Tα κομπιούτερ μπορεί να παραπλανήσουν τους πιλότους

«Μην εμπιστεύεστε 100% τα κομπιούτερ σας κατά την πτήση» προειδοποιούν τους
πιλότους ερευνητές αεροπορικών ατυχημάτων στη Βρετανία. Αιτία, τα προβλήματα
που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια μιας πτήσης της Virgin Atlantic και θα
μπορούσαν να αποβούν μοιραία.

Ένα ανέκδοτο που κυκλοφορεί μεταξύ των πιλότων της πολιτικής αεροπορίας της
Βρετανίας για τα σύγχρονα αεροσκάφη λέει πως «δύο πράγματα χρειάζονται στο
πιλοτήριο: ένας σκύλος κι ένας άνθρωπος. Ο σκύλος για να… δαγκώσει τον
άνθρωπο αν αγγίξει κάποιο κουμπί».

Μόνο που πλέον το ανέκδοτο αυτό δεν ακούγεται συχνά. Στις 8 Φεβρουαρίου, ένα
αεροσκάφος τύπου Airbus Α340-600, το οποίο εκτελούσε την πτήση Χονγκ Κονγκ –
Χίθροου (Λονδίνο), με 293 επιβάτες, πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στο
Άμστερνταμ της Ολλανδίας επειδή τα κομπιούτερ πρόδωσαν τους πιλότους.
Συγκεκριμένα, ο υπολογιστής που ελέγχει τη μεταφορά καυσίμων στις μηχανές
ετέθη εκτός λειτουργίας. Εξαιτίας αυτού απενεργοποιήθηκε και το σύστημα που
κινητοποιεί τους πιλότους σε περίπτωση που οι κινητήρες δεν διαθέτουν αρκετή
καύσιμη ύλη. Το πλήρωμα αιφνιδιάστηκε. Ίσως και να ήταν αναμενόμενο: τα A340
είναι από τα πλέον αυτοματοποιημένα αεροσκάφη του κόσμου και τα κομπιούτερ
ελέγχουν κάθε στάδιο της πτήσης εκτός από την απογείωση. Στην προκειμένη
περίπτωση, το πρώτο που φοβήθηκαν o κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης ήταν το
ενδεχόμενο να υπήρξε διαρροή καυσίμων και στη συνέχεια να ετίθεντο εκτός
λειτουργίας και οι τέσσερις κινητήρες. Ο ένας είχε ήδη σταματήσει να
λειτουργεί και ο άλλος άρχισε να παρουσιάζει προβλήματα ενώ πετούσαν στα
38.000 πόδια.

Σήμα κινδύνου

Αν και χάθηκαν αρκετά κρίσιμα λεπτά, αντελήφθησαν τελικά ότι επρόκειτο για
βλάβη του κομπιούτερ, το οποίο δεν έδινε εντολή ώστε να διοχετευθούν καύσιμα
από τις δεξαμενές στους κινητήρες. Επέλεξαν τότε την αντίστοιχη χειροκίνητη
λειτουργία και εξέπεμψαν σήμα κινδύνου. Με ανακοίνωσή της προς τους πιλότους,
η Airbus τους ζήτησε να ελέγχουν τις δεξαμενές καυσίμων κάθε 30 λεπτά και να
μη στηρίζονται στις ενημερώσεις από τους υπολογιστές. H Υπηρεσία Πολιτικής
Αεροπορίας (CAA) προειδοποίησε ότι η αυξημένη εξάρτηση από τα κομπιούτερ
προκαλεί εφησυχασμό στους κυβερνήτες, ενώ παράλληλα τούς στερούν την πολύτιμη
εμπειρία της χρήσης χειροκίνητων μέσων.

Οι νέοι κυβερνήτες στηρίζονται στους υπολογιστές

ΣΥΜΦΩΝΑ με τους ειδικούς, οι πιλότοι με τη μικρότερη εμπειρία είναι
εκείνοι που εξαρτώνται περισσότερο από τα κατά τα άλλα υπερσύγχρονα
μηχανήματα. «Οι νεώτεροι πιλότοι γνωρίζουν μόνο τα σύγχρονα
υπερ-αυτοματοποιημένα αεροσκάφη, είναι λιγότερο ανήσυχοι από τους μεγαλύτερους
και, τολμώ να πω, σοφότερους συναδέλφους τους» δήλωσε ο κυβερνήτης Γκράχαμ
Γκρέι, επικεφαλής της CAA στον τομέα των στάνταρ κατά τις πτήσεις. Μαζί του
συμφωνεί και ο Μάλκολμ Σκοτ, πιλότος των Βρετανικών Αερογραμμών, ο οποίος
κατήγγειλε ότι η αεροπορική εταιρεία στην οποία εργάζεται αποθάρρυνε στο
παρελθόν τους πιλότους να κυβερνούν τα αεροσκάφη χειροκίνητα, γιατί
επικρατούσε η άποψη ότι τα κομπιούτερ έχουν λιγότερες πιθανότητες να κάνουν
λάθη. «Αυτό είναι πιθανό να οδηγήσει σε αφοπλισμό των πτητικών δεξιοτήτων και
περισσότερα λάθη» προειδοποίησε.

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου