H επιτομή της... γουντιαλενικής φιλοσοφίας και η πεμπτουσία των καθημερινών
μας σχέσεων μέσα σε κάτι λιγότερο από δύο ώρες. Ο πιο έξυπνος ψυχαγωγός της
ανθρώπινης κοινοτοπίας, με ένα αόρατο ηλεκτροφόρο σύρμα πάνω στο οποίο
χοροπηδούν και τραμπαλίζονται οι ήρωές του, συνδέει τις δύο άκρες, τους δύο
πόλους της υδρογείου. Από τον Βόρειο πόλο εκκενώνονται ηλεκτρομαγνητικά κύματα
δράματος και από τον Νότιο, κύματα κωμωδίας. Έτσι, καθώς ο ένας πόλος
επιτίθεται με ορμή στον άλλο, τα ζωντανά «στοιχεία», δηλαδή εμείς οι άνθρωποι
που τραμπαλιζόμαστε πάνω στο σύρμα, απορροφούμε σαν σφουγγάρια τα ετερόκλιτα
φορτία και μετατρέπουμε αυτή την εκρηκτική αντίθεση σε μια επαναλαμβανόμενη...
σισύφεια ισορροπία!


Δύο συγγραφείς γύρω από ένα τραπέζι αντιδικούν, υπερασπιζόμενοι ο
καθένας το «είδος» της αρεσκείας του. H ζωή είναι δράμα, λέει ο ένας, όχι
κωμωδία λέει ο άλλος. Σαν να λέμε μονομαχία αρχαίων ποιητών! Προκειμένου να
θριαμβεύσει η «αλήθεια» του καθενός, επινοούν μία ιστορία. Συνδετικός κρίκος
κάθε ιστορίας, ένα γυναικείο πλάσμα με το όνομα Μελίντα (Ράντα Μίτσελ). H
πρώτη, η δραματική Μελίντα του «βόρειου πόλου», είναι φορτωμένη με όλες τις
τραγωδίες της οικουμένης. Εγκαταλείπει άντρα και παιδιά, προδίδεται και στη
συνέχεια σκοτώνει τον εραστή της, χάνει το διαζύγιο και τα παιδιά και πάνω
στην απελπισία της αποφασίζει να τερματίσει τη ζωή της! H δεύτερη Μελίντα του
«νότιου πόλου» (πάλι η Ράντα Μίτσελ) με το περίπου ίδιο φορτίο, από την
αντίθετη όμως πλευρά. Αυτή - και όχι ο άντρας της - θύμα απιστίας.






«Melinda and Melinda». Δύο γυναίκες, δύο «πόρτες», δύο ζωές!


Αμφότερες χτυπούν μια φιλική πόρτα. Αμφότερες αναζητούν προστασία.
Αμφότερες ξεχνούν, προχωρούν, φλερτάρουν, τα φτιάχνουν, ερωτεύονται, χωρίζουν.
Αμφότερες, μπεργκμανική κωμικοδραματική «Περσόνα». H πρώτη μετεκκενώνει
«στοιχεία» δράματος στη δεύτερη και η δεύτερη, φορτίο κωμωδίας στην πρώτη. Και
την ίδια στιγμή που η μία συναντάει την άλλη, κάθε Μελίντα λειτουργεί ως
καταλύτης στο περιβάλλον που την φιλοξενεί. Δηλαδή, ίδια προβλήματα, ίδιες
απογοητεύσεις, ίδιες απιστίες και αμαρτίες δημιουργούνται στα ζευγάρια που τις
περιθάλπουν. Και όσο εκείνη προσπαθεί να φτιάξει τη ζωή της τόσο αποδομείται,
αλλά και ξαναφτιάχνεται η ισορροπία της καθημερινότητας των άλλων. Έτσι, διπλό
το αποτέλεσμα αυτής της ανθρώπινης... χημείας. Από τη μια η ενότητα των
αντιθέτων (Μελίντα) και από την άλλη η διάσπαση του Ατόμου (των άλλων).


