Ένας γίγαντας από γυαλί

Σύγχρονη αρχιτεκτονική και ιταλική κομψότητα σμίγουν ανταγωνιστικά στο νέο
εκθεσιακό συγκρότημα του Μιλάνου, έναν πολυχώρο, που από σήμερα λέει
«καλημέρα» στον κόσμο και επιδιώκει να γίνει το Νο 1 εκθεσιακό κέντρο διεθνώς.

Οι αριθμοί. Κατασκευασμένη από 100.000 κομμάτια γυαλί, η γυάλινη επιφάνεια έκτασης 47.000 τετραγωνικών μέτρων ζυγίζει 9.000 τόνους

Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2005: H επίσημη πρώτη της νέας «Fiera» του Μιλάνου. Στον
ιταλικό Βορρά, το νέο αρχιτεκτονικό θαύμα προβάλλει έτοιμο να κατακτήσει
επαγγελματίες και μη, εκθέτες αλλά κι επισκέπτες που απλώς θέλουν να
απολαύσουν κάτι μοναδικά ωραίο. Μόνο που αυτό είναι ταυτόχρονα και αχανές.
Πράγματι, στην ταυτότητά του, οι αριθμοί ζαλίζουν: καταλαμβάνοντας έκταση δύο
εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων, είναι ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομής σε
σύγκριση με όλα όσα βρίσκονται υπό κατασκευήν στην Ευρώπη. Για την οικοδόμησή
του χρησιμοποιήθηκε επτά φορές περισσότερο ατσάλι απ’ όσο στον Πύργο του
Άιφελ, ενώ από τότε που άρχισαν οι εργασίες κατασκευής, τον Οκτώβριο του 2002,
η… καντίνα του έργου σερβίρισε 2,5 εκατομμύρια γεύματα σε 1.700 εργάτες,
συμπεριλαμβανομένων και των επαγγελματιών μηχανικών και αρχιτεκτόνων που
απασχολήθηκαν. Για τους τόνους ζυμαρικών που καταναλώθηκαν… ούτε λόγος.

Κάτι τόσο μεγάλο, όμως, μπορεί να είναι πραγματικά ωραίο; Αν και εμπίπτει στη
σφαίρα της υποκειμενικότητας, ναι, κάτι τόσο μεγάλο μπορεί συνάμα να διατηρεί
και την ομορφιά του υποστηρίζουν αυτοί που το είδαν. Πάνω από τον κεντρικό
άξονα του έργου απλώνεται μια μακριά γυάλινη κορδέλα, που άλλοτε σκύβει κι
άλλοτε φαίνεται να ανεβαίνει ψηλότερα, σαν να παρασύρεται από φύσημα αέρα….
Κατασκευασμένη από 100.000 κομμάτια γυαλί, η γυάλινη επιφάνεια έκτασης 47.000
τετραγωνικών μέτρων ζυγίζει 9.000 τόνους. Αυτό είναι και το στολίδι του
Μασιμιλιάνο Φούκσας για το νέο εκθεσιακό κέντρο του Μιλάνου. «Αυτό που
προσπάθησα να κάνω – εξηγεί – ήταν να προκαλέσω ένα συναίσθημα στην προσπάθειά
μου να δημιουργήσω μια εμπειρία. H αρχιτεκτονική θα πρέπει να αιφνιδιάζει».

Λιτές φόρμες

Γι’ αυτό μπορεί να είναι σίγουρος. Ο αρχιτέκτονας πήρε απλές, λιτές φόρμες και
γραμμές κι έπαιξε μαζί τους σε μεγάλη κλίμακα, δημιουργώντας παράλληλα τις
προϋποθέσεις για ένα παιχνίδι με βασικό πρωταγωνιστή το φως και τις
αντανακλάσεις του. «Είναι σαν μουσική – περιγράφει -, μερικές φορές την
επαναλαμβάνεις, κι άλλες διαπιστώνεις τη διαφορετικότητά της, ενώ υπάρχει και
το χορωδιακό κομμάτι που συντίθεται από απλά όργανα». Εκτεινόμενο από Ανατολή
προς Δύση, αυτός ο γυάλινος γίγαντας διαθέτει οκτώ πτέρυγες αλλά και επαρκείς
χώρους αναψυχής και επιδείξεων, ανοιχτούς για το κοινό. Στο κέντρο, τοποθέτησε
τη σφραγίδα του, έναν κώνο που θυμίζει ηφαίστειο.

Κάτι περισσότερο από εκθεσιακό κέντρο: Αρχιτεκτονική. Αυτό ζητούσε η εταιρεία
Fondazione Fiera Milano και τελικά αυτό πήρε: ένα οικοδόμημα το οποίο δεν θα
θυσίαζε τη μορφή στον βωμό της λειτουργικότητας. Ο Λουίτζι Ροθ, πρόεδρος και
εκτελεστικός διευθυντής της εταιρείας, ήταν αποφασισμένος από την αρχή:
«Πληρώνοντας κάτι παραπάνω, μπορείς να δημιουργήσεις κάτι πολύ ωραίο και να
διαψεύσεις εκείνους που δεν επενδύουν στην ομορφιά».

Πρώην διυλιστήριο πετρελαίου

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΔΕΚΑ χρόνια ένα τέτοιο οικοδόμημα δεν θα ήταν δυνατόν να
κατασκευαστεί. Όπως εξηγεί ο Κλαούντι Αρτούσι, διευθυντής της Sviluppo Sistema
Fiera που ανέλαβε την κατασκευή του, δεν διαθέτει πλευρική υποστήριξη και μόνο
σήμερα υπάρχουν τα κατάλληλα εργαλεία υπολογισμών και προσομοίωσης που
απαιτήθηκαν γι’ αυτό το έργο συνολικού κόστους περίπου 750 εκατ. ευρώ. Ανάλογο
ποσό διοχετεύεται από την ιταλική κυβέρνηση για την επέκταση των μεταφορικών
μέσων (μετρό, τρένο, λεωφορείο) ώστε να φτάνουν στην περιοχή, στο πρώην
διυλιστήριο πετρελαίου Agip – ένα σημείο στρατηγικό, αφού βρίσκεται στην
καρδιά της σιδηροδρομικής γραμμής που συνδέει τη Λισαβώνα με το Κίεβο.

Εξίσου ευοίωνες είναι και οι προβλέψεις για τις οικονομικές αποδόσεις στην
περιφέρεια του νέου εκθεσιακού συγκροτήματος του Μιλάνου. Σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις, αν εξαντλήσει όλο του το δυναμικό, μέχρι το 2012 θα ενισχύσει την
περιοχή με 1,9 δισ. ευρώ στη μορφή της άμεσης οικονομικής δραστηριότητας, ενώ
υπολογίζεται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 43.000 θέσεις εργασίας.