχνης. Μια σταλιά ή λίγο μεγαλύτεροι, άλλοτε
με εμπορικό, άλλοτε με εκθεσιακό μόνο χαρακτήρα και με προσανατολισμό σχεδόν
αποκλειστικά προς ό,τι πιο πρωτοποριακό έχει να δείξει η σύγχρονη εικαστική
σκηνή, χτυπούν την πόρτα των φιλότεχνων της Αθήνας λίγο πριν να πέσει η αυλαία
της φετινής σεζόν. Και τολμούν να δοκιμάσουν την τύχη τους στη μεταολυμπιακή
εποχή της οικονομικής κρίσης – που έβαλε λουκέτο σε τουλάχιστον τέσσερις ακόμη
γκαλερί με διαδρομή στον χώρο – έχοντας στην πλειονότητά τους αρκετούς άσους
στο μανίκι: ιδιόκτητους χώρους, μικρές επενδύσεις χωρίς ρίσκο, νεανικό προφίλ
και πολλή προσωπική δουλειά. Όσο για το τιμόνι; Το κρατούν οι ίδιοι οι
καλλιτέχνες.

«Είναι δύσκολη εποχή, αλλά αν δεν τολμήσεις δεν ξέρεις τι θα βγει. Σκοπός μας
είναι να προσελκύσουμε νέο κοινό και να αλλάξουμε την νοοτροπία ότι
χρειάζονται πολλά χρήματα για να αποκτήσει κάποιος ένα έργο τέχνης», λέει στα
«NEA» η κριτικός τέχνης, Μυρτιά Νικολακοπούλου, συνιδιοκτήτρια της γκαλερί
Q-Box, όχι έναν ιδιαίτερα μεγάλο χώρο, που άνοιξε στα μέσα Μαρτίου στο υπόγειο
πολυκατοικίας στο Κολωνάκι με έργα νέων δημιουργών. «Δεν είμαστε
αλεξιπτωτιστές», λέει μαζί με τον εικαστικό και συνεργάτη της, Παναγιώτη
Μαυρίδη. «Δεν τρέφουμε αυταπάτες. Καταλαβαίνουμε τις δυσκολίες, αλλά θέλουμε
να ζωντανέψουμε τα πράγματα με προσιτές κυρίως τιμές».

Όταν χτυπήσετε δυνατά την πόρτα, όπως γράφει το σημείωμα, διότι το κουδούνι
δεν λειτουργεί, στον δεύτερο όροφο της πολυκατοικίας στην Νέα Ιωνία και σας
ανοίξει την πόρτα η ευγενέστατη 81χρονη κυρία Μαίρη, μην κάνετε μεταβολή. Εκεί
είναι ο χώρος τέχνης «Β.Ι.G». Στο παλιό τριάρι της οικογένειας Δαγριτζίκου,
που τώρα ο νεαρός σπουδαστής Ιστορίας της Τέχνης και καλλιτέχνης, Κώστας,
αποφάσισε να εκθέσει τη δουλειά του. Και η γιαγιά προσφέρεται να κρατά την
«γκαλερί» όταν λείπει ο εγγονός. «Πιστεύω στην αποκέντρωση της τέχνης. Κι εγώ
ως θεατής βαρέθηκα να πηγαίνω στο κέντρο. Και τελικά σκέφτηκα μετά το Monument
to Now και τον Δάκη Ιωάννου, εγώ», σχολιάζει με χιούμορ ο Κώστας. «Σκοπός μου
είναι να παρουσιάσουν νέοι καλλιτέχνες τη δουλειά τους σε ένα φιλικό
περιβάλλον όπως ένα σπίτι», προσθέτει και εξηγεί πως στην επόμενη έκθεση θα
αξιοποιηθεί όλο το διαμέρισμα και όχι μόνο το σαλόνι. Τα ενημερωτικά όμως θα
παραμείνουν σταθερά δίπλα στην είσοδο, πάνω στην σιδερώστρα!

«Σκοπός μου είναι να φιλοξενήσω καλές δουλειές νέων μυαλών που δεν έχουν την
οικονομική δυνατότητα να νοικιάσουν έναν χώρο ή βρίσκουν κλειστές πόρτες στις
γκαλερί, που δεν ρισκάρουν εύκολα με τους νέους», λέει η ζωγράφος Λήδα
Αλεξοπούλου, που έχει μετατρέψει σε εκθεσιακό χώρο ένα μέρος του εργαστηρίου
της, στου Ψυρή και φιλοξενεί έργα δικά της, αλλά και πέντε ακόμη νέων
δημιουργών. «Είναι ανοικτός χώρος σε κάθε εναλλακτική πρόταση. Δεν λειτουργεί
ως γκαλερί. Δεν ρισκάρω τίποτα, γι’ αυτό και δεν έχω καταστρώσει στρατηγική
επιβίωσης».