Ποιοι είναι οι άλλοι; Εδώ αρχίζει η πλάκα. Σύμφωνα με τον Γούντι, που
την ίδια στιγμή ανηλεώς σαρκάζει αλλά και συμπαθεί τους «χαρακτήρες» του, όλοι
τους κομμάτια αγάπης και χλεύης του ψυχισμού του, τα πράγματα έχουν ως εξής:
Το «είδος» των γιατρών είναι περιζήτητο - ως εκ τούτου εντελώς αλαζονικό,
παντελώς άδειο και κενό. Το είδος των γυναικών πάσχει από πάσης φύσεως
νευρώσεις, αθεράπευτες μέχρι τελικής πτώσης. Το είδος των ανδρών, στη μόνιμη
τραμπάλα μεταξύ της μιας και της άλλης παρτενέρ. Και όλα μαζί τα «είδη»
διαρκώς συνδέονται και συνάπτουν σχέσεις, με οδηγούς τα ίδια κρατήματα και τις
ίδιες καταστάσεις: απύθμενη ανασφάλεια, αισθηματική ασυναρτησία και διαρκής
ταλάντευση. Από τον έναν πόλο στον άλλο. Από τον άντρα στον εραστή, από τον
εραστή στον επόμενο σύζυγο, από το φλερτ στην απογοήτευση, από την απογοήτευση
στο φλερτ και φτου, από την αρχή!


Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου






Γούντι Άλεν: αθάνατη ιδιοφυΐα


Σε αυτό το πλαίσιο των αλλεπάλληλων αλλαγών και των σουρεαλιστικών μεταλλαγών,
διαδραματίζεται η θεία ανθρώπινη κωμωδία. Με αποκορύφωμα, ας πούμε, το εξής:
Να θέλεις να εγκαταλείψεις τη γυναίκα σου, να μην το ομολογείς για να μην την
πληγώσεις, να την... τσακώνεις - ευτυχώς - με τον εραστή στο δικό σου κρεβάτι,
να την προτρέπεις μετά χαράς να συνεχίσει γιατί εκείνος και όχι αυτός είναι ο
κατάλληλος για τη ζωή της και καθώς με φτερά στα πόδια τρέχεις στο πλάσμα της
ζωής σου να εξομολογηθείς τον έρωτά σου, εκείνη να σου εκμυστηρεύεται τον δικό
της για κάποιον άλλο. Bad timing. Όταν εγώ έρχομαι εσύ έχεις φύγεις. Μύλος και
άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου!


Ο Γούντι Άλεν με το ένα πόδι έξω από αυτήν τη δραματική κωμωδία (ή το κωμικό
δράμα) και με το άλλο μέσα. Το αστείο, όταν είσαι «μέσα», μετατρέπεται σε
δράμα. Όταν είσαι «έξω», το δράμα μεταμορφώνεται σε κωμωδία. Γεγονός εντελώς
ανθρώπινο και φυσικό. Έτσι, δύο ταινίες, δύο γυναίκες, δύο καταστάσεις στη
συσκευασία της μίας. Και το ένα και το άλλο. Μαζί δεν κάνουμε και χώρια δεν
μπορούμε. Υπέροχο!


Και είναι υπέροχο για πολλούς λόγους. Γιατί αυτή είναι η μέγιστη ανθρώπινη
κοινοτοπία. Γιατί ενώ το κέλυφος μοιάζει σουρεαλιστικό, στο βάθος το
περιεχόμενο είναι... Μαθηματικά, Φυσική, Χημεία και Διαλεκτική. Γιατί η
σισύφεια τραγωδία είναι και κωμωδία. Γιατί κάθε κατάσταση μετασχηματίζεται στο
αντίθετό της και αυτό που σήμερα μοιάζει με τελεσίδικη τραγική ετυμηγορία,
αύριο θα είναι μια παρένθεση αστεία. Αλλά και γιατί όλοι, μα όλοι οι σοφοί
έχουν τρυγήσει, πάνω κάτω, από το ίδιο αμπέλι. Αν ο Γούντι Άλεν, εκτός από το
σπινθηροβόλο χιούμορ του, μείνει στην Ιστορία θα είναι και γι' αυτό. Επειδή
καταφέρνει σπουδαίες, περίπλοκες πράξεις Μαθηματικών και Φυσικής να τις
απλοποιεί και να τις μεταδίδει ακόμα και στον τελευταίο «μαθητή». Ο Τσέχωφ στο
Μανχάταν. Μέγας είσαι, Γούντι, και θαυμαστά τα έργα σου!




H εξαφάνιση του Ίστβαν Ζάμπο







Άνθρωπος χωρίς πατρίδα, σκηνοθέτης χωρίς μεγάλη ταινία. Ο Ούγγρος Ίστβαν Ζάμπο
του συναρπαστικού «Μεφίστο», σε ρόλο φωτιστή της Ανέτ Μπένινγκ και τροχονόμου
στο μπουλβαράκι «Being Julia» («H τελευταία λέξη της Τζούλια»), προερχόμενο
από τη «Θεατρίνα» του Σόμερσετ Μομ!





