Eίπα – ξείπα για το FΙR

Διαστάσεις Ιμίων Νο2 πήρε το προχθεσινό επεισόδιο με τις τουρκικές
ακταιωρούς στις ελληνικές βραχονησίδες, καθώς η Αθήνα υποχρεώθηκε – για να
αποφύγει περαιτέρω ελληνοτουρκική όξυνση – να συμφωνήσει σε ταυτόχρονη
αποχώρηση των περιπολικών των δύο χωρών από την περιοχή, όπως ακριβώς και το
1996.

Σόου στην τουρκική TV. Τα τουρκικά τηλεοπτικά δίκτυα μετέδωσαν βίντεο που τράβηξαν δημοσιογράφοι από τα Ίμια υποστηρίζοντας μάλιστα – κάποια από αυτά – ότι τα πλοία του Λιμενικού στην περιοχή παραβίασαν τα τουρκικά χωρικά ύδατα.

H συμφωνία επετεύχθη ύστερα από πολύωρες διαβουλεύσεις των υπουργών Εξωτερικών
κ.κ. Π. Μολυβιάτη και A. Γκιουλ αργά προχθές το βράδυ στην Άγκυρα, με
αποτέλεσμα στις 11.08 χθες το πρωί οι δύο ακταιωροί να φύγουν ταυτόχρονα από
τα Ίμια.

Εκτονώθηκε έτσι ένα επεισόδιο το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση, όπως
παραδέχθηκε ο κ. Π. Μολυβιάτης, ο οποίος απέφυγε να εξηγήσει πώς και με ποιες
προϋποθέσεις έγινε η αποκλιμάκωση της έντασης η οποία οδήγησε ουσιαστικά σε
«ναυάγιο» την επίσκεψη του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών στην Τουρκία. Άγνωστο
παραμένει επίσης κατά πόσον υπήρξε ενθάρρυνση από τρίτες χώρες για την
εκτόνωση της κατάστασης.

Ωστόσο, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες επετεύχθη η συμφωνία Μολυβιάτη –
Γκιουλ για τα Ίμια σε συνδυασμό με χθεσινή «περίεργη» ανακοίνωση του
υπουργείου Άμυνας για «χαλαρότερο» τρόπο αντιμετώπισης των τουρκικών
αεροσκαφών που μπαίνουν στο FIR Αθηνών δημιούργησαν υπόνοιες για νέα ελληνική
υποχώρηση στα ελληνοτουρκικά. Υπόνοιες που προκάλεσαν σάλο αντιδράσεων
αναγκάζοντας την κυβέρνηση να προβεί σε διευκρινίσεις και νέες διορθωτικές
ανακοινώσεις, σύμφωνα με τις οποίες τίποτε δεν έχει αλλάξει στις διαδικασίες
αναγνώρισης – αναχαίτισης.

H κυβέρνηση σε δύσκολη θέση

Τα όσα ακολούθησαν τις προκλήσεις των Τούρκων στο Αιγαίο έχουν φέρει σε
δύσκολη θέση την κυβέρνηση, αλλά και προσωπικά τον κ. Μολυβιάτη. Ο υπουργός
Εξωτερικών δέχθηκε τα πυρά του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργου Παπανδρέου, ο
οποίος τόνισε ότι περίμενε «πιο εμφανή» την αντίδραση του κ. Μολυβιάτη μετά τα
όσα συνέβησαν στα Ίμια και συνολικά στο Αιγαίο. Όπως δήλωσε ο κ. Γ. Παπανδρέου
κατά τη γνώμη του «μια πιο εμφανής αντίδραση θα ήταν ουσιαστικότερη και πιο
σημαντική επί της ουσίας σ’ αυτή την περίπτωση».

Και ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Ευάγγ. Αντώναρος παραδέχθηκε ότι
με τις κινήσεις της στα Ίμια η Άγκυρα αμφισβήτησε ελληνικά κυριαρχικά
δικαιώματα. Στον αντίποδα κινήθηκε το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, που
ανακοίνωσε ότι στα Ίμια υπήρξε παραβίαση των «τουρκικών χωρικών υδάτων».

