Mεταλλαγμένα με τον… νόμο

Το πράσινο φως για την ελεύθερη κυκλοφορία μεταλλαγμένων προϊόντων και στην
Ελλάδα ανάβει η υιοθέτηση της σχετικής κοινοτικής οδηγίας, την οποία υπέγραψε
χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιώργος Σουφλιάς.

Με την υιοθέτηση της οδηγίας ανοίγει – με τη θεσμοθέτηση αυστηρών ελέγχων, που
όμως δεν γίνονται στη χώρα μας – ο δρόμος για την εισαγωγή και με… τον νόμο
μεταλλαγμένων προϊόντων στα ελληνικά σούπερ μάρκετ και μεταλλαγμένων σπόρων
στα ελληνικά χωράφια.

Όπως είναι γνωστό, η σχετική κοινοτική οδηγία είχε περάσει από την Ευρωπαϊκή
Επιτροπή στις 17 Οκτωβρίου του 2002, ύστερα από ένα πολύχρονο μορατόριουμ που
απαγόρευε εντελώς την εισαγωγή μεταλλαγμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με την οδηγία, θεσπίστηκε η ελευθερία κυκλοφορίας των ευρωπαϊκών μεταλλαγμένων
αρκεί να φέρουν σχετική σήμανση – κάτι που δεν ισχύει, ακόμα και σήμερα, για
τα αντίστοιχα αμερικανικά προϊόντα, τα οποία κυκλοφορούν εντελώς ανεξέλεγκτα.
Όπως προβλέπεται, μεταλλαγμένα θεωρούνται τα προϊόντα που περιέχουν ίχνη
μεταλλαγμένων ουσιών άνω του 0,9%.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις

Ωστόσο, όπως αναφέρουν περιβαλλοντικές οργανώσεις, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή
κανένας μηχανισμός ελέγχου των μεταλλαγμένων ούτε στις καλλιέργειες ούτε και
στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ενώ ενδέχεται να εισάγονται και στην Ελλάδα
προϊόντα ζωικής προέλευσης (γαλακτοκομικά, κρέας) από ευρωπαϊκές φάρμες στις
οποίες χρησιμοποιούνται μεταλλαγμένα προϊόντα ως ζωοτροφή!

H οργάνωση Γκρίνπις αναφέρει ότι η μέχρι τώρα έρευνα δείχνει ότι οι ελληνικές
εταιρείες τροφίμων δεν χρησιμοποιούν μεταλλαγμένες ουσίες. «Θεωρητικά, βέβαια,
υπάρχει περίπτωση να το κάνουν, αλλά είναι ελάχιστη. Όμως αυτό που είναι
βέβαιο είναι ότι δεν έχουμε κανένα μηχανισμό αξιόπιστου ελέγχου για τα
γενετικά τροποποιημένα προϊόντα», επισημαίνει η κ. Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη από
την Γκρίνπις για την εκστρατεία ενάντια στα μεταλλαγμένα.

Δύο τρόποι εισαγωγής

Σύμφωνα με την οδηγία, επιτρέπεται στις εταιρείες που παράγουν γενετικά
τροποποιημένους οργανισμούς (μεταλλαγμένα) να μπουν και στην ελληνική αγορά με
δύο τρόπους: είτε για πειραματικές καλλιέργειες περιορισμένης έκτασης σε
αγρούς είτε, για όσους έχουν ήδη δοκιμαστεί, για εμπορία. Οι ενδιαφερόμενες
εταιρείες θα μπορούν να υποβάλλουν τις αιτήσεις – φακέλους τους σε έναν
αρμόδιο φορέα ο οποίος και θα τις αξιολογεί.

Ως αρμόδιος φορέας για την Ελλάδα, σύμφωνα με την χθεσινή ανακοίνωση, είναι το
ΥΠΕΧΩΔΕ, το οποίο θα αξιολογεί τους υποβαλλόμενους φακέλους με την βοήθεια
γνωμοδοτικής εθνικής επιτροπής.

Στην επιτροπή θα συμμετέχουν εκπρόσωποι συναρμόδιων υπουργείων και ειδικοί
επιστήμονες (καθηγητές Πανεπιστημίου και ερευνητές).

Απαραίτητη η έκθεση επικινδυνότητας

«H ΟΔΗΓΙΑ που υιοθετούμε προβλέπει έναν αρκετά πολύπλοκο μηχανισμό
αδειοδότησης των εταιρειών που επιθυμούν να επεκτείνουν την αγορά των
μεταλλαγμένων προϊόντων. Ζητάει τη δημιουργία ενός φορέα που εγκρίνει τις
αιτήσεις των εταιρειών και γενικά, ως κράτος, σου επιτρέπει να πεις ναι η όχι»
εξηγεί η κ. Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη από την Γκρίνπις για την εκστρατεία
ενάντια στα μεταλλαγμένα. «Οι εταιρείες που υποβάλλουν αιτήσεις για την
εισαγωγή γενετικά τροποποιημένων θα πρέπει να τις συνοδεύουν και με έκθεση
επικινδυνότητας. Ο φορέας θα πρέπει στη συνέχεια να ανακοινώνει την απόφασή
του στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού όλες οι χώρες κάνουν
αξιολόγηση. Αν κάποιος θέλει επιπλέον στοιχεία, μπορεί τα ζητήσει».

Δικαίωμα ενστάσεων στην εισαγωγή ενός μεταλλαγμένου προϊόντος θα πρέπει να
έχουν και οι πολίτες, αφού, σύμφωνα με την κοινοτική οδηγία, το κράτος
υποχρεωτικά θα δίνει πρόσβαση στο κοινό ώστε να ενημερώνεται για το προϊόν.
Ακόμη, η Ελλάδα θα πρέπει να θεσπίσει ειδικές διατάξεις για τη δημιουργία
ελεγκτικών μηχανισμών και αξιολόγησης επικινδυνότητας τόσο για τις
καλλιέργειες όσο και για τα τρόφιμα, ενώ αν υπάρξει στην πράξη απελευθέρωση
της εισαγωγής μεταλλαγμένων, θα πρέπει να δημιουργηθεί σύστημα «μόνιτορινγκ»,
δηλαδή συστηματική παρακολούθηση των επιπτώσεων.