«H τελευταία λέξη της Τζούλια». Λάμψεις Ανέτ Μπένινγκ σε φτωχό τοπίο


Το στόρι μοιάζει με την εκδίκηση της γριάς κότας: Ντίβα του θεατρικού Λονδίνου
του '30, στην κόψη του ξυραφιού. Από τη μια, τα κέρατα που τοποθετεί επί της
κεφαλής της ο σύζυγος και παραγωγός των παραστάσεών της. Από την άλλη, η
έφοδος του χρόνου και των ρυτίδων. Έτσι είσαι; λέει η εκθαμβωτική Ανέτ
Μπένινγκ. Ορμάει και πέφτει στο κρεβάτι ενός φίλου και συνομήλικου του γιου
της. Το ελιξίριο της νεότητας. Και όταν αντιλαμβάνεται τις ιδιοτελείς
προθέσεις του μικρού εραστή μηδενίζει το κοντέρ και φτου, απ' την αρχή. Έτσι
είσαι; Να κι αυτή!


Για να μην τρώω τον πολύτιμο χρόνο σας. Διαφημιστικό για την Ανέτ Μπένινγκ,
κολακευτικό για τις πενηνταεξηντάρες, δυσφημηστικό για το «Μεφίστο»!




Πολλά δάκρυα, μισή αλήθεια







Να είστε βέβαιοι. Αν ο Ντον Τσιντλ δεν έπαιζε στο «Hotel Rwanda» και αν η
ταινία, με ακριβώς το ίδιο κινηματογραφικό επίπεδο, δεν αφορούσε τη γενοκτονία
στη Ρουάντα, ουδείς διευθυντής ουδενός μεγάλου φεστιβάλ θα την είχε
συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του και καμία υποψηφιότητα Όσκαρ δεν θα είχε πάει
κοντά του. Κάπως έτσι ο κινηματογράφος μετατρέπεται σε χείρα απενοχοποίησης
της Ουάσιγκτον, του ΟΗΕ αλλά και της «Χάνεκε»!


H διαφορά ανάμεσα σε μία πολιτική ταινία και σε μία ταινία που κάνει πολιτική
είναι αυτή. H πρώτη αναδεικνύει τις αιτίες. H δεύτερη περιγράφει το
αποτέλεσμα. H πρώτη εμβαθύνει με εργαλεία την Ιστορία και τη διαλεκτική, η
δεύτερη εκβιάζει με το συναίσθημα και την ρητορική. Με απλά λόγια, όπως το
θέτει ο Βρετανός σκηνοθέτης Τέρι Τζορτζ: Ποιος ήταν το θύμα; Φυσικά, η φυλή
των Τούτσι. Ποιοι ήταν οι κανίβαλοι που κατασπάραξαν ένα εκατομμύρια ψυχές;
Φυσικά, οι βάρβαροι της φυλής των Χούτου. Όπως στις καουμπόικες ταινίες. Ο
καλός, ο κακός και ο άσχημος. Με την εξής σειρά:


Μαύρος διευθυντής (Ντον Τσιντλ) πολυτελούς ξενοδοχείου Βέλγων, και φυσικά
λευκών ιδιοκτητών, μετατρέπει τα δωμάτια και τις σουίτες σε προσφυγικά
καταλύματα και με διάφορους τρόπους - από την εξαγορά διεφθαρμένων μέχρι
μυελού οστών αξιωματούχων και αξιωματικών, μέχρι την πονηριά - καταφέρνει στο
τέλος και με κίνδυνο της ζωής του, της γυναίκας του και των παιδιών του να
σώσει εκατοντάδες καταδικασμένους σε θάνατο Τούτσι. Γεγονός και όνομα αληθινό.
H λίστα του Πολ Ρουζεσαμπαγκίνα!





«Hotel Rwanda». Το Ιππικό του ΟΗΕ σώζει Ρουάντα!