Στα δύσκολα τα σπουδαία…

«Δεν είχα να χάσω τίποτα», λέει ο Κώστας Δαγριτζίκος που ποζάρει μαζί με τη γιαγιά του στην γκαλερί διαμέρισμα «Β.Ι.G.». H γιαγιά του δίνει φυλλάδια από μια… σιδερώστρα

«Τα σημαντικά πράγματα γίνονται σε δύσκολους καιρούς», υποστηρίζουν η ζωγράφος
Τίνα Καμπάνη και η Τζένη Τσουπρή (πρώην συνεργάτις αθηναϊκών γκαλερί) που
αποφάσισαν να μετατρέψουν τον 200 τ.μ. όροφο του παλιού εργοστασίου
χρωματουργίας στην οδό Πειραιώς – ιδιοκτησία της οικογένειας Καμπάνη – σε
αίθουσα τέχνης μέσα στον Μάρτιο. «Δεν προτείνουμε κάτι πρωτοποριακό.
Επενδύουμε στη γενιά των 40ρηδων, ποντάρουμε σε όλη την γκάμα της σύγχρονης
παραγωγής και ευελπιστούμε να καλύψουμε την απουσία γκαλερί στον Πειραιά».
Ατού τους; Ο ψηλοτάβανος χώρος πάνω στον πολιτιστικό άξονα της Πειραιώς
(Τεχνόπολι, Μουσείο Μπενάκη, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών). «Οι Ολυμπιακοί
Αγώνες δούλεψαν για την τέχνη, ο κόσμος εξοικειώθηκε, κι εμείς είπαμε να
βοηθήσουμε να συνεχιστεί η πολιτιστική έκρηξη», εξηγούν το κίνητρο που ώθησε
στο να προσθέσουν μία ακόμη γκαλερί στον χάρτη με τις ήδη 70 της Αθήνας. Και
επιπλέον «η ανάγκη να προωθήσουμε με άλλο τρόπο την τέχνη στην Ελλάδα, από τη
στιγμή που το κράτος δεν φροντίζει τον πολιτισμό».

Ένα αστέρι και τρία τετραγωνικά

Μία βιτρίνα τριών τετραγωνικών στη στοά μιας πολυκατοικίας είναι αρκετά για να
στεγάσουν την ιδέα της Ελβετίδας γκαλερίστα Αν-Λόρι Όμπερσον, ιδιοκτήτριας του
D624 στου Ψυρή που έχει πάρει το όνομά του από ένα αστέρι. «Δεν είναι
εμπορικός, αλλά πειραματικός χώρος στην καρδιά της πόλης που έχει ως βασικό
στόχο να παρουσιάσει κάθε μορφής τέχνης. Το μόνο περιοριστικό είναι ο χώρος».
Μόνο εκθεσιακό χαρακτήρα έχει και το Octopus, παλιό συνεργείο μοτοποδηλάτων
στη Λιοσίων, όπου 30 Έλληνες και Βρετανοί καλλιτέχνες χώρεσαν τη δουλειά τους
στα ράφια του. Γιατί αποφάσισαν οι Βρετανοί δημιουργοί Νίκολας Βόγκαν και
Τζόζεφ Στόουκς να διαθέσουν το ατελιέ τους για να φιλοξενήσουν μια έκθεση; «Το
ζητούσαν τα ράφια», απαντούν. «Και η ανταπόκριση ήταν μεγάλη. Μέχρι και την
τελευταία στιγμή έρχονταν καλλιτέχνες που αναζητούσαν άδειο ράφι». Τα έργα
μπορεί να μην πωλούνται, αλλά «το πείραμα πέτυχε, καθώς ο κόσμος μαθαίνει τους
καλλιτέχνες». Όσο για το μέλλον; «Δεν έχουμε ακόμη αποφασίσει. Βλέπουμε…».

Και τέσσερα «λουκέτα»

Μπορεί να μετράμε έξι νέους χώρους τέχνης, αλλά τέσσερις άλλοι έβαλαν
λουκέτο. Γιατί κατέβασαν τα ρολά το «Άρτιο», οι «Εποχές», η «Unlimited» και η
«Lab»; «Για πολλούς και διαφορετικούς λόγους», εκτιμά η Ιλεάνα Τούντα,
αντιπρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης. «Ορισμένοι ιδιοκτήτες
κουράζονται, άλλοι κλείνουν για προσωπικούς λόγους και άλλες γκαλερί
ολοκληρώνουν τον κύκλο τους. Βεβαίως παίζει ρόλο και η οικονομική κρίση, καθώς
γίνεται αιτία να φύγει από την αγορά το μεσαίο κοινό. Μένουν λοιπόν το πολύ
δέκα συλλέκτες για να στηρίξουν την πειραματική και πρωτοποριακή τέχνη. Αν
εξακολουθήσει η κρίση δεν ξέρουμε τι θα συμβεί».

INFO

Q Box, Αλ. Σούτσου 8, Κολωνάκι, τηλ. 210. 3628791

Π.37, Πειραιώς 37, Μοσχάτο, τηλ. 210.4818386

Gallery +Lab, Σαχτούρη 1-3, Ψυρή, τηλ. 6934.034929

D624, Καλαμίδα 4, Ψυρή, τηλ. 6946.292763

Β.Ι.G., Τραπεζούντος 44, Νέα Ιωνία, τηλ. 210.2754410

The Octopus, Λιοσίων 63, τηλ. 6939.526644υ.