Το υπουργείο Εξωτερικών πάντως τηρεί σιγήν ιχθύος για το περιεχόμενο της
(άτυπης) συμφωνίας για τα Ίμια, ενώ αποφεύγει να δώσει περαιτέρω στοιχεία και
για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που συμφωνήθηκαν προχθές μεταξύ Γκιουλ –
Μολυβιάτη. Σημαντικότερο εξ αυτών είναι η «κόκκινη γραμμή» (απ’ ευθείας
τηλεφωνική επικοινωνία) που συμφωνήθηκε να καθιερωθεί μεταξύ των Πολεμικών
Αεροποριών των δύο χωρών για αποφυγή κλιμάκωσης επικίνδυνων καταστάσεων.

H αναγνώριση στο FIR Αθήνας

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας στην προσπάθειά του χθες να εξηγήσει τον
τρόπο λειτουργίας της «κόκκινης γραμμής» αναφέρθηκε – χωρίς προφανή λόγο – στο
θέμα αναγνώρισης και αναχαίτισης των τουρκικών αεροσκαφών στο Αιγαίο. Δήλωσε
ότι η Αεροπορία θα αναγνωρίζει τα τουρκικά αεροσκάφη που μπαίνουν χωρίς σχέδια
πτήσης στο FIR Αθήνας και θα τα αναχαιτίζει εφόσον παραβιάζουν τον εθνικό
εναέριο χώρο.

Σημειώνεται ότι το FIR Αθηνών είναι πολύ ευρύτερος χώρος από τον εθνικό
εναέριο χώρο (ο οποίος οριοθετείται στα 10 ναυτικά μίλια από τις ελληνικές
ακτές). Μέχρι σήμερα η πρακτική της Πολεμικής Αεροπορίας ήταν να αναγνωρίζει
και στη συνέχεια να αναχαιτίζει όλα τα πολεμικά αεροπλάνα που περνούσαν χωρίς
σχέδιο πτήσης τη γραμμή του FIR.

Ξεσήκωσε αντιδράσεις

H αλλαγή τακτικής όπως προκύπτει από τη διατύπωση του εκπροσώπου του
υπουργείου Άμυνας – διατύπωση που επαναλήφθηκε ακριβώς και από τον αναπληρωτή
κυβερνητικό εκπρόσωπο κ. Αντώναρο – προκάλεσε σάλο στα MME και αντίδραση της
αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το υπουργείο Άμυνας, ο εκπρόσωπος του οποίου δεν
ήταν σε θέση να εξηγήσει «γιατί έγινε αυτήν τη στιγμή η συγκεκριμένη
διατύπωση», αναγκάστηκε να εκδώσει διορθωτικές ανακοινώσεις διευκρινίζοντας
ότι οι διαδικασίες αναγνώρισης-αναχαίτισης που εφαρμόζονται ισχύουν εδώ και 25
χρόνια «και ουδεμία αλλαγή έχουμε επιφέρει».

«Επισημαίνουμε την ανάγκη να υπάρξουν πλήρεις διευκρινίσεις, καθώς δεν πρέπει
να παραμένει οποιοδήποτε αναπάντητο ερώτημα για ένα τέτοιο θέμα», δήλωσε ο
εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ κ. N. Αθανασάκης, ο οποίος τόνισε ότι πάγια τακτική όλων
των κυβερνήσεων από το ’76 είναι να αναγνωρίζουν και στη συνέχεια να
αναχαιτίζουν όλα, χωρίς εξαίρεση, τα αεροσκάφη που δεν υποβάλλουν σχέδιο
πτήσης.

Σε ισχύ το «casus belli»

ΠΗΡΕ ΠΙΣΩ ο πρόεδρος της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης κ. Μπ. Αρίντς τα όσα
είχε πει πριν από λίγες ημέρες σχετικά με την απόφαση που είχε λάβει το 1995 η
τουρκική Βουλή για το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων. «Δεν
εννοούσα ότι σε περίπτωση που η Ελλάδα επιμείνει στα δώδεκα μίλια και προβεί
σε ενέργεια που θα συνιστά παραβίαση των δικαιωμάτων της Τουρκίας δεν πρέπει
να αντιταχθούμε», είπε χθες ο κ. Αρίντς. Και αναφερόμενος στο ενδεχόμενο
επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από 6 μίλια σε 12, τόνισε ότι «στην
περίπτωση αυτή η τουρκική Εθνοσυνέλευση, που είναι αντιπρόσωπος του τουρκικού
λαού, θα λάβει άμεσα όλα τα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων και των άρθρων 87 και
92 του Συντάγματος». Τα άρθρα αυτά αναφέρονται στην κήρυξη πολέμου και στην
παροχή άδειας για χρησιμοποίηση ένοπλης δύναμης.

Στο θέμα αναφέρθηκε και ο υπαρχηγός του τουρκικού ΓΕΕΘΑ στρατηγός I.
Μπασμπούγ, ο οποίος δήλωσε ότι η απόφαση που έλαβε το 1995 η τουρκική
Εθνοσυνέλευση περί χαρακτηρισμού ως «αιτίας πολέμου» της ενδεχόμενης επέκτασης
των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο πέραν των έξι μιλίων «είναι έκφραση
της κρατικής πολιτικής η οποία βρίσκεται ακόμη σε ισχύ». Και εξήγησε ότι
«βασικός σκοπός της πολιτικής αυτής είναι να εμποδιστεί και όχι να προκληθεί η
σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών».

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ

Βλέπουν «συμβιβασμό» με την «κόκκινη γραμμή»

ENAN «ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟ» εν τη γενέσει του διέβλεπαν στρατιωτικοί αναλυτές
πίσω από τις χθεσινές ανακοινώσεις του υπουργείου Άμυνας για τις αναγνωρίσεις
– αναχαιτίσεις στο Αιγαίο.

Μέχρι τώρα αναχαιτίζονται όλα τα αεροσκάφη που μπαίνουν στο FIR Αθήνας χωρίς
να υποβάλλουν σχέδια πτήσης στις αρμόδιες αρχές. Με το νέο μοντέλο που
ενδεχομένως ισχύσει, οι Τούρκοι δεν θα υποβάλλουν σχέδια πτήσης αλλά – μέσω
της «κόκκινης γραμμής» που ήδη συμφωνήθηκε να εγκατασταθεί – θα ειδοποιούν την
Πολεμική Αεροπορία για τα αεροσκάφη που θα στείλουν στο Αιγαίο. Σε αντάλλαγμα
η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία δεν θα αναχαιτίζει, αλλά απλά θα αναγνωρίζει τα
τουρκικά αεροσκάφη. Για να είναι, δε, εντάξει με τους διεθνείς κανονισμούς
επισήμων θα αξιώνει την υποβολή σχεδίων πτήσης.

Με το νέο «μοντέλο» ο Τούρκος επιτελάρχης στο Εσκί Σεχίρ θα ειδοποιεί κάθε
πρωί τον Έλληνα ομόλογό του στη Λάρισα ότι πρόκειται π.χ. να στείλει στο
Αιγαίο «X» αριθμό αεροσκαφών, από το «Ψ» σημείο. Παρ’ όλο που η Αθήνα θα
εξακολουθεί να ζητά υποβολή σχεδίων πτήσεων, για μια δοκιμαστική περίοδο – που
ισχύει η «κόκκινη γραμμή» – θα στέλνει αεροσκάφη μόνο για να αναγνωρίσουν (να
δουν δηλαδή αν είναι τουρκικά, αν έχουν όπλα, τι αριθμό φέρουν στην ουρά τους
κ.λπ.) τα τουρκικά αεροσκάφη που θα κινούνται στον διεθνή εναέριο χώρο. Αν
υπάρχει παραβίαση του εθνικού εναέριου χώρου τότε θα ακολουθείται το επόμενο
βήμα – η αναχαίτιση.

«Μόνο αν ισχύει ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να ερμηνευτεί η αρχική ανακοίνωση
του υπουργείου Άμυνας για τις αναγνωρίσεις-αναχαιτίσεις», ανέφερε έμπειρος
πιλότος που φοβάται, όπως λέει, ότι πάμε σε αλλαγή της εφαρμοζόμενης τακτικής
στην αεράμυνα στο Αιγαίο.