Ο Τέρι Τζορτζ διαχειρίστηκε την ιστορία όπως κάθε «μονόφθαλμος» σκηνοθέτης.
Πρώτον, καταφεύγει απλώς και μόνο στον εντυπωσιασμό διά μέσου της φρίκης και
του αποτροπιασμού. Πώς συμβαίνει με τα καυτά ρεπορτάζ των πολεμικών
ανταποκριτών; Έτσι ακριβώς. Δεύτερον, το μονοσήμαντο και δακρύβρεχτο ρεπορτάζ
είναι η ταφόπλακα μιας ιστορικής, πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής
πραγματικότητας, η οποία λέγεται στα λόγια, αλλά δεν βιώνεται ως πράξη. Πως η
αποικιοκρατία των Βέλγων και των άλλων λευκών είναι που μετέτρεψε τη Ρουάντα
και όλη την μαύρη ήπειρο σε ναρκοπέδιο, πορνείο και σφαγείο. Δηλαδή, εν
ολίγοις, οι Βέλγοι «μάγκες» χρησιμοποίησαν τους Τούτσι για να καταπιέζουν τους
Χούτου, με αποτέλεσμα οι Χούτου στη συνέχεια να πάρουν τις τσουγκράνες και τα
μαχαίρια για να εκτονωθούν και να εκδικηθούν πετσοκόβοντας τους Τούτσι.
Διαίρει και βασίλευε.


Και τρίτον, όσο μονόπλευρη και ρηχή είναι η πολιτική άλλο τόσο και η
κινηματογραφική ουσία. Με την ακόλουθη απλοϊκή διαδικασία. Μία σκηνή με τον
διευθυντή του ξενοδοχείου μέσα στο ξενοδοχείο, μία δεύτερη εκτός ξενοδοχείου.
Μία μέσα, μία έξω. Τόσο μονότονα όπως με το παιχνίδι των αγγλικών ομάδων του
'70. Κατεβασιά, σέντρα, κεφαλιά, γκολ! Και οι θεατές στις κερκίδες να πίνουν
μπίρα «Χάνεκε». Έτσι αρέσει στον Τέρι Τζορτζ, έτσι δεν αρέσει στην Ιστορία.
Ύπουλα τα δάκρυα για τη μαύρη ήπειρο και τη «μαύρη» αλήθεια!




Σαν Ινδιάνος σε βαθιά νερά







Δύο ταινίες, δύο σκηνοθέτες, δύο.... Αμερικές. H πρώτη το «Saw» («Σε βλέπω»)
του πολτού, του... πριονισμένου ποδιού και του συρμού. H δεύτερη «Mean Creek»
(«Το ποτάμι του φόβου») του μικρόκοσμου, των ερμηνειών και της κλασικής
δραματουργίας. H σύγκριση είναι καταλυτική, αλλά φοβάμαι - και μακάρι να πέσω
έξω - τα στίφη θα παραπλανηθούν.


Το λέω όπως το αισθάνθηκα. H περίπου μισή ώρα όπου πέντε πιτσιρικάδες πάνω σε
βάρκα συνωμοτούν και διαπληκτίζονται με δίλημμα να πετάξουν ή να μην πετάξουν
τον έκτο, τον χοντρό και «κακό» της παρέας στο ποτάμι, είναι ό,τι καλύτερο έχω
δει από τη φετινή, ανεξάρτητη, αμερικανική παραγωγή. Αν τώρα λάβεις υπόψη σου
ότι ο Τζέικομπ Άαρον Εστες - ο σκηνοθέτης που διαπρέπει αυτό το ημίωρο - είναι
πρωτοεμφανιζόμενος, τότε η αξία διπλασιάζεται και αποτελεί, εκτός των άλλων,
και ένα πρώτης γραμμής μάθημα σεναρίου, σκηνοθεσίας και καθοδήγησης ερμηνειών
για το πλήθος των Ελλήνων σκηνοθετών.





