Πρόσωπα Ο ακροδεξιός έγινε «κεντρώος»

Ο Γεργκ Χάιντερ, ο χαρισματικός λαϊκιστής της αυστριακής ακροδεξιάς,
υπέγραψε την πολιτική αυτοκτονία ενός κινήματος που ο ίδιος οδήγησε στην
κυβέρνηση – και το διέσπασε την περασμένη Δευτέρα.

Γεργκ Χάιντερ. Ακροδεξιός, κεντρώος, σημασία έχει η εξουσία

Ή μήπως του προσφέρει μια δεύτερη ευκαιρία; Οι αναλυτές είναι διχασμένοι, ενώ
ο κυβερνητικός συνασπισμός των συντηρητικών του καγκελαρίου Βόλφγκανγκ Σιούσελ
και των ακροδεξιών λαϊκιστών του Κόμματος της Ελευθερίας (FPO), που κυβερνά
από το 2000 την Αυστρία, συνεχίζεται, τουλάχιστον προσωρινά. Οι σχολιαστές
δίνουν πάντως λιγότερες πιθανότητες επιβίωσης στο FPO, η ηγεσία του οποίου
κατέρρευσε τη Δευτέρα, από ό,τι στη νέα Συμμαχία για το Μέλλον της Αυστρίας
(ΒΖΟ), την ηγεσία της οποίας ανέλαβε ο 55χρονος Χάιντερ.

Ταλαντούχος ρήτορας και πολύ φωτογενής, ο Χάιντερ το 1986 είχε πάρει
πραξικοπηματικά την ηγεσία του FPO στρέφοντάς το προς την ακροδεξιά. Είχε
προκαλέσει τότε πολλές επικρίσεις στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο για τις
ξενοφοβικές δηλώσεις του και άλλες με τις οποίες εγκωμίαζε πολιτικές του
Τρίτου Ράιχ. Υπό την καθοδήγησή του, η ακροδεξιά πέτυχε το ιστορικό ποσοστό
του 27% στις εκλογές του 1999 και μπήκε στην αυστριακή κυβέρνηση, με
αποτέλεσμα διπλωματικές κυρώσεις από την E.E. Αλλά ο Χάιντερ άφησε τη θέση του
καγκελαρίου στον Σιούσελ, ο οποίος κατάφερε σταδιακά να περιθωριοποιήσει το
FPO. Ο Χάιντερ επανεξελέγη πριν από έναν χρόνο κυβερνήτης στο φέουδό του της
Καρινθίας (Νότια Αυστρία), αλλά το FPO κατέρρευσε στις εκλογές, παίρνοντας
στις δημοτικές του Μαρτίου στην Κάτω Αυστρία ένα ισχνό 3%.

Εδώ και λίγο καιρό ο Χάιντερ έχει υιοθετήσει μάλλον κεντρώες θέσεις. Πήρε
αποστάσεις από τους ακραίους της δεξιάς, μολονότι υποστήριζαν τη δική του
ιδεολογία. Αναλυτές επισημαίνουν έναν «παραλογισμό» στη συμπεριφορά του,
προβλέπουν ωστόσο πως το ΒΖΟ που ίδρυσε θα διατηρήσει μεσοπρόθεσμα έως 8% των
ψήφων σε εθνικό επίπεδο. Ενώ το εναπομείναν FPO, υπό την ηγεσία του 35χρονου
ακροδεξιού οδοντοτεχνίτη Χάιντς-Χρίστιαν Στράχε, δεν προβλέπεται να περάσει το
όριο του 4%, που απαιτείται για να εκπροσωπηθεί στο κοινοβούλιο. Διασπώντας το
FPO, δήλωσε ο απογοητευμένος Στράχε, πρώην ένθερμος οπαδός του Χάιντερ, το
πρώην ίνδαλμά του συμπεριφέρθηκε σαν παιδί «που χτίζει ένα κάστρο στην άμμο
και, πριν προλάβει να παίξει με αυτό άλλο παιδί, πηδάει πάνω του και το
καταστρέφει».

Για τους αναλυτές, ο Χάιντερ προσπαθεί απλώς να κρατηθεί μέχρι τέλους στην
εξουσία, αποδεχόμενος χωρίς προϋποθέσεις στο νέο κόμμα όλους τους υπουργούς
του FPO. Αλλά ο καγκελάριος Σιούσελ είναι πιθανό να μπει στον πειρασμό να
συγκαλέσει πρόωρες εκλογές για το φθινόπωρο του 2005, καθώς η Αυστρία
αναλαμβάνει την προεδρία της E.E. το πρώτο εξάμηνο του 2006. Όσο για την
αυστριακή ακροδεξιά, άλλοτε «φάρο» των πιο αντιδραστικών δυνάμεων της Ευρώπης,
έχασε κάθε λάμψη της στην εξουσία.