«Το ποτάμι του φόβου». Επικίνδυνα παιχνίδια


Το σενάριο μοιάζει σαν πυρήνας του «Mystic river» («Σκοτεινό ποτάμι») του
Κλιντ Ίστγουντ. H ίδια αλυσίδα τυλιγμένη σαν θηλιά γύρω από τον λαιμό μιας
μικρής κοινωνίας. Με τη γνωστή σειρά: Απάθεια - Πτώμα - Στίγμα. Τρία μεγάλα
και τρία μικρότερα παιδιά, βλαστοί μικρής, ασήμαντης, φτωχικής κουκκίδας από
το βαθύ κράτος της αμερικανικής γεωγραφίας, καβαλάνε βάρκα με προορισμό τα
επικίνδυνα παιχνίδια. Οι τέσσερις από αυτούς συνεννοημένοι να «πνίξουν» στο
νερό τον πέμπτο, τον άτακτο, θρασύτατο χοντρό. H έκτη, μια μικρή κοπέλα, όταν
το μαθαίνει, παρεμβαίνει, αντιδρά και τους μεταπείθει, εκτός από έναν. Έτσι,
με προβοκάτσια που καταλήγει σε διαπληκτισμό, το θύμα πέφτει στο νερό και στο
πρώτο κρίσιμο λεπτό κανείς, ούτε η μικρή κοπέλα, δεν κάνει το παραμικρό. Το
αποτέλεσμα είναι τραγικό. Συναποφασίζουν, λοιπόν, το πτώμα να θάψουν και το
μυστικό να κρύψουν. Το έγκλημα είναι συλλογικό!


Ο νεαρός Τζέικομπ Άαρον Εστες σκηνοθετεί σαν Ινδιάνος που κολυμπάει αθορύβως
σε βαθιά νερά: Κάθε παιδί με τη δική του προσωπικότητα, όλοι μαζί σαν μάζα,
αλλά και δύο-τρεις ως ομάδα με τις ίδιες ευαισθησίες και τις ίδιες αντιλήψεις.
Σαν σεξτέτο εγχόρδων όπου άλλοτε το μπάσο επιβάλλεται με τον «όγκο» του,
άλλοτε η κιθάρα με τον ρυθμό της και άλλοτε το βιολί με τη μελωδία του. Με
παρτιτούρα τον μικρόκοσμο μιας αυριανής μικρής κοινωνίας. Το παιχνίδι, δηλαδή
οι σχέσεις, καταλήγει καμιά φορά στο έγκλημα και οι ανήσυχες συνειδήσεις δεν
θα κοιμηθούν μέχρι να τιμωρηθούν!




Ο μανιακός και ο προξενητής









«Σε βλέπω» («Saw»): Θρίλερ σίριαλ κίλερ, του Τζέιμς Γουάν. Με την εξής
πρωτοτυπία. Ο μανιακός παγιδεύει τα θύματά του με τέτοιο τρόπο ώστε είτε να
σκοτώνονται μόνα τους είτε να αλληλοεξοντώνονται. Κατά τα άλλα, πλίνθοι και
κέραμοι... τηλεοπτικώς πεταμένοι. Με κατάληξη, το τελευταίο εικοσάλεπτο
αλαλούμ όπου κεφάλια, πόδια, χέρια, σπλάγχνα να κολυμπούν σε τόνους αίματος
παρέα με πριόνι. Χρατς, χρουτς κολυμπηθρόξυλο δεν μένει!








«Hitch, ο μετρ του ζευγαρώματος»: Χαριτωμένη κομεντί του Άντι Τέναντ με
δύο, φυλετικά ζεύγη: Από εδώ, το black ντουέτο Γουίλ Σμιθ - Εύα Μέντες (η
φερόμενη και ως «αμάν πω πω!») και από εκεί, το white ζεύγος με τον ευτραφή
Κέβιν Τζέιμς και τη νερόβραστη Άμπερ Βαλέτα. Ενδιαμέσως ο Γουίλ Σμιθ
παριστάνει τον καλοπληρωμένο προξενητή και όταν η Μέντες αντιλαμβάνεται τον
δόλο, συμπεριφέρεται ως τυπική Εύα. Τα δυο πόδια σ' ένα παπούτσι. Στη θέση του
και προκειμένου για τέτοια Εύα, όχι μόνο τα πόδια αλλά ολόκληρος σε μισό
παπούτσι. Κατά τα άλλα, κάνε κράτει. Μόνο για καλοκαιράκι!




Τα Oscar της εβδομάδας



Ιδιοφυΐας: Γούντι Άλεν


Δραματικής κομεντί: «Melinda and Melinda»


Λευκής φιλανθρωπίας: «Hotel Rwanda»


Υποψηφιότητα σκοπιμότητας: Ντον Τσιντλ (Ρουάντα)


Πρωτοεμφανιζόμενου: Τζέικομπ Άαρον Εστες («Το ποτάμι του φόβου»)


Λάμψης: Ανέτ Μπένινγκ «Τζούλια»


Μπλόφας: «Σε βλέπω»


Καλοκαιριού: «Hitch, ο μετρ του ζευγαρώματος»


Αμάν και πω πω: Εύα Μέντες

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από